การประเมินและจำแนกช่วงชั้นโอกาสทางด้านนันทนาการในแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ จังหวัดเชียงราย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจศักยภาพของทรัพยากรธรรมชาติและจำแนกช่วงชั้นโอกาสทางด้านนันทนาการของแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติในจังหวัดเชียงราย จำนวน 10 แหล่ง ในช่วงเดือนพฤษภาคม 2558 ถึงเดือน เมษายน 2559 ทำการศึกษาโดยการสำรวจและประเมินจากผู้เชี่ยวชาญด้านการวางแผนและจัดการการท่องเที่ยวจำนวน 3 ท่าน ใช้เกณฑ์การประเมินศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติทั้งสิ้น 21 ตัวบ่งชี้ มีค่าคะแนนตั้งแต่ 1 ถึง 3 สำหรับการประเมินช่วงชั้นโอกาสด้านนันทนาการใช้เกณฑ์ในการประเมินทั้งสิ้น 8 ตัวบ่งชี้ โดยให้ค่าคะแนนตั้งแต่ 1 ถึง 5 และใช้สมการถ่วงน้ำหนักในการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อแบ่งศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติออกเป็น 3 ระดับ และจำแนกช่วงชั้นด้านนันทนาการออกเป็น 6 ช่วงชั้น
ศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลางมีค่าคะแนน 1.70 โดยมีศักยภาพทางการท่องเที่ยวธรรมชาติ การท่องเที่ยวผจญภัย และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในระดับต่ำ มีค่าคะแนน 1.78, 1.74, และ 1.70 ตามลำดับ น้ำตกขุนกรณ์มีศักยภาพโดยรวมสูงที่สุดอยู่ในระดับปานกลาง มีค่าคะแนน 2.33 รองลงมาคือน้ำตกขุนแจ และน้ำตกปูแกง มีศักยภาพโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง มีค่าคะแนน 2.23 และ 2.21 แหล่งท่องเที่ยวที่มีศักยภาพอยู่ในระดับต่ำได้แก่ น้ำตกตาดหลวง บ่อน้ำพุร้อนแม่ขะจาน ถ้ำน้ำลอด ถ้ำปุ่ม-ถ้ำปลา และถ้ำพระ มีค่าคะแนน 1.07, 1.07, 1.36,1.52,1.54 ตามลำดับ
ช่วงชั้นโอกาสด้านนันทนาการแหล่งท่องเที่ยวจัดอยู่ในแหล่งท่องเที่ยวประเภทกึ่งพัฒนา ได้แก่ ถ้ำปุ่ม-ถ้ำปลา ถ้ำพระ น้ำตกตาดหลวง และน้ำตกปูแกง มีค่าคะแนน 2.20, 2.23, 2.60 และ 2.51 ตามลำดับ บ่อน้ำร้อนแม่ขะจาน และบ่อน้ำร้อนผาเสริฐ อยู่ในแหล่งท่องเที่ยวประเภทพัฒนาอย่างมาก มีค่าคะแนน 1.31 และ 1.33 น้ำตกขุนแจและวนอุทยานภูชี้ฟ้าอยู่ในแหล่งท่องเที่ยวกึ่งธรรมชาติไม่ใช้ยานยนต์ มีค่าคะแนน 3.75 และ 3.88 น้ำตกขุนกรณ์อยู่ในแหล่งท่องเที่ยวประเภทกึ่งธรรมชาติใช้ยานยนต์ มีค่าคะแนน2.65 และถ้ำน้ำลอดอยู่ในแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติสันโดษ มีค่าคะแนน 4.02 ตามลำดับ
หากจังหวัดเชียงรายต้องการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวดังกล่าวให้มีศักยภาพสูงขึ้นควรมีการแบ่งเขตการใช้ประโยชน์เพื่อจำกัดการใช้ประโยชน์พื้นที่ให้มีความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อม และป้องกันผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากิจกรรมการท่องเที่ยว และพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกให้มีความกลมกลืนกับสภาพแวดล้อม เลือกใช้วัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น เพื่อรักษาความสวยงามโดดเด่นของทรัพยากรธรรมชาติวางมาตรการ กฎระเบียบในการประกอบกิจกรรมในพื้นที่เพื่อป้องกันอันตรายให้แก่ผู้มาเยือนและป้องกันผลกระทบสิ่งแวดล้อม และให้ชุมชนท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารจัดการพื้นที่เพื่อสร้างความผูกพันและตระหนักถึงคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติ และร่วมกันอนุรักษ์ให้สามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน
Article Details
นโยบายการพิจารณากลั่นกรองบทความ
- บทความวิจัยและบทความวิชาการทุกเรื่องที่จะได้รับการตีพิมพ์ต้องผ่านการพิจารณากลั่นกรองโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) ในสาขาที่เกี่ยวข้อง จำนวน 3 ท่าน/บทความ
- บทความ ข้อความ ภาพประกอบและตารางประกอบที่ลงตีพิมพ์ในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป และไม่มีส่วนรับผิดชอบใด ๆ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
- บทความที่จะได้รับการตีพิมพ์จะต้องไม่เคยตีพิมพ์ เผยแพร่ที่ใดมาก่อน และไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารฉบับอื่น หากตรวจสอบพบว่ามีการตีพิมพ์ซ้ำซ้อน ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
- บทความใดที่ผู้อ่านเห็นว่าได้มีการลอกเลียนหรือแอบอ้างโดยปราศจากการอ้างอิง หรือทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นผลงานของผู้เขียน กรุณาแจ้งให้กองบรรณาธิการวารสารทราบจะเป็นพระคุณยิ่ง
เอกสารอ้างอิง
2. Clark, R.N. and G.H. Stankey. (1979). The Recreation Opportunity Spectrum: A Framework for Planning, Management and Research. Gen. Tech. Rep. PNW-98. Portland, OR: Northwest Forest Experiment Station Forest Service, USDA.
3. Clawson, M., Held, R. B., & Stoddard, C. H. (1960). Land for recreation. Chapter, 3, 124-193.
4. Department of Mineral Resources. (2013) Geological Survey and Assessment Chiang Rai province. Academic report 2013. Fossils Geology and Natural History Museum. Lampang Province.
5. Emphandhu, D (2005). East Forest Complex Management Planning Project. Bangkok: Faculty of Forestry. Kasatsart University.
6. Emphandhu, D., Rachano, R., Raksapol, A, Nasa, M., & Kaokom, J,. (2006). Natural Tourism in Chiang Mai, Chiang Mai, in the final report. The theme of the Master Plan to develop a tourism networking for natural tourism. Chiangmai Province. Designated Areas for Sustainable Tourism Administration (Public Organization). Bangkok.
7. Emphandhu, D., Wannaleart, S., &Klubsuk, R. (2004). Recreation Opportunity Spectrum. Bangkok: Faculty of Forestry. Kasatsart University.
8. Esichaikul, R., and Chansawang, R.( 2017). Development of Ecotourism Attraction Standards in Thailand. Dusit Thani College Journal,11(Special), 1-17.
9. Kosol, O., and Suttawet, C. (2014). Empowering Local Guides in Nong Han Kumphawapi Wetland, Udon Thani Province. Journal of Community Development and Life Quality. 4(2). 249 – 260.
10. Na Pikul, J. and Madhyamapurush, W,. (2012).The potential for tourism development and tourism destination in Chiang Rai Province. Phayao research conference proceeding 1. University of Phayao.167-175.
11. Na Tongkeaw,B. , Raksapol,A. , Pengkona,J., & Jittaprapan,B. (2017). Potential and attractions development guideline for Tambon Kanthalee, Surat Thani Province. Area Based Development Research Journal, 9(2), 106-121.
12. Naidoo, P., Ramseook-Munhurrun, P. & Seegoolam, P. (2011). An Assessment of visitor satisfaction with nature-based tourism attractions. International Journal of Management and Marketing Research, 4(1), 87 – 98.
13. Rosenthal, D. H., and Walsh, R. G. (1986). Hiking values and the recreation opportunity spectrum. Forest Science, 32(2), 405-415.
14. Sungcheay, K. (2005). Tourism Perception of Environmental Impact in Natural Recreational Resources .Master of Science (Park and recreation) Thesis,
Kasetsart University.
15. Swangkon, K. (2015). The Potential Assessment of Waterfall Attractions in Saraburi Province . SUTHIPARITHAT JOURNAL, 29(89): 179 - 194.
16. Thanakarn, N., Arunpraparate, W., Pongpatthananurak, N., Noumpakdee, R., & Chumsangsri, T. (2005). Decision Support System for Sustainable Management Planning of Nature-based Recreation Areas Phase I. Bangkok: Faculty of Forestry. Kasatsart University.
17. Wasana Thongton. (2011). Application of Geographical Information System in TourismZoning Using Recreation Opportunity Spectrum in NamnaoNational Park, Petchabun Province. Master of Science (Environmental Management) Thesis, National Institute of Development Administration.