รูปแบบการพัฒนาความฉลาดรู้ทางสุขภาพของนักเรียน สังกัดโรงเรียนเทศบาลนครเชียงรายสู่เมืองสุขภาวะที่ดี
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อความฉลาดรู้ทางสุขภาพของนักเรียนสังกัดโรงเรียนเทศบาลนครเชียงรายกับข้อมูลเชิงประจักษ์ เพื่อพัฒนาและประเมินรูปแบบการพัฒนาความฉลาดรู้ทางสุขภาพของนักเรียนสังกัดโรงเรียนเทศบาลนครเชียงรายสู่เมืองสุขภาวะที่ดี ประชากรในการศึกษาครั้งนี้คือนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครเชียงราย จำนวน 2,422 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ได้แก่ สถิติบรรยายและการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง ผลการศึกษา พบว่า 1. ผลการตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุที่มีผลต่อความฉลาดรู้ทางสุขภาพของนักเรียนสังกัดโรงเรียนเทศบาลนครเชียงรายสู่มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ( = 411.882, df = 207, ค่า Relative Chi-Square=1.989 ซึ่งน้อยกว่า 2 ดัชนีความกลมกลืน TLI=0.986 CFI=0.988 GFI=0.987; NFI=0.977 มากกว่า0.90 ค่าความคลาดเคลื่อนของการประมาณค่า RMSEA=0.037 SRMR=0.031 ซึ่งน้อยกว่า 0.05) สรุปได้ว่าโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุที่พัฒนาขึ้นสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ มีรายละเอียดผลการวิเคราะห์ ดังนี้ การสนับสนุนจากครอบครัวและสังคม (SFS) สภาพแวดล้อมทางการศึกษา (FEE) ประสบการณ์ในการใช้เทคโนโลยี (EUT) ทักษะการคิดวิเคราะห์และการสื่อสาร(ATC) สามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนความฉลาดรู้ทางสุขภาพ (HL) ได้ร้อยละ 65.7
2. ผลการพัฒนารูปแบบ ชื่อรูปแบบการพัฒนาความฉลาดรู้ทางสุขภาพผ่านการเรียนรู้แบบคิดวิเคราะห์และสื่อสารโดยใช้เทคโนโลยีสู่ครอบครัวและสังคมตามบริบทเชิงพื้นที่ (SAFE Health Literacy Model) ประกอบด้วย วัตถุประสงค์ของรูปแบบ สาระการพัฒนา กิจกรรม ระยะเวลา สื่อและอุปกรณ์ที่ใช้ และการประเมินความสำเร็จของรูปแบบ
3. ผลการประเมินรูปแบบ พบว่า มีมาตรฐานด้านความถูกต้อง ความเป็นไปได้ ความเหมาะสม และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมาก และผลการศึกษาความฉลาดรู้ทางสุขภาพก่อนและหลังร่วมกิจกรรมของนักเรียนมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กองสุขศึกษา. (2561). กลยุทธ์การสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง, และ นฤมล ตรีเพชรศรีอุไร. (2556). ความฉลาดทางสุขภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 3). ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
ธิดารัตน์ สุขประภาภรณ์, สุวดี อุปปินใจ, และ รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2568). การออกแบบระบบการประเมินคุณภาพภายนอกของโรงเรียนบนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดารตามแนวคิดการประเมินโดยอิงผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย. Journal of Educational Evaluation, 8(2), 61–74.
วีรวัฒน์ ยกดี, และ โชติกา ภาษีผล. (2565). การพัฒนาลักษณะเฉพาะของแบบวัดความฉลาดรู้ทางสุขภาวะสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 39(105), 114–131. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JEMEPTB/article/view/257483
สำนักการศึกษา เทศบาลนครเชียงราย. (2568). สถิติจำนวนนักเรียนในสังกัดเทศบาลนครเชียงราย ประจำปีการศึกษา 2568 [เอกสารอัดสำเนา]. เทศบาลนครเชียงราย.
Berkman, N. D., Sheridan, S. L., Donahue, K. E., Halpern, D. J., & Crotty, K. (2011). Low health literacy and health outcomes: An updated systematic review. Annals of Internal Medicine, 155(2), 97–107. https://doi.org/10.7326/0003-4819-155-2-201107190-00005
Gray, N. J., Klein, J. D., Noyce, P. R., Sesselberg, T. S., & Cantrill, J. A. (2005). Health information-seeking behaviour in adolescence: The place of the internet. Social Science & Medicine, 60(7), 1467–1478. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2004.08.010
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (2nd ed.). SAGE Publications.
Navarro Rubio, M. D., & Blay, C. (2023). Health Literacy in Children and Adolescents: A Review of the State of the Art. Medical Research Archives, 11(6) https://doi.org/10.18103/mra.v11i6.3882
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259-267. https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12), 2072–2078. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050
Sørensen, K., Van den Broucke, S., Fullam, J., Doyle, G., Pelikan, J., Slonska, Z., & Brand, H. (2012). Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health, 12(1), Article 80. https://doi.org/10.1186 /1471-2458-12-80
Stufflebeam, D. L. (1981). Standards for evaluations of educational programs, projects, and materials. ERIC Clearinghouse. https://eric.ed.gov/?id=ED219442
