ผลกระทบของการกระจุกตัวของผู้ถือหุ้นที่มีต่อค่าธรรมเนียมการตรวจสอบบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

ศิรินรัตน์ สว่างไพศาลกุล; รัชนียา บังเมฆ; อรุณี ยศบุตร; ดลยา ไชยวงศ์

doi:10.55164/ecbajournal.v18i2.283771

ผู้แต่ง

ศิรินรัตน์ สว่างไพศาลกุล คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
รัชนียา บังเมฆ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
อรุณี ยศบุตร คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
ดลยา ไชยวงศ์ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแม่โจ้

DOI:

https://doi.org/10.55164/ecbajournal.v18i2.283771

คำสำคัญ:

การกระจุกตัวของผู้ถือหุ้น, ค่าธรรมเนียมการตรวจสอบบัญชี

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบของการกระจุกตัวของผู้ถือหุ้นที่มีต่อค่าธรรมเนียมการตรวจสอบบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2563–2565 โดยอาศัยกรอบแนวคิดตามทฤษฎีตัวแทนและการกำกับดูแลกิจการ ข้อมูลที่ใช้ได้มาจากงบการเงินรวมและแบบแสดงรายการข้อมูลประจำปี (แบบ 56-1) จากฐานข้อมูล SET SMART จำนวน 1,467 บริษัท-ปี วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา การทดสอบค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ

ผลการศึกษา พบว่า การกระจุกตัวของผู้ถือหุ้นมีความสัมพันธ์เชิงลบกับค่าธรรมเนียมการตรวจสอบบัญชีอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ โดยบริษัทที่มีโครงสร้างการถือหุ้นแบบกระจุกตัวสูงมีแนวโน้มจ่ายค่าธรรมเนียมการตรวจสอบบัญชีต่ำกว่า เนื่องจากบทบาทของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ในการกำกับดูแลกิจการทำให้ผู้สอบบัญชีประเมินระดับความเสี่ยงและขอบเขตการตรวจสอบลดลง นอกจากนี้ ขนาดของบริษัท ความซับซ้อนของบริษัท ระดับความเสี่ยง และการดำรงตำแหน่งประธานกรรมการควบคู่กับกรรมการผู้จัดการ เป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อค่าธรรมเนียมการตรวจสอบบัญชีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ทั้งนี้ ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลสำหรับผู้สอบบัญชีในการประเมินความเสี่ยงเพื่อการตรวจสอบ และประกอบการกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมการตรวจสอบบัญชีได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

Abbott, L., Parker, S., & Peters, G. (2003). Audit committee characteristics and restatements. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 22(21), 69–87.

Choi, J., Kim, J., Liu, X., & Simunic, D. (2008). Audit pricing, legal liability regimes, and Big 4 premiums theory and cross-country evidence. Contemporary Accounting Research, 25(21), 55–99.

Craswell, A., Francis, J., & Taylor, S. (1995). Auditor brand name reputations and industry specialization. Journal of Accounting and Economics, 20(23), 297–322.

Dansangwan, P., Tangkitrungroj, R., & Suksom, P. (2021). Shareholder concentration and audit risk of auditors. Journal of Accounting Academic, 18(11), 23–40..

DeFond, M., & Zhang, J. (2014). A review of archival auditing research. Journal of Accounting and Economics, 58(52–53), 275–326.

Fan, J., & Wong, T. (2005). Do external auditors perform a corporate governance role in emerging markets? Evidence from East Asia. Journal of Accounting Research, 43(41), 35–72.

Francis, J., & Simon, D. (2004). What do we know about audit quality. The British Accounting Review, 36(34), 345–368.

Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Pitman.

Jensen, M., & Meckling, W. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.

Kamlue, A. (2021). Ownership structure and audit fees of listed companies in the Stock Exchange of Thailand. Chiang Mai University Academic Journal, 17(1), 17–31.

Kanthawang, Y., Tungekjit, M., & Laohavisuth, S. (2018). Determinants of audit fees of listed companies in the Stock Exchange of Thailand. Journal of Accounting, 10(1), 23–38.

Khunthong, U., & Thara, S. (2017). The relationship between family concentrated ownership structure and the performance of companies listed on the Market for Alternative Investment (MAI). Business Review Journal, 9(1), 70–83.

Knechel, W., Vanstraelen, A., & Zerni, M. (2013). Does the identity of engagement partners matter? European Accounting Review, 22(21), 21–31.

La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., & Shleifer, A. (1999). Corporate ownership around the world. The Journal of Finance, 54(52), 471–517.

Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2023). OECD principles of corporate governance. Paris: OECD Publishing.

Palmrose, Z. (1986). Audit fees and auditor size: Further evidence. Journal of Accounting Research, 24(21), 97–110.

Phonnikornkij, W., Photong, A., & Naksuk, W. (2010). Corporate governance and shareholding structure of listed companies in Thailand. Journal of Accounting and Management, 2(1), 45–60.

Promchot, K. (2019). Ownership concentration and dividend payout policy of listed companies in the Stock Exchange of Thailand. Journal of Management Administration Research, 11(2), 75–88.

Rungroj, W., & Thanatawee, Y. (2019). The relationship between shareholder dispersion and stock liquidity in the Stock Exchange of Thailand. Journal of Financial Economics, 11(3), 29–41.

Saengthong, W. (2020). Good governance and financial statement transparency in listed companies. Journal of Academic Accounting, 5(3), 12–25.

Sangiangklang, P., & Nakprasit, C. (2016). The relationship between corporate governance and auditor selection: A case study of listed companies on the Stock Exchange of Thailand. Journal of Accounting and Finance, 13(11), 11–16.

Shleifer, A., & Vishny, R. (1997). A survey of corporate governance. Journal of Finance, 52(52), 737–783.

Simunic, D. (1980). The pricing of audit services: Theory and evidence. Journal of Accounting Research, 18(11), 161–190.

Sonpakdee, C. (2022). Factors affecting audit fees of listed companies in the Stock Exchange of Thailand (Master’s thesis, Thammasat University).

Songsang, T., Sarapaiwanich, N., & Ekasingh, U. (2020). Earnings quality and audit fees in the MAI (Market for Alternative Investment). Journal of Professional Accounting, 9(2), 50–67.

Sribunruang, L. (2015). Shareholding structure and corporate governance of listed companies in Thailand. Thammasat University Journal, 34(32), 112–130.

Thammanusan, N. (2010). The relationship between ownership structure and audit fees of listed companies in the Stock Exchange of Thailand in 2008 (Master’s thesis, Thammasat University).

Torod, T. (2020). Ownership structure and firm performance of listed companies in the Stock Exchange of Thailand. Phetchabun Rajabhat University Journal, 22(2), 112–129.

U-on, W. (2013). Ownership concentration and corporate governance in Thailand. Journal of Business Administration, 4(1), 34–48.

Yaowamar, P., Chaikhet, N., & Rodring, K. (2018). Audit committee characteristics and audit fees of listed companies in the Stock Exchange of Thailand. Journal of Finance and Accounting, 12(3), 98–112.