รูปแบบการพัฒนาจาก “ครัวเรือนต้นแบบ” สู่ “การจัดการขยะชุมชน” ในจังหวัดลพบุรี
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
摘要
วัตถุประสงค์ของการวิจัยนี้คือ เพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนาจาก “ครัวเรือนต้นแบบ” สู่ “การจัดการขยะชุมชน” ในจังหวัดลพบุรี ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพโดยศึกษาจากโครงการการจัดการขยะชุมชนที่ส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินการโดยหน่วยจัดการจังหวัดระดับที่มีจุดเน้นสำคัญ (สสส.) จังหวัดลพบุรี จำนวน 6 พื้นที่ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มจากตัวแทนของผู้มีส่วนสำคัญ รวม 39 คน และใช้การศึกษาบริบทและ การสำรวจชุมชน การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม และศึกษาเอกสารประกอบด้วย ตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้าด้านข้อมูลและด้านวิธีการเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาโดยการจำแนกชนิดข้อมูลแบบไม่ใช้ทฤษฎี ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการพัฒนาจาก “ครัวเรือนต้นแบบ” สู่ “การจัดการขยะชุมชน” ในจังหวัดลพบุรี เป็นดังนี้ 1. ปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดความสำเร็จ คือ การมีผู้นำ การมีกลไกการทำงาน การพัฒนาเครือข่าย การเติมความรู้และพัฒนาทักษะ การติดตามและสรุปบทเรียน การเกิดความรู้และนวัตกรรมการจัดการขยะในชุมชน 2. กิจกรรมสำคัญ ได้แก่ การจัดการข้อมูล การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วม การสร้างกระบวนการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงจนสามารถเป็นแหล่งเรียนรู้เพื่อการขยายผล การลงพื้นที่ติดตาม การประเมินเชิงผลลัพธ์ และการสรุปบทเรียนอย่างต่อเนื่อง และ 3. เครื่องมือสำคัญที่ใช้ในการพัฒนา ได้แก่ สุนทรียสนทนา การเตรียมก่อนการปฏิบัติงาน การทบทวนหลังการปฏิบัติงาน การใช้บันไดผลลัพธ์ การประเมินเชิงผลลัพธ์ การประเมินแบบเสริมพลัง และการใช้สื่อประชาสัมพันธ์
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
The content and information presented in articles published in the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University, are solely the opinions and responsibilities of the respective authors. The editorial board of the journal neither necessarily agrees with nor assumes any responsibility for such content in any manner whatsoever.
All articles, information, content, and images published in the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University, are the copyright of the journal. Any person or organization wishing to reproduce, disseminate, or otherwise utilize all or any part thereof must obtain prior permission from the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University.
参考
กรมควบคุมมลพิษ. (2559). แผนแม่บทการบริหารจัดการขยะมูลฝอย (พ.ศ. 2559 – 2564). กรุงเทพฯ: แอคทีฟพริ้นท์.
_______. (2565). แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะของประเทศ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2565 – 2570). กรุงเทพฯ: กรมควบคุมมลพิษ.
เก็จกนก เอื้อวงศ์. (2562, มกราคม - มิถุนายน). การสนทนากลุ่ม: เทคนิคการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพที่มีประสิทธิภาพ. วารสารศึกษาศาสตร์ มสธ., 12(1), 17 - 30.
เกียรติสุดา ศรีสุข. (2556). ระเบียบวิธีวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 3). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
จังหวัดลพบุรี. (2563). เปลี่ยน “ขยะ” เป็น “พลัง” ก้าวย่างและทางเดินจังหวัดลพบุรีสู่รางวัลชนะเลิศ จังหวัดสะอาด กลุ่มจังหวัดขนาดใหญ่ในระดับประเทศ ปี 2561. กรุงเทพฯ: พี.เอ.ลิฟวิ่ง.
นภา จันทร์ตรี, ทิพวรรณ พละสุขสมบัติ, ราตรี พิงกุศล, เรืองอุไร วรรณโก, เบญจพร ประจง, และธนวัฒน์ กันภัย. (2563, กันยายน - ธันวาคม). แนวทางการจัดการขยะอย่างยั่งยืนด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำแหลมสิงห์ จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 14(3), 25 - 31
รัตนะ บัวสนธิ์. (2558). การวิจัยเชิงคุณภาพในการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิชัย โถสุวรรณจินดา. (2558, กรกฎาคม - ธันวาคม). มาตรการทางกฎหมายในการจัดการขยะมูลฝอยของประเทศไทย. วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อม, 11(2), 77 - 89.
วิทูร เอียการนา, และดิฐา แสงวัฒนะ. (2563, กรกฎาคม - ธันวาคม). การศึกษาแนวทางการจัดการขยะมูลฝอยภายในเขตเทศบาลเมืองบุรีรัมย์. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 15(2), 87 - 99.
สันชัย พรมสิทธิ์. (2562, มกราคม - เมษายน). การจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ขนาดใหญ่ กลาง เล็ก ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 9(1), 67 - 81.
สุภางค์ จันทวานิช. (2553). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 18). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
โสภณ สุวรรณรัตน์, และเกรียงศักดิ์ สร้อยสุวรรณ. (2565, เมษายน - มิถุนายน). รูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนอย่างยั่งยืนบนฐานวิถีชีวิตใหม่: กรณีศึกษาจังหวัดเลย. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 22(2), 311 - 326.
หน่วยจัดการจังหวัดระดับที่มีจุดเน้นสำคัญ (สสส.) จังหวัดลพบุรี. (2565). รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการพัฒนาและสนับสนุนการขับเคลื่อนการส่งเสริมสุขภาพภายใต้ยุทธศาสตร์ “ลพบุรี: เมืองแห่งความสุข”. ลพบุรี: ผู้แต่ง.
อนันต์ โพธิกุล. (2561, มกราคม - มิถุนายน). การบริหารจัดการขยะชุมชนของเทศบาลเมืองแสนสุข อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค, 4(1), 107 - 121.
Creswell, J. W. (2012). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches (3th ed.). London: SAGE Publications, Inc.
