การพัฒนาสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้เสมือนด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ ที่ส่งเสริมทักษะการผลิตและพัฒนาสื่อนวัตกรรม สำหรับนักศึกษาสาขาวิชาเทคโนโลยีดิจิทัลและสื่อสารการศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนาและประเมินคุณภาพสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้เสมือนด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบที่ส่งเสริมทักษะการผลิตและพัฒนาสื่อนวัตกรรม และ (2) เปรียบเทียบทักษะการผลิตและพัฒนาสื่อนวัตกรรมของนักศึกษาสาขาวิชาเทคโนโลยีดิจิทัลและสื่อสารการศึกษาที่เรียนด้วยสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้เสมือนดังกล่าว กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 2 สาขาวิชาเทคโนโลยีดิจิทัลและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ที่ลงทะเบียนเรียนในรายวิชา 263-206 การออกแบบระบบการเรียนการสอนและการพัฒนาสื่อการสอนเพื่อสื่อสารการศึกษา จำนวน 30 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย (1) สิ่งแวดล้อมการเรียนรู้เสมือน "VLEARN" ที่พัฒนาขึ้น และ (2) แบบประเมินทักษะการผลิตและพัฒนาสื่อนวัตกรรมแบบรูบริค วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวแบบวัดซ้ำและการทดสอบรายคู่แบบบอนเฟอโรนี ผลการวิจัยพบว่า (1) สิ่งแวดล้อมการเรียนรู้เสมือน "VLEARN" ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ ส่วนที่ 1 องค์ประกอบของสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้เสมือน 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การสื่อสาร 2) การทำงานร่วมกัน 3) การแบ่งปันทรัพยากร 4) การสะท้อนคิด และ 5) การสนับสนุนผู้เรียน และส่วนที่ 2 กระบวนการคิดเชิงออกแบบ 5 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ทำความเข้าใจปัญหา 2) ระบุปัญหา 3) ระดมความคิด 4) สร้างต้นแบบ และ 5) ทดสอบและนำเสนอ ซึ่งผลการประเมินคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่าอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.52, S.D. = 0.50) (2) ทักษะการผลิตและพัฒนาสื่อนวัตกรรมของนักศึกษาในการวัด 3 ครั้ง มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (F = 306.11, p < .01, η²p = .913) โดยครั้งที่ 3 สูงกว่าครั้งที่ 2 และครั้งที่ 1 ตามลำดับ สะท้อนให้เห็นว่าสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้เสมือนที่บูรณาการกระบวนการคิดเชิงออกแบบมีประสิทธิผลในการส่งเสริมทักษะการผลิตและพัฒนาสื่อนวัตกรรมของนักศึกษาได้อย่างมีนัยสำคัญ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ชไมพร อินทร์แก้ว. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้สมรรถนะของนักเทคโนโลยีการศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository (CUIR). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/8973
ชไมพร อินทร์แก้ว, และ วิชัย นภาพงศ์ (2568). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบเพื่อส่งเสริมทักษะความคิดสร้างสรรค์ในรายวิชาการถ่ายภาพดิจิทัลเพื่อสื่อสารการศึกษา. Journal of Information and Learning, 36(1), e272723. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jil/article/view/272723
ผ่องอำไพ ธรรมอริยสกุล, วิชัย นภาพงศ์, จิระวัฒน์ ตันสกุล, และ ชไมพร อินทร์แก้ว. (2566) การสังเคราะห์ รูปแบบสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้แบบเสมือนร่วมกับกระบวนการออกแบบวิศวกรรมที่ส่งเสริมทักษะ ความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน. Journal of Information and Learning, 34(2), 1-15. https://doi.org/10.14456/jil.2023.15
ทิศนา แขมมณี. (2561). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 22). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สกุลศรี ศรีสารคาม, และ ศุภกิจเจริญ อภิสิทธิ์. (2567). การพัฒนาทักษะการผลิตสื่อดิจิทัลเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ. Journal of Mass Communication Technology, RMUTP, 9(1), 97-116. https://doi.org/10.14456/jmctrmutp.2024.6
Alina, K. R. U. K. (2022). The benefits of virtual learning environment (VLE) in teaching ESP. Humanities science current issues, 2(52), 171-175. https://doi.org/10.24919/2308-4863/52-2-26
Association for Educational Communications and Technology. (2012). AECT standards 2012 version. Educational technology: A definition with commentary (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Balakrishnan, B. (2022). Exploring the impact of design thinking tool among design undergraduates: A study on creative skills and motivation to think creatively. International Journal of Technology and Design Education, 32(3), 1799-1812. https://doi.org/10.1007/s10798-021- 09652-y
Brown, T., & Wyatt, J. (2009). Design thinking for social innovation. Stanford Social Innovation Review, 8(1), 31-35. https://doi.org/10.48558/58Z7-3J85
Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (2015). Experimental and quasi-experimental designs for research. Ravenio Books.
Chen, D., Lu, J., & Okawa, K. (2023). ICT-supported design thinking workshop program: A case study of encouraging social lean-in for high school students in Japan. Proceedings of the 15th International Conference on Computer Supported Education, 2, 527-534. https://doi.org/10.5220/0011969300003470
Clarke, R. I., Amonkar, S., & Rosenblad, A. (2020). Design thinking and methods in library practice and graduate library education. Journal of Librarianship and Information Science, 52(3), 749-763. https://doi.org/10.1177/0961000619871989
Fusic, J., Rajalakshmi, R., & Sugumari, T. (2023). Digital transformation of industrial automation course in virtual learning environment during COVID-19 pandemic. Journal of Engineering Education Transformations, 36(2), 81-92. https://doi.org/10.16920/jeet/2023/v36is2/23012
Hasso Plattner Institute of Design at Stanford. (2010). Design thinking bootleg. https://dschool.sfo3.digitaloceanspaces.com/documents/dschool_bootleg_deck_2018_final_sm2-6.pdf
Henriksen, D., Richardson, C., & Mehta, R. (2017). Design thinking: A creative approach to educational problems of practice. Thinking Skills and Creativity, 26, 140-153. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2017.10.001
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
Koo, T. K., & Li, M. Y. (2016). A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. Journal of Chiropractic Medicine, 15(2), 155-163. https://doi.org/10.1016/j.jcm.2016.02.012
Lin, L., Shadiev, R., Hwang, W. Y., & Shen, S. (2020). From knowledge and skills to digital works: An application of design thinking in the information technology course. Thinking Skills and Creativity, 36, 100646. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2020.100646
Maneeratana, K., Chancharoen, R., Thongnuek, P., Sukmuen, P., Inkaew, C., & Suwannatthachote, P. (2019, December). A reflection on teaching design thinking
to first-year engineering students [Conference presentation]. IEEE International Conference on Engineering, Technology and Education (TALE), Yogyakarta, Indonesia. https://doi.org/10.1109/TALE48000.2019.9225890
Strahler, D. (2025). A design thinking approach to a media production service-learning course. In F. Lima (Ed.), Utilizing service learning practices for creative design improvements (pp. 341-366). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-9704-6.ch011
Thammaariyasakun, P., Napapongs, W., Tansakul, J., & Inkaew, C. (2025). Development of a virtual learning environment with the engineering design process to enhance students’ creative thinking skills. International Journal of Information and Education Technology, 15(1), 137-147. https://doi.org/10.18178/ijiet.2025.15.1.2226
