แนวทางในการทำนุบำรุงเสนาสนะและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ของวัดผาลาด ตำบลสุเทพ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน, แนวทางในการทำนุบำรุงเสนาสนะ, วัดผาลาดบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาภูมิหลังแนวคิด แนวปฏิบัติการสร้างเสนาสนะ และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของวัดผาลาด ตำบลสุเทพ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ 2) ศึกษาการใช้ประโยชน์จากเสนาสนะ และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในทางพระพุทธศาสนาของวัดผาลาด ตำบลสุเทพ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ 3) แสวงหาแนวทางในการทำนุบำรุงเสนาสนะและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ของวัดผาลาด ตำบลสุเทพ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ การวิจัยนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ
ผลการวิจัยพบว่า
- การสร้างวัดผาลาดได้ปรากฏในคัมภีร์พระเจ้าเลียบโลกของล้านนา มีหลักฐานการจารึกและเล่าสืบต่อกันมาของชาวลัวะ ถึงความสำคัญของพื้นที่บริเวณวัดผาลาด ทั้งในรูปแบบของประเพณี วัฒนธรรม กลุ่มชนพื้นถิ่น และได้สืบทอดความรู้ความเชื่อนั้นมาถึงปัจจุบัน
- ประโยชน์ใช้สอยในพื้นที่ แบ่งเป็น โซนที่ 1 คือ เสนาสนะส่วนที่ต้อนรับแขก ญาติโยม ผู้ที่สนใจในพระพุทธศาสนา และทำกิจกรรมต่าง ๆ โซนที่ 2 คือ โบราณสถานที่เป็นเขตสังฆาวาส ซึ่งเป็นสถานที่สงบและเรียบง่าย เป็นที่อยู่ของพระภิกษุสงฆ์ สามเณร ที่ประกอบพิธีกรรมเฉพาะในทางพระพุทธศาสนา และโซนที่ 3 คือการใช้สถานที่โดยรอบของวัดเพื่อสาธารณประโยชน์ และเป็นแหล่งเรียนรู้ทางทรัพยากรธรรมชาติ สัตว์ป่า แมลง พันธุ์พืช รวมถึงศิลปะและวัฒนธรรม
- แนวทางในการทำนุบำรุงเสนาสนะของวัดผาลาด ประกอบด้วย ด้านพิธีกรรมทางด้านแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ การศึกษาทางโบราณคดีทางศาสนา การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในส่วนแนวทางด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย ด้านการอนุรักษ์ดิน ด้านการอนุรักษ์น้ำ ด้านการอนุรักษ์ป่า และด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม การจัดการดูแลรักษาพื้นที่ภายในเขตของวัดผาลาดให้มีความสะอาดตา สง่างาม สงบเงียบ และเรียบง่าย
เอกสารอ้างอิง
เกรียงไกร เกิดศิริ และอิสรชัย บูรณะอรรจน์. (2554). สถาปัตยกรรมหอพระเจ้าน้ำตกผาลาด วัดผาลาดสกิทาคามีเชิงดอยสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารหน้าจั่ว ว่าด้วยสถาปัตยกรรม การออกแบบ และสภาพแวดล้อม, 26, 301-320. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NAJUA-Arch/article/view/48679
พระครูพิพิธจารุธรรม. (2558). แนวทางการอนุรักษ์ป่าตามหลักคำสอน พุทธศาสนาเถรวาท: กรณีมูลนิธิฮักเมืองน่าน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 3(2), 30-44. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/76571
พระมหาอัครวัฒน์ กิตฺติญาโณ (เหมือนพันธุ์). (2561). การบริหารจัดการเสนาสนะตามมาตรฐาน สุขาภิบาลภายในวัด อำเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระวัฒนพงษ์ ฐานิสฺสโร (เปงใจ). (2560). แนวคิดด้านคุณค่าของเสนาสนะตามหลักพุทธจริยศาสตร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วัชระ ชมภูป้อ. (2555). การจัดการความรู้ เรื่องการฟื้นฟูป่าตามแนวพระราชดำริของชุมชนบ้านวังธาร เทศบาลตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเด็ด จังหวัดเชียงใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยแม่โจ้.
วัดผาลาด. (2554). วัดผาลาด (สกิทาคามี). วัดผาลาด.
วิชัย เทียนน้อย. (2539). มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม. โอ เอส พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
ศักดิ์ศรี สืบสิงห์, นิธินาถ อุดมสันต์, และสุภิมล บุญพอก. (2561). การพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์ป่าไม้ กรณีศึกษา: ป่าดงหันบ้านท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด โดยใช้กระบวนการทางสิ่งแวดล้อมศึกษา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยธนบุรี, 12(29), 77-86. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/trujournal/article/view/145163
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2540). ประมวลความรู้เรื่องอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ). https://tdri.or.th/wp-content/uploads/2013/04/N54.pdf
สภานิติบัญญัติแห่งชาติ. (2560). ศาสตร์ของพระราชา: ผู้นำโลกในการพัฒนาอย่างยั่งยืน. โครงการเฉลิมพระเกียรติ ของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ รวบรวมกฎหมายที่สนับสนุนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ.
สุขขี คำนวณศิลป์. (2550). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มมร ล้านนาวิชาการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลการวิจัยและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความ ถือเป็นความคิดเห็นและอยู่ในความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ มิใช่ความเห็นหรือความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ หรือมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากการพิมพ์
บทความที่ได้รับการเผยแพร่โดยวารสาร มมร วิชาการล้านนาถือเป็นสิทธิ์ของวารสารฯ
