การลดต้นทุนของโรงงานสีข้าวโดยใช้กระบวนการการจัดการด้านโลจิสติกส์ และโซ่อุปทานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม The Cost Reduction of The Rice-Mill by Using Green Logistic and Supply Chain
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในการศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ของการศึกษาคือ 1) เพื่อศึกษาถึงสภาพปัญหาของการจัดการด้านโลจิสติกส์เพื่อสิ่งแวดล้อมของโรงสีข้าวในจังหวัดสิงห์บุรี 2) เพื่อศึกษาถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการด้านโลจิสติกส์ เพื่อสิ่งแวดล้อมของโรงสีข้าวในจังหวัดสิงห์บุรี 3) เพื่อเป็นแนวทางในการลดต้นทุนให้กับโรงสีข้าวโดยใช้การดำเนินงานด้านโลจิสติกส์เพื่อสิ่งแวดล้อม โดยผู้วิจัยใช้การศึกษาเชิงคุณภาพด้วยการศึกษาเชิงสำรวจ การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก โดยการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมจากผู้ประกอบการโรงสีตัวอย่าง ซึ่งเป็นตัวอย่างเป็นแบบเจาะจงจากผู้ปฏิบัติงานและเจ้าของโรงสี และการสนทนากลุ่มจากเกษรตรกรผู้นำข้าวมาจำหน่ายให้กับโรงสี จำนวนทั้งสิ้น 9 คน ในการศึกษาครั้งนี้ ผู้วิจัยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content analysis) การวิเคราะห์บริบทและการวิเคราะห์เชิงบรรยาย ผลการศึกษาพบว่า สภาพปัญหาเบื้องต้นเมื่อพิจารณาจากต้นน้ำพบว่า ข้าวเปลือกที่นำมาจำหน่ายให้กับโรงสีตัวอย่างนั้น เกษตรกรไม่ได้ให้ความสำคัญกับเรื่องของสิ่งแวดล้อมเท่าใดนัก เนื่องจากเคยทดลองแล้วแต่ไม่ประสบผลสำเร็จและทำให้ผลผลิตตกต่ำลง จึงกลับมาใช้สารเคมีแบบเดิม ในส่วนของกระบวนการกลางน้ำ (ด้านโรงสีข้าว) พบว่า ผู้ประกอบการโรงสีข้าวมีแนวคิดในด้านการจัดการด้านโลจิสติกส์เพื่อสิ่งแวดล้อมในโรงงาน โดยการนำเครื่องจักรที่ทันสมัยเข้ามาใช้ การใช้ระบบสายพานลำเลียงทำให้ความผิดพลาดน้อยลง การนำเอาวัตถุดิบเหลือทิ้งกลับมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการปฏิบัติงาน เป็นต้น ในด้านปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการด้านโลจิสติกส์เพื่อสิ่งแวดล้อม ปัจจัยหลักที่มีอิทธิพล ได้แก่ เรื่องต้นทุน เนื่องจากในบางกิจกรรมต้องลงทุนสูงมาก เช่น การใช้สายพานลำเลียง การทำบ่อบำบัด เป็นต้น รองลงมาได้แก่ ปัจจัยเรื่องคน ซึ่งต้องทำความเข้าใจและปลูกจิตสำนึกให้กับผู้ปฏิบัติงานทุกส่วนภายใต้หลักการ 3Rs ในส่วนแนวทางในการลดต้นทุนให้กับโรงสีข้าวนั้น คือ การนำหลักการของ 3Rs เข้าไปดำเนินการตั้งแต่กระบวนการต้นน้ำคือ กระบวนการในการปลูกข้าวของเกษตรกร กระบวนการกลางน้ำคือ ด้านโรงสีข้าว โดยลดการใช้ (Reduce) และการนำเอาส่วนที่สามารถใช้ได้นำกลับมาใช้ซ้ำ (Reuse) หรือการแปรสภาพแล้วนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) ทั้งนี้นอกจากจะเป็นการรักษาสิ่งแวดล้อมแล้วยังเป็นกระบวนการในการลดต้นทุนการดำเนินงานของโรงสีข้าวในระยะยาวได้
Downloads
Article Details
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่าหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนาญาตจากวารสารวิชาการ ฯ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมโรงงานอุตสาหกรรม. (2555). หลัก 3Rs กับการจัดการของเสียในโรงงาน. สืบค้น กันยายน 10, 2558, จาก http://www.dpim.go.th/articles/article?catid=136&articled=330
นุชฎา จำเริญสาร, เอมอร แสนภูวา, อรรถพล ศิริเวชพันธุ์, และเชิดศักดิ์ ฉายถวิล. (2559). ภูมิปัญญาการทำนาเพื่อลดต้นทุนเพิ่มผลผลิตขององค์กรเกษตรกร กลุ่มมดงานสร้างเมือง จังหวัดพิจิตร. รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ การบริหารการพัฒนาสังคมและยุทธศาสตร์การบริหาร.
วรรษมล ธรรมหิเวศน์, และบุญทรัพย์ พานิชการ. (ม.ป.ป.). แนวทางการจัดการคลังข้าวเปลือกเพื่อการบริหารต้นทุนโลจิสติกส์ กรณีศึกษา: ห้างหุ้นส่วนจำกัด พรหมพิรามชัยศิริ 2.
วีรวัฒน์ มณีสุวรรณ, และธนัญญา วสุศรี. (2557). การจัดการกรีนโลจิสติกส์กับศักยภาพของผู้ให้บริการโลจิสติกส์ไทย. วารสารวิจัยและพัฒนา มจธ., 37(2), 215-226.
สุธิดา ทับทิมศรี. (2558). การบริหารจัดการโลจิสติกส์เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม Green Logistics Management. ในการประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 2 วันที่ 22 ธันวาคม 2558 (หน้า 874-880). กำแพงเพชร: สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร
สนั่น เถาชารี, และระพีพันธ์ ปิตาคะโส. (2555). การจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทานข้าวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย. วารสารมหาวิทยาลัยขอนแก่น, 17(5), 687-705.
สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ. (2553). การปฏิบัติที่ดีสำหรับโรงสีข้าว Good Manufacturing Practices for Rice Mill. ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับประกาศและงานทั่วไปเล่ม 127 ตอนพิเศษ 150 ง. สืบค้น มกราคม 23, 2561, จาก https://www.acfs.go.th/standard/download/GMP_rice_mill.pdf
สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว. (ม.ป.ป.). องค์ความรู้เรื่องข้าว. สืบค้น มกราคม 23, 2561, จาก http://www.ricethailand.go.th/Rkb/organic%20rice/index.php-file=content.php&id=4.htm
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2552). รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการศึกษาการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมโลจิสติกส์ไทยระยะที่ 2. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
อมรรัตน์ ถนนแก้ว. (2559). การพัฒนาโรงสีข้าวสังข์หยดเข้าสู่มาตรฐานการปฏิบัติที่ดีสำหรับโรงสีข้าว : กรณีศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านเขากลาง. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ (Area Based Development Research Journal), 8(1), 78–99.
Porter, M. E. (1986). Competition in Global Industries. Boston, Massachusetts: Harvard Business Press.
Wilasinee, S., Imran, A., &Athapol, N. (2010). Optimization of Rice Supply Chain in Thailand: A Case Study of Two Rice Mills. In Sustainability in Food and Water (pp. 263–280). Retrieved January 23, 2018, from https://doi.org/10.1007/978-90-481-9914-3_27