เอคิวกับการเรียนการสอนดนตรี: สิ่งสำคัญที่ผู้สอนต้องเสริมสร้างให้แก่ผู้เรียน AQ and Music Instruction: The Key That Instructors Need to Enhance Learners

บทคัดย่อ

   ระดับความสามารถเผชิญและฟันฝ่าอุปสรรค (Adversity Quotient) อักษรย่อว่า เอคิว (AQ) เป็นแนวคิด ที่ริเริ่มทำการศึกษาและเผยแพร่โดย พอล จี. สตอลทซ์ (Paul G. Stoltz) นับว่าเป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการเรียนปฏิบัติเครื่องดนตรี เนื่องจากเอคิวเป็นรูปแบบปฏิกิริยาตอบสนองหรือพฤติกรรมที่ผู้เรียนแสดงออกเมื่อพบกับอุปสรรค ซึ่งความจริงแล้ว การฝึกซ้อมดนตรีก็คือ การเอาชนะอุปสรรคนั่นเอง ยิ่งฝึกซ้อมมากก็ยิ่งเจออุปสรรคมาก หากเอาชนะอุปสรรคได้มาก ก็ย่อมทำให้เกิดทักษะมากขึ้นตามไปด้วย ดังนั้น เอคิวจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้สอนดนตรีควรรู้จักทำความเข้าใจและเสริมสร้างให้แก่ผู้เรียน เพื่อช่วยให้ผู้เรียนสามารถเรียนดนตรีได้อย่างประสบความสำเร็จ เอคิวเป็นคุณลักษณะที่สามารถเสริมสร้างได้ในทุกช่วงของชีวิต โดย สตอลทซ์ ได้เสนอลำดับขั้นตอน LEAD เพื่อใช้เป็นเทคนิคในการพัฒนาเอคิวให้มีระดับสูงขึ้น ซึ่งผู้เขียนได้นำเทคนิคดังกล่าวมาประยุกต์ใช้เป็นฐานความคิด ในการออกแบบลำดับขั้นตอนเพื่อการเสริมสร้างเอคิวให้แก่ผู้เรียนดนตรี โดยแบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) หยุดฝึก เริ่มฟัง คือ การหยุดพักเพื่อหยุดความคิดทางลบของผู้เรียน และให้ผู้เรียนได้ระบายความเครียดที่กำลังเผชิญอยู่ เป็นการทำให้ผู้สอนได้ฟังการตอบสนองของผู้เรียนที่มีต่ออุปสรรค 2) สำรวจสาเหตุ ชัดเจนรับผิดชอบ คือ การกระตุ้นให้ผู้เรียนได้รับรู้ถึงความรับผิดชอบต่อการฝึกซ้อม และตระหนักถึงความสามารถในการควบคุมของตนเองที่มีเหนืออุปสรรค 3) แยกแยะจริงเท็จ คือ การช่วยผู้เรียนให้สามารถตรวจสอบ โต้แย้งและกำจัดความคิดหายนะ และ 4) ทำให้ดีขึ้น คือ การช่วยผู้เรียนให้วางแผนและเขียนรายละเอียดของการฝึกซ้อม รวมถึงการตั้งเป้าหมายร่วมกับผู้เรียน