ชื่อหมู่บ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา จังหวัดสุรินทร์

Main Article Content

ประวีณา ประพานศรี
บัญญัติ สาลี

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติลักษณะการตั้งชื่อหมู่บ้านและความสัมพันธ์ระหว่างชื่อหมู่บ้านกับสังคมวัฒนธรรมของชาติพันธุ์ในพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา จังหวัดสุรินทร์ ผู้วิจัยได้ศึกษาแนวคิดทฤษฎีและเอกสารต่างๆ จากหนังสือ Names and Naming ของ Carole Hough จัดพิมพ์โดย OXFORD University press ปีที่พิมพ์ 2016 และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการตั้งชื่อหมู่บ้านศึกษาชื่อหมู่บ้านในพื้นที่วิจัยจากเอกสารจากราชการ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทยการวิเคราะห์ข้อมูล ผู้ศึกษาได้วิเคราะห์ข้อมูลด้านประวัติลักษณะการตั้งชื่อหมู่บ้าน และความสัมพันธ์ระหว่างชื่อหมู่บ้านกับสังคมวัฒนธรรมของชาติพันธุ์ในพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา จังหวัดสุรินทร์ นำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์


          ผลการวิจัยพบว่า 1. ด้านประวัติ ลักษณะการตั้งชื่อหมู่บ้านลักษณะการตั้งชื่อหมู่บ้านของคนในพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา จังหวัดสุรินทร์นั้น มีการตั้งชื่อตามความสัมพันธ์กับบริบทที่ปรากฏในพื้นที่ เช่น บุคคล พืชพันธุ์ธรรมชาติ ตำแหน่งที่ตั้ง และทิศทาง ความสัมพันธ์ดังกล่าวมีความเกี่ยวเนื่องกับที่มาและความหมายของชื่อหมู่บ้าน 2. ด้านความสัมพันธ์ระหว่างชื่อหมู่บ้านกับสังคมวัฒนธรรมของชาติพันธุ์ในพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา จังหวัดสุรินทร์พบว่า ชื่อหมู่บ้านมีความสัมพันธ์กับวัฒนธรรม ด้านการเลือกที่อยู่อาศัย ได้แก่ ตั้งตามแหล่งน้ำ ที่ดอนสูง ป่าโคก ป่าดง ตั้งตามต้นไม้ที่มีความสำคัญด้านการประกอบอาชีพ ได้แก่ อาชีพทำนา ทำไร่ ทำสวน เลี้ยงสัตว์ และการค้าขายด้านความเชื่อ ได้แก่ ความเชื่อเรื่องเจ้าที่ความเชื่อในเรื่องความหมายของคำเป็นมงคลด้านประเพณีได้แก่ การทำบุญตักบาตร ประเพณีสงกรานต์ และชื่อหมู่บ้านมีความสัมพันธ์กับกลุ่มชาติพันธุ์ชายแดน ด้านการย้ายและการตั้งถิ่นฐาน ได้แก่ การย้ายและตั้งถิ่นฐานจากเหตุการณ์ภัยสงครามการย้ายและการตั้งถิ่นฐานของกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ด้านการเปลี่ยนแปลงชื่อหมู่บ้าน ได้แก่ บ้านเดิมมีความหมายไม่ดีบ้านเดิมมีโรคระบาด และเปลี่ยนแปลงตามนโยบายของรัฐ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ประพานศรี ป., & สาลี บ. (2020). ชื่อหมู่บ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา จังหวัดสุรินทร์. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 9(2), 531–540. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/AJMBU/article/view/244732
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

นฤมล ตุงคะโหตร. (2547). การตั้งชื่อวัดในพุทธศาสนาในกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ศิลปะศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาศาสตร์. มหาวิทยาลัยมหิดล.

นลินี อำพินธ์. (2557). ศึกษาชื่อบ้านามเมืองจังหวัดบุรีรัมย์:กรณีศึกษาอำเภอพุทไธสง นาโพธิ์ และบ้านใหม่ ไชยพจน์. รายงานวิจัย. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

นารีรัตน์ เลิศชัยวรกุล. (2548). การศึกษาเปรียบเทียบการตั้งชื่อหมู่บ้านในประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

นิรัตน์ มุมทอง. (2550). ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภูมินามที่มาจากภาเขมรถิ่นไทยกับลักษณะภูมิศาสตร์ จังหวัดสุรินทร์. ปริญญานิพนธ์หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาภูมิศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

บัญญัติ สาลี และคณะ. (2556). กระบวนการให้ความหมาย การปะทะปฏิสัมพันธ์ และรูปแบบการจัดการพื้นที่ชายแดนไทยและกัมพูชาชนพื้นที่พิเศษในอาณาบริเวณชายแดนพนมดงรัก.รายงานวิจัย. คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

พรรณศิริ แจ่มอรุญ และคณะ. (2557). การศึกษาเชิงคติชนวิทยา : การตั้งชื่อคลองและชื่อบ้านในเขตอำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. งานวิจัย. คณะศิลปะศาสตร์ : มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ.

สมชญา ศรีธรรม และคณะ. (2557). ศึกษาหมู่บ้านสุรินทร์กับพันธ์ไม้ท้องถิ่น ตำบลท่าสว่าง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์. รายงานวิจัย. คณะเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตสุรินทร์.

สุวิไล เปรมศรีรัตน์ และสุขุมาวดี ขำหิรัญ. (2527). ชื่อหมู่บ้านของอำเภอเมืองสุรินทร์. สถาบันวิจัยภาษาและ วัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท : มหาวิทยาลัยมหิดล.