บทบาทของสัตว์เลี้ยงต่อสุขภาพจิต คุณภาพชีวิต และพลวัตทางสังคมของ ผู้เลี้ยงในสังคมเมืองร่วมสมัย
DOI:
https://doi.org/10.55164/ecbajournal.v18i3.285052คำสำคัญ:
สัตว์เลี้ยง, คุณภาพชีวิต, สุขภาพจิต, สังคมเมืองบทคัดย่อ
บทความนี้เป็นบทความวิชาการที่มุ่งวิเคราะห์บทบาทของสัตว์เลี้ยงในฐานะปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพจิต คุณภาพชีวิต และความสัมพันธ์ทางสังคมของผู้เลี้ยงในสังคมเมืองร่วมสมัย โดยอาศัยการสังเคราะห์องค์ความรู้จากสังคมวิทยา จิตวิทยา เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม และบริหารธุรกิจ ภายใต้บริบทของสังคมเมืองที่เผชิญความโดดเดี่ยว ความเครียดเรื้อรัง และความเปลี่ยนแปลงโครงสร้างครอบครัว การศึกษาชี้ให้เห็นว่าสัตว์เลี้ยงมีบทบาทสำคัญต่อการลดความเหงา ลดความเครียด และสร้างความผูกพันทางอารมณ์ ซึ่งอธิบายผ่านทฤษฎีความผูกพัน และแนวคิดเรื่องความหมายในชีวิต นอกจากนี้ สัตว์เลี้ยงยังทำหน้าที่เป็นตัวกลางทางสังคมที่ช่วยเพิ่มปฏิสัมพันธ์ในชุมชน เสริมทุนทางสังคม และกระตุ้นการมีส่วนร่วมของครอบครัว ในมิติทางเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม การเลี้ยงสัตว์สะท้อนคุณค่าทางใจ บรรทัดฐานทางสังคม ผลของความเป็นเจ้าของ (Endowment Effect) และการลงทุนเพื่อความสุขระยะยาว ขณะเดียวกัน อุตสาหกรรมสัตว์เลี้ยงเติบโตเป็นเศรษฐกิจสำคัญที่เอื้อต่อการสร้างงาน การพัฒนานวัตกรรม และธุรกิจบริการใหม่ ๆ บทความสรุปว่าสัตว์เลี้ยงไม่ได้เป็นเพียงผู้ให้ความรัก แต่เป็นองค์ประกอบสำคัญของสังคมเมืองที่ช่วยเสริมสุขภาวะจิตใจ สร้างคุณภาพชีวิต และขยายบทบาททางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน พร้อมชี้ทิศทางสำหรับนักวิชาการ นักธุรกิจ และผู้กำหนดนโยบายในการพัฒนางานวิจัยและนโยบายด้านสัตว์เลี้ยงในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
Allen, K. A., Kern, M. L., Rozek, C. S., McInerney, D. M., & Slavich, G. M. (2021). Belonging: A review of conceptual issues, an integrative framework, and directions for future research. Australian Journal of Psychology, 73(1), 87–102. DOI: https://doi.org/10.1080/00049530.2021.1883409
Applebaum, J. W., Tomlinson, C. A., Matijczak, A., McDonald, S. E., & Zsembik, B. A. (2020). The concerns, difficulties, and stressors of caring for pets during COVID-19: Results from a large survey of U.S. pet owners. Animals, 10(10), 1882. DOI: https://doi.org/10.3390/ani10101882
Bowlby, J. (1969). Attachment and loss, vol. 1: Attachment. Basic Books.
Brooks, A. W., Schroeder, J., Risen, J. L., Gino, F., Galinsky, A. D., Norton, M. I., & Schweitzer, M. E. (2016). Don’t stop believing: Rituals improve performance by decreasing anxiety. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 137, 71–85. DOI: https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2016.07.004
Brooks, H. L., Rushton, K., Lovell, K., Bee, P., Walker, L., Grant L, & Rogers A. (2018). The power of support from companion animals for people living with mental health problems: A systematic review and narrative synthesis of the evidence. BMC Psychiatry, 18, 31. DOI: https://doi.org/10.1186/s12888-018-1613-2
Bruner, J., Calegari, F., & Handfield, T. (2020). The evolution of the endowment effect. Evolution and Human Behavior, 41(1), 87–95. DOI: https://doi.org/10.1016/j.evolhumbehav.2019.10.004
Bulsara, M., Wood, L., Giles-Corti, B., & Bosch, D. (2007). More than a furry companion: The ripple effect of companion animals on neighborhood interactions and sense of community. Society & Animals, 15(1), 43-56. DOI: https://doi.org/10.1163/156853007X169333
Chaimaung, K., & Jarutach, T. (2025). Usage behavior of spaces within residential condominiums and shopping centers that provide pet-friendly facilities. Sarasatr: Journal of Architecture and Design, 8(2), 419-431. retrieved from https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sarasatr/article/view/280918/186857
Cialdini, R. (2009). Influence: Science and practice. Pearson Education.
CMMU. (2025). Possible society: Pet society conference 2025. Mahidol University.
Delanoeije, J., Engels, M., Janssens, M. (2025) “Pet Effect” patterns: Dynamics of animal presence and caregiver affect across (tele)work and non-work contexts. PLoS ONE, 20(2), e0319009. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0319009
Euromonitor International. (2024, December 23). Top 10 insights of 2024. https://www.euromonitor.com/article/top-10-insights-of-2024
Fine, A. H. (2019). Handbook on animal-assisted therapy: Foundations and guidelines for animal-assisted interventions (5th ed.). Academic Press.
GlobalPETS News Team. (2025, January 31). The pet industry in the united states. https://globalpetindustry.com/news/the-pet-industry-in-the-united-states/
Hoffman, C. L. (2021). The experience of teleworking with dogs and cats in the United States during COVID-19. Animals, 11(2), 268. DOI: https://doi.org/10.3390/ani11020268
Irvine, L. (2012). Animals as lifechangers and lifesavers: Pets in the redemption narratives of homeless people. Journal of Contemporary Ethnography, 42(1), 3-30. DOI: https://doi.org/10.1177/0891241612456550
Jaroenkornburi, M. (2024). Living with pets in urban lifestyle: A case study of Bangkok metropolitan [Unpublished master’s thesis]. Chulalongkorn University. https://cuir2.car.chula.ac.th/bitstream/123456789/88199/1/6688512020.pdf
Junça-Silva, A., & Galrito, M. (2024). Pets at work: Integrating pet-friendly initiatives into human resources for enhanced workplace harmony. BMC Psychology, 12, 374. DOI: https://doi.org/10.1186/s40359-024-01854-y
Kasikorn Research Center. (2024, August 8). Thai pet food exports projected to surge 19.5% in 2024 Thailand should penetrate premium market as consumers in this segment are willing to pay more. https://www.kasikornresearch.com/en/analysis/k-econ/business/Pages/Pet-CIS3515-KR-08-08-2024.aspx
Kumari, D. (2024). The impact of pet ownership on mental health. International Journal of Creative Research Thoughts (IJCRT), 12(3), a179-a182. retrieved from https://www.ijcrt.org/papers/IJCRT2403022.pdf
Kurdek, L. A. (2008). Pet dogs as attachment figures. Journal of Social and Personal Relationships, 25(2), 247–266. DOI: https://doi.org/10.1177/0265407507087958
Kurdek, L. A. (2009). Pet dogs as attachment figures for adult owners. Journal of Family Psychology, 23(4), 439–446. DOI: https://doi.org/10.1037/a0014979
Lebid, L. P., & Simonova, I. V. (2021). Improving mental health with pets at work. https://dspace.vnmu.edu.ua/handle/123456789/5601
Li, C., Shan, Y., Yan, X., & Wang, Z. (2025). Qualitative study on the sense of meaning in life in uremic patients undergoing initial hemodialysis. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-Being, 20(1). DOI: https://doi.org/10.1080/17482631.2025.2545262
McConnell, A. R., Brown, C. M., Shoda, T. M., Stayton, L. E., & Martin, C. E. (2011). Friends with benefits: On the positive consequences of pet ownership. Journal of Personality and Social Psychology, 101(6), 1239–1252. DOI: https://doi.org/10.1037/a0024506
McNicholas, J., & Collis, G. M. (2010). Dogs as catalysts for social interaction: Robustness of the effect. British Journal of Psychology, 91(1), 61–70. DOI: https://doi.org/10.1348/000712600161673
Mellor, D. J., Beausoleil, N. J., Littlewood, K. E., McLean, A. N., McGreevy, P. D., Jones, B., & Wilkins, C. (2020). The 2020 five domains model: Including human–animal interactions in assessments of animal welfare. Animals, 10(10), 1870. DOI: https://doi.org/10.3390/ani10101870
Melson, G. F. (2003). Child development and the human-companion animal bond. American Behavioral Scientist, 47(1), 31-39. DOI: https://doi.org/10.1177/0002764203255210
Morgan Stanley. (2024, July 12). The pet industry has plenty of lives left. https://www.morganstanley.com/ideas/pet-care-industry-outlook-2030?
Murray, L., Carroll, J., & Tyson, J. (2025). People and pets in the COVID-19 pandemic and the cost-of-living crisis: Identifying trends in the intake, adoption and return of companion animals during times of uncertainty. Animals, 15(11), 1584. DOI: https://doi.org/10.3390/ani15111584
Norris, P. (2020). Measuring populism worldwide. Party Politics, 26(6), 697-717. DOI: https://doi.org/10.1177/1354068820927686
Pine II, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy. Harvard Business School Press.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2018). Self-determination theory: Basic psychological needs in motivation, development, and wellness. The Guilford Press.
Serpell, J. (2019). How happy is your pet? the problem of subjectivity in the assessment of companion animal welfare. Animal Welfare, 28(1), 57-66. DOI: https://doi.org/10.7120/09627286.28.1.057
Tedeschi, R. G., & Calhoun, L. G. (2009). Posttraumatic growth: Conceptual foundations and empirical evidence. Psychological Inquiry, 15(1), 1–18. DOI: https://doi.org/10.1207/s15327965pli1501_01
Thaler, R. (1980). Toward a positive theory of consumer choice. Journal of Economic Behavior & Organization, 1(1), 39-60. DOI: https://doi.org/10.1016/0167-2681(80)90051-7
Walsh, F. (2009). Human-animal bonds II: The role of pets in family systems and family therapy. Family Process, 48(4), 481-499. DOI: http://dx.doi.org/10.1111/j.1545-5300.2009.01297.x
Wells, D. L. (2009). The effects of animals on human health and well-being. Journal of Social Issues, 65(3), 523–543. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.2009.01612.x
Wood, L., Martin, K., Christian, H., Nathan, A., Lauritsen, C., Houghton, S., Kawachi, I., & McCune, S. (2015). The pet factor-companion animals as a conduit for getting to know people, friendship formation and social support. PLoS One, 10(4), e0122085. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0122085
World Organisation for Animal Health. (2021). Final report 2021. https://www.woah.org/app/uploads/2021/06/a-88sg-final-report-2021.pdf
Zablan, K., Melvin, G., & Hayley, A. (2022). Older adult companion animal-owner wellbeing during the COVID-19 pandemic: A qualitative exploration. Anthrozoös, 36(2), 237–256. DOI: https://doi.org/10.1080/08927936.2022.2125198
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Faculty of Economics and Business Administration, Thaksin University
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
