มองอดีตและปัจจุบัน สู่ทิศทางงานด้านสังคมของพระศาสนจักรในประเทศไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง มองอดีตและปัจจุบัน สู่ทิศทางงานด้านสังคมของพระศาสนจักรในประเทศไทย
มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน และความต้องการงานด้านสังคมของพระศาสนจักรในประเทศไทย และ 2) เพื่อสร้างอนาคตภาพงานด้านสังคม สู่ทิศทางงานด้านสังคมของพระศาสนจักรไทยในอนาคต แบ่งเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน และความต้องการงานด้านสังคมของพระศาสนจักรในประเทศไทย  กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้กำหนดนโยบาย ผู้ขับเคลื่อนงานด้านสังคมพัฒนา ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง สัตุบุรุษ ประชาชน ที่เป็นเครือข่ายงานด้านสังคมพัฒนา ในประเทศไทย จาก 11 สังฆมณฑล จำนวน 245 คน ใช้แบบสอบถามในการเก็บข้อมูล และระยะที่ 2 การสร้างอนาคตภาพงานด้านสังคมของพระศาสนจักรไทยในอนาคต ด้วยเทคนิควิธีการวิจัย EDFR โดยการสนทนากลุ่ม (Focus group) กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 9 ท่าน  ซึ่งเป็นผู้มีประสบการณ์ทำงานด้านสังคมของพระศาสนจักรไทยในอนาคตของพระศาสนจักรในประเทศไทย จาก 11 สังฆมณฑล

          ผลการศึกษาพบว่า

ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน และความต้องการงานด้านสังคมของพระศาสนจักรในประเทศไทย กลุ่มผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 54.2 เมื่อวิเคราะห์ตามสถานภาพแล้ว ผู้ตอบแบบสำรวจ ร้อยละ 87.9 เป็น ฆราวาสผู้ปฏิญาณตน เจ้าหน้าที่ศูนย์สังคมพัฒนา โดยสังฆมณฑลจันทบุรีมีผู้ตอบแบบสำรวจมากที่สุดคือร้อยละ 31.3 ในการดำเนินงานด้านสังคมของพระศาสนจักรในประเทศไทย งานสงเคราะห์ ช่วยเหลือ บรรเทาความเดือดร้อน มีความเด่นชัดมากที่สุด ร้อยละ 60.2 อีกทั้งเมื่อสำรวจการดำเนินงานด้านสังคม ที่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง ทั้ง 5 ด้าน พบว่าค่าเฉลี่ยอยู่ระหว่าง  3.47 -  4.42 ซึ่งอยู่ในระดับสูง ถึงสูงมาก อีกทั้งความคิดเห็นเกี่ยวกับการดำเนินงานด้านสังคม ของพระศาสนจักรคาทอลิกในประเทศที่ควรเพิ่มขึ้น คือมิติของงานประสานเครือข่าย ระหว่างภาคีทั้งภายในและภายนอกพระศาสนจักรและการบูรณาการงานร่วมกัน มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ร้อยละ 44.60 สำหรับความคิดเห็นเกี่ยวกับกิจกรรมที่ฝ่ายสังคมควรเพิ่มเติม คือ การให้ความรู้เกี่ยวกับคำสอนด้านสังคมของพระศาสนจักร การเสริมสร้างศักยภาพหรือทักษะที่จำเป็นให้กับผู้คน  การประสานและบูรณาการการทำงานร่วมกันเพื่อช่วยคนยากไร้ การมอบทุน/ทุนการศึกษาเพื่อการดำรงชีวิต และการกระตุ้นให้ผู้คนในชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมหาแนวทางการแก้ไข

          ระยะที่ 2 การสร้างอนาคตภาพงานด้านสังคมของพระศาสนจักรไทยในอนาคต พระศาสนจักรมีบทบาทสำคัญในการช่วยเหลือสังคมไทย ผ่านงานด้านสังคมที่หลากหลาย มุ่งเน้นการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยคำนึงถึงคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ โดยความท้าทายคือการทำงานที่รวดเร็วเน้นกิจกรรม อาจละเลยผลลัพธ์ระยะยาว พระศาสนจักรต้องยึดมั่นในหลักคำสอน มุ่งสร้างความร่วมมือกับทุกภาคส่วน ซึ่งอนาคตเน้นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ พัฒนาโครงการเชิงพื้นที่ สร้างความยั่งยืน มุ่งเน้นคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ประเมินผลจากความยั่งยืน ผลกระทบต่อบุคคล ชุมชน และการเปลี่ยนแปลงทัศนคติ โดยอาศัยแแนวทาง: เน้นจิตตารมณ์ บูรณาการ มุ่งโครงการยั่งยืน พัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน