การศึกษาอัตลักษณ์เพลงพื้นบ้านประจำท้องถิ่นในจังหวัดสุพรรณบุรี
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
摘要
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ที่ใช้เพื่อศึกษาอัตลักษณ์เพลงพื้นบ้านประจำท้องถิ่นในจังหวัดสุพรรณบุรี ด้วยระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ จำนวน 3 ตอน รวม 20 ข้อ และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง ได้แก่ ศิลปินอาวุโส 3 คน ผู้แทนพ่อเพลงแม่เพลง 21 คน วิเคราะห์ข้อมูล ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา สังเคราะห์และนำเสนอเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า เพลงพื้นบ้านทั้ง 7 เพลงมีอัตลักษณ์เฉพาะตัวที่สะท้อนถึงวิถีชีวิต วัฒนธรรม และค่านิยมของชุมชนท้องถิ่น เพลงเรือ มีเอกลักษณ์ด้านการขับร้องโต้ตอบที่ใช้ทำนองช้าและทอดเสียงยาว สอดคล้องกับบรรยากาศของสายน้ำ เพลงพวงมาลัย มีลักษณะการร้องเป็นหมู่ นำโดยผู้นำร้องและคณะนักร้องรับคำ ซึ่งเสริมสร้างความกลมกลืนของเสียงประสาน เพลงอีแซว และเพลงฉ่อยโดดเด่นด้วยการร้องโต้ตอบแบบปฏิพากย์ที่ต้องใช้ปฏิภาณไหวพริบในการแต่งกลอนสด ซึ่งเป็นจุดแข็งสำคัญของเพลงประเภทนี้ เพลงพิษฐาน มีอัตลักษณ์ที่แตกต่างออกไป โดยเน้นความศักดิ์สิทธิ์และความสงบสุข มักใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา เพลงเต้นกำ และ เพลงระบำบ้านไร่ เน้นจังหวะคึกคัก สนุกสนาน และมีการร่ายรำประกอบเพื่อสร้างความรื่นเริงของชุมชน อีกทั้งยังพบว่า เพลงพื้นบ้านสุพรรณบุรีในปัจจุบันกำลังลดลง เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของสังคมและความนิยมของดนตรีสมัยใหม่ เพลงพิษฐาน และเพลงเต้นกำ ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักในกลุ่มเยาวชน อย่างไรก็ตามเพลงอีแซว และเพลงฉ่อย ยังคงได้รับการแสดงและมีความพยายามในการอนุรักษ์โดยกลุ่มศิลปินและหน่วยงานวัฒนธรรม ดังนั้น ควรมีการส่งเสริมการเรียนรู้ ถ่ายทอดเพลงพื้นบ้านผ่านการศึกษาและสื่อดิจิทัล รวมถึงบูรณาการเพลงพื้นบ้านเข้ากับกิจกรรมท้องถิ่นเพื่อให้เป็นที่นิยมมากขึ้น
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
The content and information presented in articles published in the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University, are solely the opinions and responsibilities of the respective authors. The editorial board of the journal neither necessarily agrees with nor assumes any responsibility for such content in any manner whatsoever.
All articles, information, content, and images published in the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University, are the copyright of the journal. Any person or organization wishing to reproduce, disseminate, or otherwise utilize all or any part thereof must obtain prior permission from the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University.
参考
กิตติชัย รัตนพันธ์, สุพรรณี เหลือบุญชู, และบำรุง พาทยกุล. (2566). อัตลักษณ์ดนตรีพื้นบ้านภาคใต้. วารสารช่อพะยอม, 34(2), 56 - 80. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejChophayom/article/view/267570/174436
จตุพร ศิริสัมพันธ์. (2552). เพลงพื้นบ้าน. สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 34. มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน.
ฑีฆภัส สนธินุช. (2565). อัตลักษณ์ทางดนตรีของลำตัดแม่ศรีนวล ขำอาจ ศิลปินแห่งชาติ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศรีนคริทรวิโรฒ.
นิศารัตน์ หวานชะเอม, นวลลออ แสงสุข, และนารินี แสงสุข. (2559). การจัดการความรู้เพื่ออนุรักษ์วัฒนธรรมเพลงพื้นบ้านภาคกลาง: กรณีศึกษาเพลงอีแซว จังหวัดสุพรรณบุรี. รายงานการวิจัย มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
บุญรอง ชาวบ้านกร่าง. (2556). แนวทางอนุรักษ์และฟื้นฟูเพลงพื้นบ้าน: กรณีศึกษา เพลงพื้นบ้าน ชุมชนนหนองผักนาก ตำบลหนองผักนาก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. คลังปัญญา มหาวิทยาลัยศิลปากร. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/12851
ลักขณา ชุมพร. (2555). เพลงพื้นบ้านภาคกลาง: กรณีศึกษาบ้านสามโก้ ตำบลสามโก้ อำเภอสามโก้ จังหวัดอ่างทอง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
เลอพงศ์ กัณหา. (2554). เพลงพื้นบ้าน: กรณีศึกษาเพลงรำวงพื้นบ้านดอนคา ตำบลดอนคา อำเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
เอนก นาวิกมูล. (2549). เพลงพื้นบ้านภาคกลาง: จากแม่บัวผัน จันทร์ศรี ศิลปินแห่งชาติ. บริษัท ฟิลสไตรล์ จำกัด.