เปิ๋นจู่ หัวป่าเจี๋ย เฟิ่งหวงเม่า: อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ไป๋ที่ปรากฏในนิทานพื้นบ้าน ฉบับอำเภอเอ่อร์หยวน เมืองต้าหลี่ มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์อัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไป๋ที่ปรากฏในนิทานพื้นบ้าน ฉบับอำเภอเอ่อร์หยวน เมืองต้าหลี่ มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน กลุ่มตัวอย่าง คือ นิทานพื้นบ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ไป๋ จากชุดรวมนิทานพื้นบ้านจีน ฉบับอำเภอเอ่อร์หยวน เมืองต้าหลี่ มณฑลยูนนาน สำนวนของ Yang Yilong ที่เกี่ยวข้องกับชาวไป๋ มีตัวละครเอกเป็นชาวไป๋ และแสดงถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชาติพันธุ์ไป๋อย่างชัดเจน จำนวน 215 เรื่อง แล้วนำมาวิเคราะห์ตามแนวคิดอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ ของ Erik Erikson และแนวคิดสัญวิทยา ของ Roland Barthes ผลการศึกษาพบอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไป๋ที่ปรากฏในนิทานพื้นบ้าน 3 ลักษณะ คือ 1) เทพอารักษ์เปิ๋นจู่ (本主) แสดงอัตลักษณ์ด้านความเชื่อ ประเพณี และพิธีกรรม 2) เทศกาลหัวป่าเจี๋ย (火把节) แสดงอัตลักษณ์ด้านประเพณี และ 3) เฟิ่งหวงเม่า (凤凰帽 หมวกหงส์จีน) แสดงอัตลักษณ์ด้านเครื่องแต่งกาย ทั้งนี้อัตลักษณ์ที่ปรากฏในนิทานพื้นบ้านดังกล่าวเป็นอัตลักษณ์ที่โดดเด่นเพื่อสื่อความหมายแสดงตัวตนของกลุ่มชาติพันธุ์ไป๋ สื่อสัญญะและความหมายทางวัฒนธรรมและสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์ไป๋ผ่านนิทานพื้นบ้าน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆ ในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
เอกสารอ้างอิง
An, X. (2006). The explanation of the meaning of sacred ceremonies for local gods. Journal of Minzu University of China, (1), 70–74. https://doi.org/10.15970/j.cnki.1005-8575.2006.01.012 [In Chinese]
Bai, Z. (2017). The worship of the Bai people in the perspective of anthropology. Religious Studies, (4), 119–126. https://kns.cnki.net/kcms2/article/abstract?v=qrQFgNyM9UlUKK3RI2ggl7sbDcRI2ckXUnINAs1Dt7C0cLhTCwQWRWU_pBIgZTQBJJb6uJiTp5WdBk0dHpc0gMYqO09RwCatilduSaNagzHkvyLcY7b8bgIbvyfW7gSAq433VceqeS5zZpeMK8n3_mSnZuxu2F1kDdon38SLqa4=&uniplatform=NZKPT [In Chinese]
Dali Bai Autonomous Prefecture People's Government (DAPPG). (2026, May 8). Overview of Dali Bai autonomous prefecture. https://www.dali.gov.cn/dlzrmzf/c101686/pc/content/1968886646807040000/content_1968886646807040000.html [In Chinese]
Dali Intangible Cultural Heritage Protection Center (DICHPC). (2018, August 6).Traditional festival: The annual torch festival. https://mp.weixin.qq.com/s/SVZHBTcNF12I58Tyc-uUjg [In Chinese]
Eryuan Culture and Tourism. (2024, July 29). Eryuan torch festival guide – July 30th. WeChat Official Account. https://mp.weixin.qq.com/s/ARXDvbdOSjsS3DhZgmoYiQ [In Chinese]
Eryuan County Cultural Center (ECCC). (2023, August 28). Retracing Xu Xiake’s landmark route in Western Yunnan: Going to the windy place-Eryuan. WeChat Official Account. https://mp.weixin.qq.com/s/Tfrysudh_I3jxIKj6arGZw [In Chinese]
Fueangfusakul, A. (2018). Identity: A review of theories and conceptual frameworks (2nd ed.). Department of Sociology and Anthropology, Faculty of Social Sciences, Chiang Mai University. [In Thai]
Gao, X., & Buranakorn, P. (2018). An analysis of folktales of Bai ethnic group in Dali District, Yunnan Province, People's Republic of China [Master's thesis, Huachiew Chalermprakiet University]. Huachiew Archiving System. https://has.hcu.ac.th/jspui/handle/123456789/3899 [In Thai]
Guizhou Reform. (2025, March 18). Xi Jinping’s inspection tour in Guizhou: Upholding high‑quality development as the overarching guideline and showcasing new achievements of Guizhou in the course of Chinese‑style modernization. WeChat Official Account. https://mp.weixin.qq.com/s/me5eqVYUPGXig8IvYttFMA [In Chinese]
Kao-Un, S., & Wipataklas, J. (2023). Way of life and identity of Iu Mien Ban Nai Grang, Kra Buri District, Ranong Province. Western University Research Journal of Humanities and Social Science, 9(2), 223–236. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/WTURJ/article/view/267094 [In Thai]
Kaewthep, K. (2010). New perspectives in communication studies. Phappim. [In Thai]
National Bureau of Statistics of China. (2021). China statistical yearbook 2021 (Table 2-21, Population by gender, ethnic groups and region). https://www.stats.gov.cn/sj/ndsj/2021/indexch.htm [In Chinese]
Li, W., & Guo, A. M. (2012). The cultural implications of Bai ethnic clothing. Journal of Dali University, 11(7), 5–8. https://kns.cnki.net/kcms2/article/abstract?v=tQWh-SbE9GoPisTFmP2Ay-iyeK6UCfqDXmopY6FTOJ3DjpelF66cHSUvZxAbIugFXczH8JOTAOWZB1kZCqJeSOG9uRmqKGdYziFLqndcSNRlP1c_ypuRIsHJUUxEaFHz7qCl7zZAIqGErb1t3jVBrL2q5rZisEsWCigNdubSHUIz5y8bP0_R5A== [In Chinese]
Office of the Prime Minister (OPM). (2000). Guidelines for transcribing Mandarin Chinese with Thai orthography. Thammasat University Printing House. [In Thai]
People's Government of Eryuan County (PGEC). (2026, April 15). Overview of Eryuan County. https://www.eryuan.gov.cn/eyxrmzf/c102724/pc/content/1988830740735954944/content_1988830740735954944.html [In Chinese]
Saodaen, R., Vivattanaseth, P., & Yingyongsak, W. (2023). The discourse of local identity in lanna folktales. RMUTL Journal of Business Administration and Liberal Arts, 11(2), 1-16. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/balajhss/article/view/266226 [In Thai]
Wang, Y. (2016). The imagined community in traditional Chinese costume. Journal of Northwest University for Nationalities (Philosophy and Social Science), (2), 184–188. https://kns.cnki.net/kcms2/article/abstract?v=tQWh-SbE9Gp3h0TVAYX0rQfkZyTrdNGb7uIfqR5xwJQae2NdWeEP4_jFxneaDMJgYbN5QsqsVmUu6tEsE6bTncN45s1eRpyegYYLakhRPZySDRISdSG4Z1om-eMlech5qRE7uuamnpkBevihlky22XjRFSF5WJW269yTMRknvdo1qOFldurM8g== [In Chinese]
Wu, X. F. (2026a, March 20). Fengyu welcoming the Benzhu ceremony: A thousand-year promise to dance with the gods. WeChat Official Account. https://mp.weixin.qq.com/s/EW9zH6N5c0BN0U3zrxehZQ [In Chinese]
Wu, X. F. (2026b, April 10). Fengtouguan: The phoenix on the heads of Bai girls. WeChat Official Account. https://mp.weixin.qq.com/s/3M8d-9TDq3R0_H8CZnv6Lg [In Chinese]
Xiang, X., & Chen, Y. (2020). On Torch Festival of Yunnan minorities from the perspective of folk culture. Journal of Honghe University, 18(2), 51–53. https://doi.org/10.13963/j.cnki.hhuxb.2020.02.014 [In Chinese]
Xu, H. (2021). An investigation into the Benzhu sacrificial ritual of the Bai ethnic group and its functions: A case study of the “Birthday of Yang Ganzhen” celebrated on the tenth day of the eighth lunar month in He Village, Dali. China Nationalities Expo, 11(21), 53–55, 94. https://kns.cnki.net/kcms2/article/abstract?v=tQWh-SbE9Gru9Y53dmycvbObRMDQF1v45ivUIP-gDLcPatcvyVKRVcHP7Wf5Dgvncvr8FlMdEiJlS8coNuhXvfIqUid_qipI350kHxcVd-uSvKIXPFdnsGy13GMVtJGUppJmLriWiEHEHyNaXDQ5w3MrtgiLLIp-EymxnZhZCHGkaoFDVoCq1w== [In Chinese]
Yang, Y. (2015). Village community and the social function of ritual: An anthropological interpretation of the Bai people's Torch Festival in Xinyi Village, Dali. Journal of Original Ecological National Culture, 7(1), 118–123. https://kns.cnki.net/kcms2/article/abstract?v=tQWh-SbE9GoQiqcEH7hFlN9N7xisV3vGQYlokoJsRSP9tQdpxnBCx8PdVemZ3vvCatCaPR4JTtwykD-bA8ZNUBW2-6JenkdaylG9TuwDi6Y29k7ft0Uf_2enTiuoskvS4c-5sFZiNJSg82YNddMeIM6krq0vC7JEwOtCDSfNpr55SGuUVFoKBg== [In Chinese]
Yang, Y. (2016). Collection of Chinese folk tales: Eryuan volume, Dali, Yunnan, China. Intellectual Property Publishing House. [In Chinese]
Yunnan Ethnic Museum (YEM). (2022, December 8). Bai phoenix hat. WeChat Official Account. https://mp.weixin.qq.com/s/pq0CyGNcDbOPdtgZWt4kxw [In Chinese]
Zhao, J. (2016). The Bai ethnic group of China. Yunnan Nationalities Publishing House. [In Chinese]
Zhao, P., & Intaraporn, W. (2024). An analysis of local identities in Southern Thai folktales. Academic and Research Journal of Liberal Arts, 19(1), 102–126. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/larhcu/article/view/269215 [In Thai]