การบริหารกองทุนสวัสดิการชุมชนวิถีพุทธ

ผู้แต่ง

  • พระมหาเพ็ช ฐานิสฺสโร (เทียนชัย) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระอธิการจำนงค์ จรณธมฺโม (สำเนาว์) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

กองทุนสวัสดิการชุมชน, การบริหาร, วิถีพุทธ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อนำเสนอการบริหารกองทุนสวัสดิการชุมชน ซึ่งมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันตั้งแต่แรกเกิดจนกระทั่งตาย ที่เรียกว่า วัฏจักรชีวิต ด้วยการพัฒนาชุมชน พัฒนาระบบเศรษฐกิจชุมชนแบบใหม่ เพื่อให้เกิดความเท่าเทียมกันและมีสิทธิพื้นฐานทางสังคม เพราะเป็นนโยบายสาธารณะแห่งรัฐด้านสวัสดิการ อันจะทำให้เกิดความพอดีสอดคล้องกับความต้องการของชุมชนและสร้างภาวการณ์ที่ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ โดยยึดต้นแบบยุทธศาสตร์การปฏิรูปเศรษฐกิจตามหลักพระพุทธศาสนา

กูฏทันตสูตร เป็นยุทธวิธีที่นำเอาหลักเศรษฐศาสตร์มาสู่การพัฒนาอย่างแยบยล ด้วยการยึดเอาหลักรัฐประศาสโนบายการปกครองบ้านเมืองให้ร่มเย็นเป็นสุขของพระเจ้ามหาวิชิตราชตามหลักการบริหาร คือ การพัฒนาบ้านเมืองด้วยการพัฒนาทางเศรษฐกิจและพัฒนาเศรษฐกิจควบคู่กับจิตใจ ผลลัพธ์ที่ได้ คือ บ้านเมืองอยู่เย็นเป็นสุข ไม่มีการเบียดเบียน ประชาชนมีความชื่นชมยินดีต่อกัน รัฐบาลก็จะได้รับผลย้อนกลับคืนมาในรูปแบบที่ประชาชนจะมีความขยัน เก็บภาษีอากรได้มากขึ้น ชุมชนมีความสงบสุข มีความสามัคคี และมีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน

หลักพุทธธรรมที่นำมาประยุกต์ใช้กับการส่งเสริมกองทุนสวัสดิการชุมชน คือ ทิฏฐธัมมิกัตถะ ได้แก่ ประโยชน์ในปัจจุบัน อันเป็นหัวใจของเศรษฐี ที่จะสามารถกำหนดอนาคตทางการเงินของตัวเองได้ เพราะเราสร้างต้นทุนชีวิตเพิ่มเติมได้จากการขยันหา รักษาดี มีกัลยาณมิตร และดำเนินชีวิตแบบพอเพียง

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2562). ระบบสวัสดิการชุมชน รากฐานสู่สวัสดิการสังคมไทยอย่างยั่งยืน. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์กรมหาชน).

เกษรศิริ อรุณชัยพร. (2559). ทุนทางสังคม. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 5(2). https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NBJ/article/view/253066

แก้ว สังข์ชู, วารุณี สกุลรัตนธารา, ปาลิน ธำรงรัตนศิลป์, มณเทียร สอดเนื่อง, สุนา สร้อยเซียน, ประวัติ กองเมืองปัก, ธิดารัตน์ แสงปัก, ประสิทธิ์ ดวงพยับ, ธนพล ศรีใส, นัฐ แก้วสว่าง, วิไลภรณ์ แจ่มจันทร์, สิน สื่อสวน, และสุภานิตร จุมผา. (2563). คู่มือบริหารกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบล. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน องค์การมหาชน. https://web.codi.or.th/wp-content/uploads/2020/12/คู่มือบริหารกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบล.pdf

จรรยา กลัดล้อม (2560). ปัจจัยการบริหารจัดการกองทุนสวัสดิการจังหวัดชัยนาทสู่ความยั่งยืน. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 7(2), 63-72. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/JDAR/article/view/243921

ฉัตรวรัญช์ องคสิงห. (2566). นวัตกรรมสังคมกองทุนสวัสดิการชุมชน. สถาบันวิจัย มหาวิทยาลัยรังสิต.

ธนานันต์ กัญญาราช. (2561). การพัฒนาการบริหารจัดการกองทุนสวัสดิการชุมชน อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิถีสังคมมนุษย์, 6(1), 52-75. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/wh/article/view/164444

นิตดาวัลย์ คงสมบูรณ์. (2564). การจัดการสวัสดิการชุมชนด้วยวิสาหกิจชุมชน: กรณีศึกษากลุ่มร้านค้าชุมชน กองทุนบ้านใหม่ ชุมชนบ้านใหม่สมานฉันท์ 5 ตำบลบ้านใหม่ อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. DSpace at Silpakorn University. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/3664

เปรมปรีด์ นาราช. (2559). ระบบสวัสดิการชุมชน รากฐานสู่สวัสดิการสังคมไทยอย่างยั่งยืน. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน). https://ref.codi.or.th/attachments/article/15890/wellfare2559.pdf

พระครูโสภณปริยัติสุธี. (2552). รัฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว). (2547). รัฐศาสตร์เชิงพุทธ และบทวิเคราะห์ทักษิโณมิกส์. ดอกหญ้ากรุ๊ป.

พระมหาหรรษา ธมฺมหาโส. (2554). เศรษฐศาสตร์การเมืองเชิงพุทธ: การจัดการความขัดแย้งผ่านมิติการพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจ. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. https://www.mcu.ac.th/article/detail/440

พระราชปัญญาภรณ์ (สิงห์คำ ชยวํโส). (2565). กระบวนการสร้างสังคมคุณธรรมแบบมีส่วนร่วมภายใต้รูปแบบธนาคารความดี สำหรับหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบล หนเหนือ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย]. MCU Digital Collections. https://e-thesis.mcu.ac.th/thesis/2873.

วายุพา วงศ์วิกรม, อำนาจ ชูทอง, ธนิต สุภาแสน, สมปราชญ์ ปราบสงคราม, ภพชนก ชลานุเคราะห์, ปิยะ ปิจนำ, ประพันธ์ ตรีบุปผา, กัฬชัย เทพวรชัย, และอนันต์ ดนตรี. (2560). การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์กองทุนสวัสดิการชุมชน: กรณีศึกษากองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลวิหารแดง อำเภอวิหารแดง จังหวัดสระบุรี.สถาบันดำรงราชานุภาพ กระทรวงมหาดไทย.

วิทยา คามุณี. (2551). ทุนทางสังคมเพื่อการพัฒนาศักยภาพของชุมชน: กรณีศึกษา องค์กรออมทรัพย์ชุมชนในจังหวัดลำปางและตาก. มหาวิทยาลัยนเรศวร. https://doi.nrct.go.th/ListDoi/listDetail?Resolve_DOI=10.14457/NU.the.2008.341

สมศักดิ์ สามัคคีธรรม และสุพรรณี ไชยอำพร. (2560). สวัสดิการชุมชนการสร้างสังคมเข้มแข็ง และการพัฒนาที่ ยั่งยืน: กรณีศึกษาชุมชนในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารร่มพฤกษ์, 35(1), 140-161.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). https://www.nesdc.go.th/article_attach/article_file_20230307173518.pdf

อรัญญา พงศ์สะอาด. (2553). ประวัติศาสตร์ชุมชนในการจัดสวัสดิการเชิงวัฒนธรรมท้องถิ่นอีสานใต้ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

เทียนชัย เ., & สำเนาว์ จ. (2025). การบริหารกองทุนสวัสดิการชุมชนวิถีพุทธ. มมร ล้านนาวิชาการ, 14(1), 122–132. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/mbulncjournal/article/view/278902

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ