ห้องสมุดดิจิทัลกับการส่งเสริมการอ่าน

บทคัดย่อ

การอ่านเป็นรากฐานสำคัญของการเรียนรู้และการพัฒนามนุษย์ ทั้งในมิติส่วนบุคคลและสังคม อย่างไรก็ตาม พฤติกรรมการอ่านของคนไทยในปัจจุบันมีแนวโน้มลดลงจากปัจจัยด้านเศรษฐกิจ สังคม และความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี ส่งผลให้ห้องสมุดจำเป็นต้องปรับบทบาทเข้าสู่ห้องสมุดดิจิทัลเพื่อตอบสนองพฤติกรรมการอ่านที่เปลี่ยนไป บทความนี้มุ่งวิเคราะห์พฤติกรรมการอ่าน ความหมาย บทบาท และความสำคัญของการอ่านและห้องสมุดดิจิทัลต่อการส่งเสริมการอ่าน โดยพิจารณาทั้งแนวโน้มระดับประเทศและระดับโลก ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า ห้องสมุดดิจิทัลไม่เพียงเป็นคลังเก็บทรัพยากรสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัล แต่ยังทำหน้าที่เป็นแพลตฟอร์มสร้างแรงจูงใจการอ่านผ่านกิจกรรมออนไลน์ การใช้เทคโนโลยี เช่น หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ หนังสือเสียง และสื่อสังคมออนไลน์ ตลอดจนการบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ในการแนะนำหนังสือเฉพาะบุคคล ห้องสมุดดิจิทัลช่วยสร้างโอกาสการเข้าถึงสารสนเทศได้สะดวก ลดข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่ ส่งเสริมการอ่านอย่างมีส่วนร่วม และพัฒนาทักษะการรู้สารสนเทศและดิจิทัล อย่างไรก็ตามยังคงมีความท้าทายด้านความเหลื่อมล้ำทางเทคโนโลยีและทักษะการใช้ข้อมูล ข้อค้นพบชี้ว่าการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลและการส่งเสริมการอ่านควรดำเนินควบคู่กัน เพื่อสร้างพฤติกรรมการอ่านที่ยั่งยืนและส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตในสังคมดิจิทัล