แผนพัฒนาหมู่บ้านห้วยบง ตำบลปงตำ อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบริบทพื้นฐานด้านสังคม เศรษฐกิจ ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมของหมู่บ้านห้วยบง ตำบลปงตำ อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ 2) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการของชุมชนในการพัฒนาด้านต่างๆ 3) เพื่อจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านห้วยบง ให้สอดคล้องกับบริบทชุมชนบ้านห้วยบงที่เป็นชุมชนแห่งความเชื่อคาทอลิก โดยใช้ประชากรตัวแทนครัวเรือนจำนวน 136 คน และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 30 คน สุ่มแบบเจาะจง ใช้แบบสอบถามและการสนทนากลุ่มเป็นเครื่องมือในการรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ร้อยละ การวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์สรุปแบบอุปนัย ผลการศึกษาพบว่า บ้านห้วยบง ก่อตั้งหมู่บ้านมาได้ 65 ปี ตั้งอยู่บนพื้นที่ราบเชิงเขา เป็นชุมชนชาติพันธุ์ปกาเกอะญอที่นับถือศาสนาคริสต์ นิกายโรมันคาทอลิกทั้งหมู่บ้าน ประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรมและรับจ้างทั่วไป จากการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมของชุมชน พบว่า จุดเด่นของชุมชน คือเป็นชุมชนที่มีสภาพโครงสร้างและสังคมที่เข้มแข็ง มีศักยภาพความพร้อมทั้งด้านภูมิศาสตร์และสังคมศาสตร์ตามแนวคิดการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืน มีทุนทางสังคมที่เพียบพร้อมด้วยอัตลักษณ์และเอกลักษณ์โดดเด่น มีทุนทางวัฒนธรรม ประเพณี ความเชื่อและวิถีชีวิตแบบปกาเกอะญอที่โดดเด่นแห่งหนึ่งในพื้นที่อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ รวมถึงทุนทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะอย่างยิ่งทรัพยากรน้ำที่มาจากป่าต้นน้ำ เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์สำหรับใช้ในการอุปโภคและบริโภคในชุมชน สภาพปัญหาและความต้องการของชุมชนพบว่า ผู้นำและชุมชนยังขาดองค์ความรู้และความเข้าใจในด้านวิธีการและแนวทางการบริหารในการนำองค์ความรู้หรือจุดเด่นที่มีอยู่ในชุมชน โดยไม่สามารถนำไปพัฒนาต่อยอด หรือเชื่อมโยงกับภาคี เครือข่าย หน่วยงานรัฐและเอกชนที่มีอยู่ ปัญหาด้านการบริหารจัดการแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภค ปัญหายาเสพติดภายในครอบครัว และปัญหาหนี้สินที่เกิดจากการลงทุนภาคการเกษตรดังนั้น ชุมชนจึงร่วมกันจัดทำแผนพัฒนาชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยได้ตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงของสังคมและสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นในชุมชน โดยชุมชนมีเป้าหมายในการพัฒนาและวางยุทธศาสตร์ไว้ 4 แนวทาง คือ ยุทธศาสตร์ที่ 1 การรื้อฟื้นความเชื่อและสืบสาน รักษา พัฒนาต่อยอดวัฒนธรรม ประเพณีของชุมชนที่ดีงามไว้ ยุทธศาสตร์ที่ 2 การพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจภายในชุมชน ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี ยุทธศาสตร์ที่ 3 การดูแล รักษาและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของชุมชนให้มีความยั่งยืนและสมดุล ยุทธศาสตร์ที่ 4 การบริหารจัดการภายในชุมชนที่มีประสิทธิภาพ