Journal Information
แนวทางจริยธรรมสำหรับการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในงานเขียนเชิงวิชาการ
นโยบายการใช้ AI สำหรับวารสารและบรรณาธิการ
- บรรณาธิการและบุคลากรของวารสารอาจใช้ Generative AI, AI-assisted technologies และเครื่องมืออัตโนมัติที่ผ่านการประเมินความเสี่ยงและได้รับอนุมัติจากหน่วยงานเจ้าของวารสารหรือผู้มีอานาจที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนงานธุรการและงานบรรณาธิการ เช่น การตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสารและ Metadata การจัดรูปแบบบทความ การค้นวรรณกรรมเพื่อแนะนำผู้ประพันธ์ การตรวจสอบความซ้ำซ้อนของต้นฉบับและรายการอ้างอิง การจัดทำจดหมายแจ้งผลการพิจารณาและการค้นหาหรือแนะนำผู้ทรงคุณวุฒิ
- การใช้ AI ต้องอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของมนุษย์บรรณาธิการและบุคลากรของวารสารต้องตรวจสอบ ความถูกต้องความครบถ้วน ความเหมาะสม และอคติที่อาจส่งผลต่อความเป็นธรรมของผลลัพธ์ที่ได้จาก AI ก่อนนำมาใช้
- AI ต้องไม่ทดแทนวิจารณญาณ หรือการตัดสินใจทางวิชาการของบรรณาธิการ รวมถึงต้องไม่ใช้ AI วินิจฉัยการประพฤติผิดทางจริยธรรมโดยปราศจากการพิจารณาโดยบรรณาธิการ
- บรรณาธิการยังคงรับผิดชอบต่อการตัดสินใจขั้นสุดท้ายและเนื้อหาที่นำไปใช้
- บรรณาธิการและบุคลากรของวารสารต้องรักษาความลับของต้นฉบับ รายงานผลการประเมิน และข้อมูลที่เกี่ยวข้องทั้งนี้ห้ามป้อนข้อมูลดังกล่าวเข้าสู่ระบบ AI ที่ไม่ได้รับอนุมัติให้ใช้กับข้อมูลที่เป็นความลับ
- หากมีการใช้AI ในสาระสำคัญนอกเหนือจากขอบเขตที่กำหนด ต้องเปิดเผยการใช้งานตามหลักเกณฑ์ของวารสารและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
นโยบายการใช้ AI สำหรับผู้ทรงคุณวุฒิ
- ผู้ทรงคุณวุฒิอาจใช้ Generative AI, AI-assisted technologies และเครื่องมืออัตโนมัติเพื่อสนับสนุนการจัดทำรายงานผลการประเมิน เช่น การปรับภาษา ไวยากรณ์และการจัดโครงสร้างข้อคิดเห็น
- ผู้ทรงคุณวุฒิต้องไม่ใช้ AI ทดแทนวิจารณญาณและการพิจารณาทางวิชาการของตนเอง หรือ มอบหมายให้ AI ประเมินต้นฉบับและให้ข้อเสนอแนะแทนตน และต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านการรักษาความลับของวารสาร
- ผู้ทรงคุณวุฒิต้องรักษาความลับของต้นฉบับและข้อมูลในกระบวนการประเมิน ห้ามป้อนหรืออัปโหลดต้นฉบับทั้งหมดหรือบางส่วน ภาพ ตาราง ข้อมูลเสริม หรือข้อมูลที่เป็นความลับจากกระบวนการประเมินเข้าสู่ระบบ AI สาธารณะ ไม่ว่าจะผ่านบัญชีส่วนบุคคล บัญชีผู้ใช้ทั่วไป หรือบริการภายนอก การปิดการนำข้อมูลไปใช้พัฒนาโมเดล AI หรือการลบข้อมูลที่ระบุตัวบุคคลไม่ถือเป็นการอนุมัติให้ใช้ระบบดังกล่าวกับข้อมูลที่เป็นความลับ
- ผู้ทรงคุณวุฒิต้องรับผิดชอบต่อข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะทั้งหมด ในรายงานผลการประเมินที่ส่งให้บรรณาธิการ
- ผู้ทรงคุณวุฒิต้องตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสม ก่อนนำผลลัพธ์จาก AI มาใช้
- ผู้ทรงคุณวุฒิต้องเปิดเผยการใช้ AI ในรายงานผลการประเมินหรือแจ้งให้บรรณาธิการวารสารทราบ ตามหลักเกณฑ์ของวารสาร
นโยบายการใช้ AI สำหรับผู้ประพันธ์
- ผู้ประพันธ์สามารถใช้ Generative AI, AI-assisted technologies และเครื่องมืออัตโนมัติเพื่อสนับสนุนการเตรียมต้นฉบับ เช่น การตรวจสอบภาษาและไวยากรณ์ การแปลภาษา การปรับโครงสร้างข้อความ การค้นหาและทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง
- ผู้ประพันธ์ต้องไม่ใช้ AI เพื่อสร้าง ปลอมแปลง หรือบิดเบือนข้อมูลและผลการวิจัย สร้างหรือแก้ไขภาพและข้อมูลจากการสังเกตหรือการทดลองโดยตรงในลักษณะที่ทำให้หลักฐานหรือผลการวิจัยเปลี่ยนแปลงหรือทำให้เข้าใจผิด รวมถึงสร้างรายการอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง หรือใช้ AI ในลักษณะที่ก่อให้เกิดการลอกเลียนผลงาน การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา หรือการละเมิดสิทธิและความเป็นส่วนตัวของบุคคลอื่น
- ผู้ประพันธ์ต้องตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของเนื้อหา ข้อมูล ผลการวิจัย และรายการอ้างอิงที่ได้จาก AI ก่อนนำมาใช้แก้ไขข้อผิดพลาดที่พบ และรับผิดชอบต่อเนื้อหาทั้งหมดของบทความที่เผยแพร่
- AI ไม่สามารถมีสถานะเป็นผู้ประพันธ์หรือผู้ร่วมประพันธ์ได้ เนื่องจากไม่สามารถรับผิดชอบต่อผลงาน รับรองความถูกต้องและความสมบูรณ์ของเนื้อหา หรืออนุมัติต้นฉบับฉบับสุดท้ายได้
- ผู้ประพันธ์ต้องเปิดเผยการใช้ AI ตามข้อกำหนดของวารสาร โดยระบุชื่อเครื่องมือและรุ่นหรือเวอร์ชัน (หากทราบ) วัตถุประสงค์และขอบเขตการใช้งาน พร้อมรายละเอียดเพิ่มเติมตามความเหมาะสมของลักษณะงาน หากใช้ AI เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการวิจัย ต้องอธิบายวิธีการใช้ในส่วนวิธีดำเนินการวิจัย (Methodology) อย่างเพียงพอต่อการตรวจสอบย้อนหลัง (Auditability) และการทำซ้ำได้ (Reproducibility) ตามความเหมาะสม ส่วนภาพหรือภาพประกอบที่สร้างหรือแก้ไขด้วย AI ต้องเปิดเผยการใช้งานในคำบรรยายภาพหรือส่วนอื่นตามที่วารสารกำหนด หากไม่มีการใช้ AI ในการจัดทำต้นฉบับหรือกระบวนการวิจัย ผู้ประพันธ์ต้องยืนยันการไม่ใช้ AI ตามข้อกำหนดของวารสาร
แหล่งข้อมูลและดัดแปลงจากเอกสาร
ศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (ศูนย์ TCI). (2569). การอบรมหลักสูตร TCI Editor Training Program A2: Professional Level, Class 1. วันที่ 29-30 ตุลาคม 2569.
Update: 18/11/2026
