การพัฒนารูปแบบการประเมินสมรรถนะผู้ประเมินภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยการประยุกต์ใช้การติดตามและประเมินแบบมุ่งเน้นผลลัพธ์

Main Article Content

นภาภร ส่งแสง
อัญชลี สุขในสิทธิ์
มนตา ตุลย์เมธาการ
องอาจ นัยพัฒน์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อพัฒนารูปแบบการประเมินสมรรถนะผู้ประเมินภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยการประยุกต์ใช้การติดตามและประเมินแบบมุ่งเน้นผลลัพธ์ วิธีดำเนินการวิจัย แบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 วิเคราะห์องค์ประกอบสมรรถนะหลัก และสมรรถนะตาม บทบาทหน้าที่ของผู้ประเมินภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิเคราะห์องค์ประกอบเป็นผู้มีประสบการณ์ประเมินคุณภาพภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 898 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบการประเมินสมรรถนะผู้ประเมินภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยการประยุกต์ใช้การติดตามและประเมินแบบมุ่งเน้นผลลัพธ์ โดยใช้องค์ประกอบสมรรถนะที่ได้จากระยะที่ 1 มาพัฒนารูปแบบการประเมิน มีการประเมินคุณภาพรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 15 คน และการสนทนากลุ่มกับผู้มีประสบการณ์ประเมินคุณภาพภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 10 คน และระยะที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบการประเมินที่พัฒนาขึ้นในสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 5 แห่ง และประเมินผลการทดลองใช้รูปแบบการประเมินโดยผู้ที่เกี่ยวข้อง จำนวน 18 คน สัมภาษณ์ผู้บริหารสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 5 คน และสนทนากลุ่มกับผู้มีประสบการณ์ประเมินคุณภาพภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 10 คน ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบสมรรถนะหลัก ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบย่อย คือ (1) การทำงานเป็นทีม (2) คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณในอาชีพ (3) ความมุ่งมั่นเพื่อให้งานสำเร็จ และ (4) ความสามารถในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการปฏิบัติงาน และองค์ประกอบสมรรถนะตามบทบาทหน้าที่ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบย่อย คือ (1) ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ และการมองภาพแบบองค์รวม (2) ความรู้ ความเข้าใจในบริบทของสถานศึกษาที่ประเมิน (3) ความสามารถในการประเมิน (4) ความสามารถในการสื่อสาร และ (5) ความสามารถในการเขียนรายงานและให้ข้อเสนอแนะ 2. รูปแบบการประเมินสมรรถนะที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ คือ 1) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 2) สิ่งที่มุ่งประเมิน 3) วิธีการประเมิน 4) วิธีการตัดสินผล และ 5) การรายงานผลและให้ข้อมูลป้อนกลับ มีผลการประเมินคุณภาพรูปแบบด้านความเหมาะสม ความเป็นไปได้ ความเป็นประโยชน์ และความถูกต้องในการนำรูปแบบการประเมินไปใช้ ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และ 3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการประเมินด้านความเหมาะสม ความเป็นไปได้ ความเป็นประโยชน์ ความถูกต้อง และความพึงพอใจต่อการใช้รูปแบบการประเมินของผู้ที่เกี่ยวข้อง ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ส่งแสง น. . ., สุขในสิทธิ์ อ. . ., ตุลย์เมธาการ ม. . ., & นัยพัฒน์ อ. . . (2020). การพัฒนารูปแบบการประเมินสมรรถนะผู้ประเมินภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยการประยุกต์ใช้การติดตามและประเมินแบบมุ่งเน้นผลลัพธ์. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 12(3), 583–599. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/journaldtc/article/view/240990
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1. DAVID C. McClelland. (1973). Testing for Competence rather than for Intelligence.
American Psychologist. 28(1). p. 1-14.
2. Freer Spreckley. (2009). Results Based Monitoring and Evaluation Toolkit. 2nd ed.
Local Livelihoods St Oswalds barn, UK. p. 5-7.
3. Jody Zall Kusek & Ray C. Rist. (2004). Ten Steps to a Results-Based Monitoring and Evaluation System. The International Bank for Reconstruction and Development/
The World Bank. P. 1, 14-18, 25.
4. Office for National Education Standards and Quality Assessment (Public Organization). (2547). Education Act B.E.2542 (1999) and Amendments (Second National Education Act. B.E. 2545 (2002). Bangkok: Prikwarn-graphic, co-ltd.
5. Office for National Education Standards and Quality Assessment (Public Organization). (2560). Guideline for the External Quality Assessment in the Fourth Round (B.E. 2016-2020). (Online). From http://www.onesqa.or.th/
upload/download/201709292308583.pdf.
6. Ornisa Jaruenruay. (2001). Desired Characteristics and Methods to Determine External Evaluators for Inspecting the Basic Education Institutions. Master of Education Program in Research of Education, Faculty of Education, Chulalongkorn University.
7. Piyamas Wangchauyklang. (2005). Desirable Competencies of External Evaluators in Basic Education. Master of Education Program in Research of Education, Faculty of Education, Chulalongkorn University.
8. Sirichai Karnjanavasri. (2007). Evaluation Theory. 5th Edition.). Bangkok: Chulalongkorn University Press.
9. The Canadian Evaluation Society. (2010). Competencies for Canadian Evaluation Practice. Volume 11 Date 04 16 2010. p. 1-15.
10. The ILAC Secretariat. (2006). ILAC Guidelines on Qualifications and Competence of Assessors and Technical Experts. ILAC-G11: 07/2006. Australia.
11. Thailand Professional Qualification Institute (Public Organization). Characteristics of External Evaluators. (2015). from
http://www.thaivq.org/index.php?option=com_content&view=article&id=39&Itemid=58/.