กลยุทธ์การพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ ความต้องการจำเป็น จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรคของการพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะ 2) พัฒนากลยุทธ์การพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะ และ 3) ยืนยันความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของกลยุทธ์การพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ สถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจังหวัดราชบุรี จำนวน 181 แห่ง ได้มาโดยการเปิดตารางกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างของเครจซี่และมอร์แกน จากนั้นทำการสุ่มแบบแบ่งชั้นโดยใช้สังกัดเขตพื้นที่เป็นชั้น โดยมีผู้ให้ข้อมูลสถานศึกษาละ 2 คน ประกอบด้วย ผู้อำนวยการสถานศึกษาจำนวน 1 คน และคุณครูผู้สอนจำนวน 1 คน รวมทั้งสิ้น 362 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่ แบบประเมินกรอบแนวคิด แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 การพัฒนากลยุทธ์ด้วย TOWS Matrix และแบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ วิเคราะห์ข้อมูล โดยการหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การใช้เทคนิคการจัดลำดับความต้องการจำเป็นและการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า
- สภาพปัจจุบันของการพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ส่วนสภาพที่พึงประสงค์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ความต้องการจำเป็นสูงที่สุดของการพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะคือ ด้านการจัดการเรียนการสอนฐานสมรรถนะ จุดแข็งของการพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะคือ ด้านการวัดและประเมินผลฐานสมรรถนะ ส่วนจุดอ่อนคือ ด้านการจัดการเรียนการสอนฐานสมรรถนะ โอกาสของการพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะคือ ด้านสภาพเศรษฐกิจ ส่วนอุปสรรคคือ ด้านเทคโนโลยี ด้านสภาพสังคม และด้านการเมืองและนโยบายของรัฐ
- ผลการพัฒนากลยุทธ์การพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะพบว่า มี 3 กลยุทธ์หลัก 7 กลยุทธ์รอง 7 ด้านและ 22 วิธีการดำเนินการ ดังนี้ 1. กลยุทธ์การบริหารหลักสูตร มี 3 กลยุทธ์รองและ 9 วิธีดำเนินการ 2. กลยุทธ์ด้านการจัดการเรียนการสอนฐานสมรรถนะ มี 2 กลยุทธ์รองและ 6 วิธีดำเนินการ และ 3. กลยุทธ์การวัดและประเมินผลฐานสมรรถนะมี 2 กลยุทธ์รองและ 7 วิธีดำเนินการ
- กลยุทธ์การพัฒนาครูเพื่อรองรับนโยบายการศึกษาฐานสมรรถนะทั้ง 3 กลยุทธ์หลัก ประกอบด้วย กลยุทธ์การบริหารหลักสูตรฐานสมรรถนะ กลยุทธ์ด้านการจัดการเรียนการสอนฐานสมรรถนะ กลยุทธ์การวัดและประเมินผลฐานสมรรถนะ มีความเหมาะสม และเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความวิชาการและบทความวิจัย ตลอดจนเนื้อหาและข้อคิดเห็นที่ปรากฏในบทความซึ่งตีพิมพ์และเผยแพร่ในวารสารวิชาการ วิทยาลัยแสงธรรม ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความเท่านั้น
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์และเผยแพร่ในวารสารวิชาการ วิทยาลัยแสงธรรม ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของวิทยาลัยแสงธรรม ห้ามทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนในรูปแบบใด ๆ โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวิทยาลัยแสงธรรม
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์และเผยแพร่ในวารสารวิชาการ วิทยาลัยแสงธรรม ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยแสงธรรม ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา. (2562). รายงานการปฏิรูปการศึกษาไทย.
จักรชัย ตระกูลโอสถ และ กิตติรัตน์ เกษตรสุนทร. (2567). การประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะด้านการวัดและประเมินผลสำหรับนักศึกษาวิชาชีพครู คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 18(2), 38–49.
ชัยยศ อิ่มสุวรรณ์. (2563). ครูในศตวรรษที่ 21: บทบาทและทักษะที่จำเป็น. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2564). เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 15). พี.เอ.ลีฟวิ่ง.
ฐกร พฤฒิปูรณี และ ประเสริฐ อินทร์รักษ์. (2565). การพัฒนาสมรรถนะครูในช่วงยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). วารสารวิจยวิชาการ, 5(6), 87–91.
ปฏิภาณ พรศิริเสวี. (2567). การเมืองในกระบวนการกำหนดนโยบายการศึกษา: กรณีศึกษาการคอรัปชันการสอบครูผู้ช่วย ผู้ช่วยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) พ.ศ. 2551-2562. วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย, 6(2), 75–86.
พงษ์เทพ อินทร์อำคา และ สิทธิชัย สอนสุภี. (2567). กลยุทธ์การบริหารหลักสูตรฐานสมรรถนะของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 2. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(3), 1–15.
พฤทธิ์ ศิริบรรณพิทักษ์, เพ็ญวรา ซูประวัติ, ชญาพิมพ์ อุสาโห, สุกัญญา แช่มช้อย, สืบสกุล นรินทรางกูร ณ อยุธยา, ฐาปนี วงศ์พรหม, ชุณวัฒน์ ปุงบางกระดี่, ศุภวารี ภัทราวณิชย์, ศุภศิริ บุญประเวศ, และ สุพีรา ดาวเรือง. (2561). การพัฒนากลไกขับเคลื่อนระบบการผลิตและพัฒนาครูสมรรถนะสูงสำหรับประเทศไทย 4.0. พริกหวานกราฟฟิค.
พิณสุดา สิริรังธศรี. (2557). การปฏิรูปการพัฒนาครูทั้งระบบ. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
ภัทราพร เยาวรัตน์. (2565). การศึกษาสมรรถนะและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของครูในสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
มัสยา โซ๊ะศิริ. (2561). การประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะด้านการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามแนวทางการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครูกลุ่มโรงเรียนขยายโอกาสในจังหวัดระยอง [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
วรายุทธ อุตตะมา และ ณัฐิยา ตันตรานนท์. (2567). แนวทางการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะของครูโรงเรียนมัธยมกัลยาณิวัฒนาเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารบริหารการศึกษาบัวบัณฑิต, 24(2), 1–15.
ศลิษา ณรงค์เลิศฤทธิ์, สิรินาถ จงกลกลาง, วาสนา กีรติจำเริญ, สายสุนีย์ เติมสินสุข, อิสรา พลนงค์, จุลมณี สุระโยธิน, และ ปัทมาภรณ์ เสือทองปาน. (2566). การพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพครูด้านการบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ด้วยการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะของครูผู้สอนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(2), 1185-1192.
สายสวาท เสาร์ทอง และ เด่น ชะเนติยัง. (2562). กลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะครูเพื่อให้สอดคล้องกับการจัดการศึกษาเรียนรู้ยุค 4.0 ของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสาร มจร นครนาฏศิลป์, 6(9), 4282–4294.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แนวทางการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะสำหรับสถานศึกษา.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2566). แผนพัฒนาบุคลากรของสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2563). มาตรฐานการศึกษากับการพัฒนาครูในยุคใหม่. พี.เอ.ลีฟวิ่ง.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560ก). การวิจัยและพัฒนารูปแบบการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอนฐานสมรรถนะตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ. พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560ข). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562ก). การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุก. พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562ข). การพัฒนากระบวนทัศน์ รูปแบบและกลไกการพัฒนาครูในลักษณะเครือข่ายเชิงพื้นที่ 5 พื้นที่. พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564ก). คู่มือการนำกรอบสมรรถนะหลักของผู้เรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 4–6 ไปใช้ในการพัฒนาผู้เรียน. พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564ข). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะหลักของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่หลักสูตรฐานสมรรถนะ. พริกหวานกราฟฟิค.
สุจริยา ขมสนิท, พงศ์เทพ จิระโร, และ เสกสรรค์ ทองคำบรรจง. (2566). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะครูด้านการวัดและประเมินผลในการจัดการเรียนการสอนตามแนวทางสะเต็มศึกษา. วารสารนิสิตวัง, 25(1), 53-64.
สุวิทย์ เมษินทรีย์. (2563). การปฏิรูปการศึกษาไทยสู่อนาคต. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 4). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรรณพ จีนะวัฒน์. (2559). การพัฒนาตนของผู้ประกอบวิชาชีพครู. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 9(2), 1379–1395.
อัจฉรา ศรีพันธ์. (2562). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการวิจัยในชั้นเรียนโดยใช้กระบวนการ PLC โรงเรียนบ้านดงมัน อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(2), 112–124.
Asghar, J., & Ahmad, A. (2014). Teacher Development: An Overview of the Concept and Approaches. Journal of Educational and Social Research, 4(6), 147-160.
Benedek, A., & Molnár, G. (2012). Development of Teacher Competencies in a New Learning Environment in Higher Education. https://personales.upv.es/thinkmind/dl/conferences/iccgi/iccgi_2012/iccgi_2012_5_10_10216.pdf
Cronbach, L. J. (1978). Essentials of psychological testing (4th ed.). Harper & Row.
Darling-Hammond, L., Flook, L., Cook-Harvey, C., Barron, B., & Osher, D. (2017). Educating the whole child: Improving school climate to support student success. Learning Policy Institute.
David, F. R., & David, F. R. (2023). Strategic management: A competitive advantage approach, concepts and cases (18th ed.). Pearson.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Office for National Education Standards and Quality Assessment (ONESQA). (2020). Standards for educational quality and learning outcomes.
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2018a). Effective teacher policies: Insights from PISA. OECD Publishing.
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2018b). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
SEAMEO INNOTECH. (2010). Teaching Competency Standards in Southeast Asian Countries. SEAMEO Regional Center for Educational Innovation and Technology. https://serp-p.pids.gov.ph/publication/public/view?slug=teaching-competency-standards-in-southeast-asian-countries
Smolyaninova, O. G., & Bezyzvestnykh, E. A. (2019). Professional Training of Teacher 4.0: Developing Digital Competency By Means of ePortfolio. Journal of Siberian Federal University. Humanities & Social Sciences, 12(9), 1714–1732. http://journal.sfu-kras.ru/en/article/125589
Teachers’ Council of Thailand. (2018). Teacher development in Southeast Asia.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). (2017). Education for Sustainable Development Goals: Learning objectives.
