การพัฒนาโปรแกรมจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพร่วมกับการศึกษาบทเรียนสำหรับครูประถมศึกษา ที่จบไม่ตรงเอกวิทยาศาสตร์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการของครูประถมศึกษาที่จบไม่ตรงเอกวิทยาศาสตร์ 2) พัฒนาโปรแกรมจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ด้วยกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพร่วมกับการศึกษาบทเรียน และ 3) ศึกษาผลของโปรแกรมฯ ที่พัฒนาขึ้นต่อสมรรถนะการสอนวิทยาศาสตร์ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนาภายใต้กระบวนทัศน์เชิงตีความ กลุ่มศึกษา ได้แก่ ครูประถมศึกษาที่จบไม่ตรงเอกวิทยาศาสตร์ จำนวน 30 คน และครู 4 คนสำหรับการศึกษาเชิงลึก เครื่องมือวิจัยได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมินสมรรถนะการสอนวิทยาศาสตร์ ระยะเวลาในการวิจัยตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2567 – เมษายน พ.ศ. 2568 ผลการวิจัยพบว่า 1) ครูประถมศึกษาประสบปัญหาขาดทักษะการสอนวิทยาศาสตร์ ขาดความมั่นใจในการสอน และต้องการอบรมเชิงปฏิบัติการระยะสั้นร่วมกับการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง 2) โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 2 ระยะ ได้แก่ การอบรมเชิงปฏิบัติการ 2 วัน และการพัฒนาสมรรถนะผ่านกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพร่วมกับการศึกษาบทเรียนแบบออนไลน์ 1 รอบ และออนไซต์ 2 รอบ โดยใช้วงจร Plan-Do-See  มีผลการประเมินความพึงพอใจต่อโปรแกรมฯ ระดับมากที่สุด และ 3) ครูมีสมรรถนะการสอนวิทยาศาสตร์เพิ่มขึ้นทุกด้าน ครูเปลี่ยนแปลงวิธีการสอนจากการบรรยายเป็นกิจกรรมที่ผู้เรียนมีส่วนร่วม มีความมั่นใจในการสอนมากขึ้น ส่งผลให้นักเรียนมีพฤติกรรมการเรียนรู้ที่กระตือรือร้นและมีเจตคติเชิงบวกต่อการเรียนวิทยาศาสตร์