การประยุกต์ใช้หลักทิฏฐธัมมิกัตถะประโยชน์ 4 เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรสวนยางพารา ในจังหวัดบึงกาฬ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาหลักทิฏฐธัมมิกัตถะประโยชน์ 4 ในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาสภาพการพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรสวนยางพาราในจังหวัดบึงกาฬ และ 3) เพื่อเสนอการประยุกต์ใช้หลักทิฏฐธัมมิกัตถะประโยชน์ 4 เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรสวนยางพาราในจังหวัดบึงกาฬ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. หลักทิฏฐธัมมิกัตถะประโยชน์ 4 ในพระพุทธศาสนา เป็นหลักธรรมในพุทธศาสนา คือ ประโยชน์ในปัจจุบัน 4 อย่าง บ้างเรียกว่า หัวใจเศรษฐี "อุ อา กะ สะ" คือ 1) อุฏฐานสัมปทา ถึงพร้อมด้วยความหมั่น เช่น ขยันหมั่นเพียร เป็นผู้ขยันไม่เกียจคร้านในการงานนั้น 2) อารักขสัมปทา ถึงพร้อมด้วยการรักษาโภคทรัพย์ รู้จักการใช้จ่ายเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด 3) กัลยาณมิตร  คบคนดี ไม่คบคนชั่ว ผู้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา ศีล จาคะ ปัญญา และ 4) สมชีวิตา อยู่อย่างพอเพียง รู้ทางเจริญทรัพย์และทางเสื่อมแห่งโภคทรัพย์ 2. สภาพการพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรสวนยางพาราในจังหวัดบึงกาฬ ประชาชนส่วนมากที่เป็นเกษตรกรสวนยางพารา มีคุณภาพชีวิตที่ดี เพราะมีโรงงานแปรรูปยางพาราเข้ามตั้งโรงงานภายในพื้นที่จังหวัดบึงกาฬ หลายแห่ง เพื่อรับชื่อน้ำยางพาราไปแปรรู้เพื่อการส่งออก ทำให้ผลผลิตประเภทน้ำยางพาราสามารถขายออกได้ในราคาที่ดี 3. การประยุกต์ใช้หลักทิฏฐธัมมิกัตถะประโยชน์ 4 เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรสวนยางพาราใน จังหวัดบึงกาฬ พบว่า 1) ด้านอุฏฐานสัมปทา ประชาชนดำเนินชีวิตด้วยความขยัน และมีรูปแบบในการดำเนินชีวิตที่เป็นระเบียบ  มีปัญญาบวกความขยันจนเกิดความชำนาญในงานที่ทำให้การงานนั้นประสบความสำเร็จได้ง่ายโดยไม่เครียด 2) ด้านอารักขสัมปทา ประชาชนในพื้นที่ส่วนมากรู้จักการรักษาทรัพย์ที่หามาได้ด้วยจากการรู้จักคุณค่า เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ผ่านสื่อออนไลน์ เพื่อบูรณาการสิ่งของ ข้าวของต่าง ๆ ให้สามารถเพิ่มมูลค่า เพิ่มรายได้  3) ด้านกัลยาณมิตร ประชาชนส่วนมากมีความเข้าใจการคบคนดี ไม่คบคนชั่ว การดำรงตน เจรจา สนทนากับบุคคลในบ้านหรือนิคมนั้นด้วยการใช้คำพูดที่เป็นมิตร มีสมาจารบริสุทธิ์ เป็นคนมีศรัทธา ศีล จาคะ ปัญญา และ 4) ด้าน สมชีวิตา มีการอยู่อย่างพอเพียง รู้ทางเจริญทรัพย์และทางเสื่อมแห่งโภคทรัพย์