รูปแบบการพัฒนาจาก “ครัวเรือนต้นแบบ” สู่ “การจัดการขยะชุมชน” ในจังหวัดลพบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของการวิจัยนี้คือ เพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนาจาก “ครัวเรือนต้นแบบ” สู่ “การจัดการขยะชุมชน” ในจังหวัดลพบุรี ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพโดยศึกษาจากโครงการการจัดการขยะชุมชนที่ส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินการโดยหน่วยจัดการจังหวัดระดับที่มีจุดเน้นสำคัญ (สสส.) จังหวัดลพบุรี จำนวน 6 พื้นที่ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มจากตัวแทนของผู้มีส่วนสำคัญ รวม 39 คน และใช้การศึกษาบริบทและ การสำรวจชุมชน การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม และศึกษาเอกสารประกอบด้วย ตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้าด้านข้อมูลและด้านวิธีการเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาโดยการจำแนกชนิดข้อมูลแบบไม่ใช้ทฤษฎี ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการพัฒนาจาก “ครัวเรือนต้นแบบ” สู่ “การจัดการขยะชุมชน” ในจังหวัดลพบุรี เป็นดังนี้ 1. ปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดความสำเร็จ คือ การมีผู้นำ การมีกลไกการทำงาน การพัฒนาเครือข่าย การเติมความรู้และพัฒนาทักษะ การติดตามและสรุปบทเรียน การเกิดความรู้และนวัตกรรมการจัดการขยะในชุมชน 2. กิจกรรมสำคัญ ได้แก่ การจัดการข้อมูล การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วม การสร้างกระบวนการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงจนสามารถเป็นแหล่งเรียนรู้เพื่อการขยายผล การลงพื้นที่ติดตาม การประเมินเชิงผลลัพธ์ และการสรุปบทเรียนอย่างต่อเนื่อง และ 3. เครื่องมือสำคัญที่ใช้ในการพัฒนา ได้แก่ สุนทรียสนทนา การเตรียมก่อนการปฏิบัติงาน การทบทวนหลังการปฏิบัติงาน การใช้บันไดผลลัพธ์ การประเมินเชิงผลลัพธ์ การประเมินแบบเสริมพลัง และการใช้สื่อประชาสัมพันธ์
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่าหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนาญาตจากวารสารวิชาการ ฯ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2559). แผนแม่บทการบริหารจัดการขยะมูลฝอย (พ.ศ. 2559 – 2564). กรุงเทพฯ: แอคทีฟพริ้นท์.
_______. (2565). แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะของประเทศ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2565 – 2570). กรุงเทพฯ: กรมควบคุมมลพิษ.
เก็จกนก เอื้อวงศ์. (2562, มกราคม - มิถุนายน). การสนทนากลุ่ม: เทคนิคการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพที่มีประสิทธิภาพ. วารสารศึกษาศาสตร์ มสธ., 12(1), 17 - 30.
เกียรติสุดา ศรีสุข. (2556). ระเบียบวิธีวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 3). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
จังหวัดลพบุรี. (2563). เปลี่ยน “ขยะ” เป็น “พลัง” ก้าวย่างและทางเดินจังหวัดลพบุรีสู่รางวัลชนะเลิศ จังหวัดสะอาด กลุ่มจังหวัดขนาดใหญ่ในระดับประเทศ ปี 2561. กรุงเทพฯ: พี.เอ.ลิฟวิ่ง.
นภา จันทร์ตรี, ทิพวรรณ พละสุขสมบัติ, ราตรี พิงกุศล, เรืองอุไร วรรณโก, เบญจพร ประจง, และธนวัฒน์ กันภัย. (2563, กันยายน - ธันวาคม). แนวทางการจัดการขยะอย่างยั่งยืนด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำแหลมสิงห์ จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 14(3), 25 - 31
รัตนะ บัวสนธิ์. (2558). การวิจัยเชิงคุณภาพในการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิชัย โถสุวรรณจินดา. (2558, กรกฎาคม - ธันวาคม). มาตรการทางกฎหมายในการจัดการขยะมูลฝอยของประเทศไทย. วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อม, 11(2), 77 - 89.
วิทูร เอียการนา, และดิฐา แสงวัฒนะ. (2563, กรกฎาคม - ธันวาคม). การศึกษาแนวทางการจัดการขยะมูลฝอยภายในเขตเทศบาลเมืองบุรีรัมย์. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 15(2), 87 - 99.
สันชัย พรมสิทธิ์. (2562, มกราคม - เมษายน). การจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ขนาดใหญ่ กลาง เล็ก ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 9(1), 67 - 81.
สุภางค์ จันทวานิช. (2553). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 18). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
โสภณ สุวรรณรัตน์, และเกรียงศักดิ์ สร้อยสุวรรณ. (2565, เมษายน - มิถุนายน). รูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนอย่างยั่งยืนบนฐานวิถีชีวิตใหม่: กรณีศึกษาจังหวัดเลย. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 22(2), 311 - 326.
หน่วยจัดการจังหวัดระดับที่มีจุดเน้นสำคัญ (สสส.) จังหวัดลพบุรี. (2565). รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการพัฒนาและสนับสนุนการขับเคลื่อนการส่งเสริมสุขภาพภายใต้ยุทธศาสตร์ “ลพบุรี: เมืองแห่งความสุข”. ลพบุรี: ผู้แต่ง.
อนันต์ โพธิกุล. (2561, มกราคม - มิถุนายน). การบริหารจัดการขยะชุมชนของเทศบาลเมืองแสนสุข อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค, 4(1), 107 - 121.
Creswell, J. W. (2012). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches (3th ed.). London: SAGE Publications, Inc.
