การบูรณาการหลักพุทธธรรมในฐานะเป็นปัจจัยแห่งการพัฒนาตนของบุคคลต้นแบบในจังหวัดลำปาง

ผู้แต่ง

  • เกรียงไกรไตยโย โมสิน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง
  • พระครูสุตชยาภรณ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง
  • จีรศักดิ์ ปันลำ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง

คำสำคัญ:

การบูรณาการ, การพัฒนา, บุคคลต้นแบบ, ปัจจัย, พุทธธรรม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการพัฒนาตนตามหลักพุทธธรรมของบุคคลต้นแบบในจังหวัดลำปาง 2) ศึกษาปัจจัยสำคัญที่ใช้ในการพัฒนาตนตามหลักพุทธธรรมของบุคคลต้นแบบในจังหวัดลำปาง 3) การบูรณาการหลักพุทธธรรมในฐานะเป็นปัจจัยแห่งการพัฒนาตนของบุคคลต้นแบบในจังหวัดลำปาง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการวิจัย ประชากร ได้แก่ พระภิกษุ ปราชญ์พื้นบ้าน ผู้ประกอบธุรกิจร้านค้า ข้าราชการ กลุ่มเยาวชน และผู้นำท้องถิ่น ในจังหวัดลำปาง ซึ่งเป็นบุคคลต้นแบบ จำนวน 18 รูป/คน

ผลการวิจัยพบว่า

  1. กระบวนการในการพัฒนาตน: บุคคลต้นแบบ ได้รู้จักการวางตนให้เข้ากับคนอื่นตามฐานะของตน นำความรู้ใหม่ ๆ มาปรับใช้กับการทำงาน แสวงหารายได้เพื่อการดำรงชีวิตที่เหมาะสมกับตัวเอง จัดระบบการเตรียมความพร้อมร่วมกับชุมชนเพื่อป้องกันภัย สร้างสัมพันธภาพที่ดีในครอบครัว และได้ประสานงานกับผู้อื่นในการทำงานร่วมกัน
  2. ปัจจัยสำคัญที่ใช้ในการพัฒนาตน: ได้ใช้หลักธรรมในเบญจธรรมเป็นปัจจัยในการแสดงความปรารถนาดีต่อคนอื่น ใช้หลักวุฒิธรรม เป็นปัจจัยในการปรับปรุงตนเองให้ดีขึ้น และรับผิดชอบงานที่ปฏิบัติอยู่ ใช้หลักสัปปุริสธรรม เป็นปัจจัยการวางแผนเตรียมพร้อมร่วมกับชุมชน เพื่อป้องกันภัยที่อาจเกิดขึ้นในชุมชน
  3. การบูรณาการหลักพุทธธรรมในฐานะเป็นปัจจัยแห่งการพัฒนาตนของบุคคลต้นแบบ: จึงเป็นการบูรณาการหลักเบญจธรรม ซึ่งเป็นการยกระดับตนเป็นกัลยาณชน เป็นการบูรณาการหลักวุฒิธรรม ซึ่งเป็นการยกระดับตนเป็นบัณฑิตชน และเป็นการบูรณาการหลักสัปปุริสธรรม ซึ่งเป็นการยกระดับตนเป็นปัญญาชน

เอกสารอ้างอิง

ชุติมา ปัญญาพินิชนุกูล และเทียนทอง หราบุตร. (2561). ความสุขและการสร้างความสัมพันธ์. วารสารเกษมบัณฑิต, 19(1), 236–247. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jkbu/article/view/127807

ทิพย์ ขันแก้ว. (2559). กระบวนการเสริมสร้างพฤติกรรมความรับผิดชอบต่อองค์กรตามหลักพุทธจิตวิทยาของบุคลากรมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เปลื้อง ณ นคร. (2516). พจนานุกรมไทย. ไทยวัฒนาพานิช.

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2548). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด. วัดราชโอรสาราม.

รุ่งทิพย์ กล้าหาญ และบรรชร กล้าหาญ. (2550). การพัฒนาตนเองตามหลักพุทธธรรมโดยอาศัยหลักสามัคคีธรรม. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.วิทยาเขตเชียงใหม่.

วิกรานต์ เผือกมงคล. (2559). แนวทางการลดความเสี่ยงภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 6(3), 27-41.

วีระ บํารุงรักษ์. (ม.ป.ป). แนวทางการพัฒนาจริยธรรมไทย. กรมวิจัยการศึกษากรมวิชาการ.

ศิริรัตน์ กลยะณี และพระมหาขวัญชัย กิตฺติปาโล. (2558). ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการพูด. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 1(1), 17-30. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/human/article/view/138017

สมโภชน์ เอี่ยมสุภาษิต. (2539). ทฤษฎีและเทคนิคการปรับพฤติกรรม (พิมพ์ครั้งที่ 4). โอเดียนสโตร์.

สุมน อมรวิวัฒน์. (2535). กระบวนการเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ในชุมชนและธรรมชาติ. สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.

อาคเนย์ ถาเกิด. (2563). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเลือกองค์การในการท างานของกลุ่มเจนเนอ เรชั่นวาย ผ่านบริษัทจัดหางานแห่งหนึ่ง ย่านอโศก ในกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. DSpace at Srinakharinwirot University. http://ir-ithesis.swu.ac.th/dspace/handle/123456789/925

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

โมสิน เ., เขียวสุข ส., & ปันลำ จ. (2025). การบูรณาการหลักพุทธธรรมในฐานะเป็นปัจจัยแห่งการพัฒนาตนของบุคคลต้นแบบในจังหวัดลำปาง. มมร ล้านนาวิชาการ, 14(1), 34–44. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/mbulncjournal/article/view/279324

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย