การส่งเสริมการผลิตและการตลาดทุเรียนของเกษตรกรอำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) สภาพพื้นฐานทางสังคมและเศรษฐกิจของเกษตรกร (2) การรับรู้และการปฏิบัติเกี่ยวกับการผลิตและการตลาดทุเรียน (3) ต้นทุนและผลตอบแทนในการผลิตทุเรียน (4) ความต้องการการส่งเสริมการผลิตและการตลาดทุเรียน และ (5) ปัญหาและข้อเสนอแนะ ประชากรในการวิจัย คือ เกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนกับสำนักงานเกษตรอำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง ปี 2565 จำนวน 712 ราย กลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ ทาโร ยามาเน ที่ความคลาดเคลื่อน 0.07 ได้จำนวน 159 ราย การสุ่มตัวอย่างแบบพบโดยบังเอิญ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ แบบมีโครงสร้าง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการจัดอันดับ
ผลการวิจัยพบว่า (1) เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุเฉลี่ย 54.30 ปี จำนวนสมาชิกในครัวเรือนเฉลี่ย 3.20 คน ส่วนใหญ่จบการศึกษาประถมศึกษา ปลูกทุเรียนตามบรรพบุรุษ มีเอกสารสิทธิ์ของตนเอง พื้นที่ถือครองเฉลี่ย 5.40 ไร่ ส่วนใหญ่เป็นสวนเดี่ยวและปลูกทุเรียนสายพันธุ์หมอนทอง แรงงานในครัวเรือนเฉลี่ย 2.50 คน แรงงานจ้างเฉลี่ย 3.8 คน รายได้รวมภาคการเกษตรในปี 2565 เฉลี่ย 1,621,245.28 บาท/ปี รายจ่ายจากการผลิตทุเรียนเฉลี่ย 482,298.55 บาท/ปี เกษตรกรร้อยละ 84.9 มีเงินทุนของตัวเองและมีหนี้สินเฉลี่ย 1,268,987.34 บาท จาก ธ.ก.ส. (2) การรับรู้และการปฏิบัติเกี่ยวกับการผลิตและการตลาดทุเรียน ในระดับมากที่สุด ประเด็นด้านการกำหนดราคา (3) ต้นทุนการผลิตทุเรียนเฉลี่ย 316,504.28 บาท/ปี และผลตอบแทนการทำสวนทุเรียนเฉลี่ย 2,708,438.51 บาท/ปี (4) ภาพรวมความต้องการการส่งเสริมระดับมาก ( = 3.99) โดยการสนับสนุนปัจจัยการผลิตระดับมากที่สุด ( = 4.28) รองลงมาารส่งเสริมการเกษตรระดับมาก ( = 4.10) และความต้องการด้านการตลาดระดับมาก ( = 4.09) 5) ภาพรวมปัญหาการส่งเสริมการผลิตและการตลาดทุเรียน ระดับมาก ( = 3.49) โดยด้านน้ำและดิน ระดับมาก ( = 3.75) รองลงมาด้านการปลูกและดูแลรักษา ระดับมาก ( = 3.70) และด้านการตลาดระดับมาก ( = 3.60) ข้อเสนอแนะด้านการผลิตความรู้ทางวิชาการเกี่ยวกับเทคโนโลยีการผลิตมากขึ้น มีการตรวจสอบคุณภาพของผลทุเรียนที่ส่งออก และภาครัฐควรส่งเสริมการส่งออกทุเรียน รวมถึงการส่งเสริมและพัฒนา Application ที่เกี่ยวกับการผลิตและการตลาดทุเรียนที่สะดวกและเข้าถึงง่าย การวิจัยนี้สามารถศึกษาและแนะนำวิธีการจัดการสวนทุเรียน การใช้ปุ๋ยและน้ำที่เหมาะสม การป้องกันศัตรูพืช และการเก็บเกี่ยวที่ถูกต้อง เพื่อเพิ่มผลผลิตต่อไร่และคุณภาพของทุเรียนให้เป็นที่ต้องการของตลาด ตลอดจนการพัฒนาอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้เกษตรกรมีองค์ความรู้และเทคโนโลยีใหม่ ๆ ในการผลิตทุเรียนอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมชลประทาน. (2562). รายงานแผนแม่บทการพัฒนาลุ่มน้ำ จังหวัดระยอง. สืบค้นจาก http://opm.rid.go.th/backend/web/filemanager-uploads/source/opm-main/รายงานแผนงานจังหวัด/กลางและตะวันออก/new/17_10_2562/สชป9/5ระยอง.pdf
กรมส่งเสริมการเกษตร. (2563). คู่มือการส่งเสริมการเกษตร. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการเกษตร.
จินดา ขลิบทอง. (2554). กระบวนการวิจัยทางส่งเสริมการเกษตร. ใน ประมวลสาระชุดวิชาการวิจัยและสถิติเพื่อการส่งเสริมและพัฒนาการเกษตร (หน่วยที่ 1). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
จินตนาพร สันโดษ. (2551). การจัดการการผลิตทุเรียนของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการเกษตรดีที่เหมาะสมในจังหวัดสุราษฎร์ธานี (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
จิรวุฒิ มงคล. (2557). ความต้องการการส่งเสริมการเกษตรแปลงใหญ่ของเกษตรกรในจังหวัดสกลนคร (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ณัฐริการ์ มากท่าแซะ, และพวงเพ็ญ ชูรินทร์. (2564). การวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนในการลงทุนปลูกทุเรียนของเกษตรกรหมู่ที่ 13 ตำบลนาขา อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร. วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 8(2), 45–62.
ดาริณ สุขหงษ์. (2562). การส่งเสริมการปลูกพืชตามเขตความเหมาะสมของพื้นที่ของเกษตรกรแปลงใหญ่ทุเรียนในจังหวัดระยอง (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ประพันธ์พงษ์ ใหม่เฟย. (2561). การส่งเสริมการผลิตและการตลาดทุเรียนของเกษตรกรอำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ประเสริฐ บัวทอง. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจปลูกทุเรียนของเกษตรกรในตำบลอ่างคีรี อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
ไพบูลย์ สถิรโกศลวงศ์, และพนามาศ ตรีวรรณกุล. (2563). การจัดการการตลาดทุเรียนของเกษตรกรแปลงใหญ่ทุเรียน จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 50(3), 239–252.
ยงยุทธ เมืองจำ. (2547). สภาวะการผลิตและการตลาดมังคุดในอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วนิดา เหรียญทอง. (2560). แนวทางการส่งเสริมการผลิตทุเรียนของเกษตรกรในอำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
วีรณัฐ ลียากาศ. (2564). ความต้องการการส่งเสริมการผลิตทุเรียนของเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า. (2563). ทุเรียน ราชาแห่งผลไม้ไทย ถูกใจคนต่างแดน. สืบค้นจาก http://www.tpso.moc.go.th/sites/default/files/thueriiyn_240863.pdf.
สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ. (2564). มาตรฐานสินค้าเกษตร: การปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับทุเรียน. กรุงเทพฯ: สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2565). สถิติการส่งออกสินค้าเกษตร. สืบค้นจาก https://misapp.oae.go.th/product/ทุเรียน
เสนอ ภิรมจิตรผ่อง. (2545). การประเมินผลภาคปฏิบัติ. อุบลราชธานี: สถาบันราชภัฏอุบลราชธานี.
Kotler, P., & Armstrong, G. (2018). Principles of marketing (17th ed.). Harlow, England: Pearson Education.
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). New York, NY: Free Press.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York, NY: Harper & Row.
