การศึกษาการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชนโดยคนกลางในประเทศไทย
คำสำคัญ:
การไกล่เกลี่ยข้อพิพาท, การไกล่เกลี่ยโดยคนกลาง, ข้อพิพาทภาคประชาชนบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชนโดยคนกลางในประเทศไทย โดยใช้วิธีวิจัยเชิงเอกสาร โดยการสังเคราะห์เอกสารและงานวิจัยฉบับภาษาไทยระหว่างปี พ.ศ. 2565-2568 และฉบับภาษาอังกฤษ ระหว่างปี ค.ศ. 1978-2012
ผลการวิจัยพบว่า
ผู้ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชนโดยคนกลางจะต้องดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้ 1) ขั้นตอนการกล่าวเปิดของผู้ประนอมข้อพิพาท ต้องสร้างความรู้ความเข้าใจในขั้นตอนกระบวนการยุติธรรมแก่คู่พิพาท 2) ขั้นตอนการกล่าวเปิดของคู่พิพาทและการสรุปคำกล่าว ต้องใช้ทักษะในการสื่อสาร และการตั้งคำถามที่ดี 3) ขั้นตอนการกำหนดประเด็นการเจรจา ต้องจับประเด็นเกี่ยวกับความต้องการที่แท้จริง 4) ขั้นตอนการสำรวจประเด็นปัญหา ต้องเป็นสื่อกลางในการหาทางออกร่วมกันเพื่อระงับข้อขัดแย้งหรือจัดการกับปัญหาข้อพิพาท 5) ขั้นตอนการสร้างและสำรวจข้อเสนอร่วมกัน ต้องมีการสร้างและสำรวจข้อเสนอร่วมกัน เพื่อสร้างความร่วมมือ ไว้วางใจกัน ความเข้าใจในเป้าหมายเดียวกัน 6) ขั้นตอนการประเมินข้อเสนอและต่อรอง ต้องมีการประเมินข้อเสนอและต่อรองจะต้องวิเคราะห์และแก้ไขข้อขัดแย้งคู่พิพาทในการเจรจาต่อรองและการไกล่เกลี่ย 7) ขั้นตอนการสรุปข้อตกลงและปิดการประนอม ต้องจัดทำข้อตกลงที่เกิดขึ้นในการยุติข้อพิพาทที่มีความเป็นธรรม ทำการสรุปการเจรจาต่อรอง สรุปผลการเจรจาอย่างเป็นทางการ มีรายละเอียด ขั้นตอนเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติและปิดการเจรจา
เอกสารอ้างอิง
กนกศักดิ์ แถวทิม. (2567). ศึกษากรณีศึกษาการถอดบทเรียน: กลุ่มการเวก. กรมคุมประพฤติ.
กรมพระธรรมนูญ. (2564). การจัดตั้งศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทคดีอาญาของกระทรวงกลางโหม. กรมพระธรรมนูญ.
ชลัท ประเทืองรัตนา. (2565). การไกล่เกลี่ยโดยคนกลาง: เส้นทางแห่งการสร้างความเข้าใจร่วมกัน (พิมพ์ครั้งที่ 2). สถาบันพระปกเกล้า.
ชีวีวัตน์ หวานอารมณ์. (2566). พัฒนาการการไกล่เกลี่ยโดยคนกลางในประเทศไทยจากอดีตถึงปัจจุบันสู่อนาคต. สถาบันพระปกเกล้า.
ณพชรมน จันทร์สม. (2565). บทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่อำเภอสังขะจังหวัดสุรินทร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
พงษ์ธวัฒน์ บุญพิทักษ์. (2563). การไกล่เกลี่ยก่อนฟ้อง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 20 ตรี. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สถาบันอนุญาโตตุลาการ. (2567). การไกล่เกลี่ย ไกล่เกลี่ยก่อนฟ้อง, หลังฟ้อง และขั้นตอนการไกล่เกลี่ย.https://thac.or.th/th/know-the-mediation-process
สำนักงานกิจการยุติธรรม. (2567). กรณีศึกษาการถอดบทเรียน: กลุ่มการเวก. สำนักงานกิจการยุติธรรม.
สำนักงานศาลยุติธรรม. (2567). คู่มือการไกล่เกลี่ยก่อนฟ้องสำหรับประชาชน. สำนักงานศาลยุติธรรม.
Bankovskaya, V. (2012). Development of conflict management strategies to increase the organizational effectiveness in Nordic companies [Unpublished master’s thesis]. Reykjavik University.
Bercovitch, J. (2009). Mediation and conflict resolution. SAGE Publications.
Coltri, L. S. (2004). Conflict diagnosis and alternative dispute resolution and mediation. Pearson Prentice Hall.
David, M. (1978). Code and Custom in a Thai Provincial. The Free Press.
Kelman, H. C., & Fisher, R. J. (2003). Conflict analysis and resolution. Oxford University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มมร ล้านนาวิชาการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลการวิจัยและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความ ถือเป็นความคิดเห็นและอยู่ในความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ มิใช่ความเห็นหรือความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ หรือมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากการพิมพ์
บทความที่ได้รับการเผยแพร่โดยวารสาร มมร วิชาการล้านนาถือเป็นสิทธิ์ของวารสารฯ
