การส่งผ่านราคาระหว่างตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยในภาคเหนือประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ของการศึกษาเพื่อทราบความสัมพันธ์ทางกายภาพระหว่างตลาดการผลิตภัณฑ์ลำไยและพฤติกรรมการส่งผ่านราคาระหว่างตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยชนิดต่าง ๆ โดยแบ่งตลาดลำไยด้วยรูปลักษณ์และพื้นที่จำหน่ายจำนวน 7 ตลาดผลิตภัณฑ์ ครอบคลุมตลาดผลิตภัณฑ์ ลำไยสดอบแห้ง และกระป๋องทั้งตลาดในระดับสวน ขายส่งที่เชียงใหม่ ขายส่งที่กรุงเทพฯ และส่งออก ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาได้เก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิจากผู้ค้าลำไยในจังหวัดเชียงใหม่และลำพูนโดยแบ่งการวิเคราะห์ข้อมูลออกเป็น 2 ส่วน คือ การวิเคราะห์เชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การส่งผ่านราคาด้วยด้วยวิธี cointegration และแบบจำลอง errorcorrection mechanism (ECM) ผลการศึกษาความสัมพันธ์ทางกายภาพระหว่างตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยมีทิศทางการเคลื่อนย้ายผลิตภัณฑ์ลำไยสดระดับสวนไปยังตลาดขายส่งที่เชียงใหม่และกรุงเทพฯ ในทิศทางเดียวกัน อย่างไรก็ตามลำไยสดและลำไยอบแห้งบางส่วนก็สามารถส่งออกไปยังประเทศจีน โดยผ่านทางท่าเรือเชียงแสนจังหวัดเชียงราย หรือการขนส่งลำไยสดจากเชียงใหม่ไปยังประเทศมาเลเซียและสิงคโปร์โดยตรงส่วนการเคลื่อนย้ายข้อมูลข่าวสารมีทิศทางที่ตรงกันข้ามกับการเคลื่อนย้ายข้อมูลข่าวสารมีทิศทางที่ตรงกันข้ามกับการเคลื่อนย้ายผลิตภัณฑ์ ผลการศึกษาการส่งผ่านราคาระหว่างตลาดผลิตภัณฑ์ลำไนในช่วงก่อนปี 2544 พบว่า ตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยต่าง ๆ มีการส่งผ่านระหว่างกันทั้งในรูป forward and backward price transmission ยกเว้นตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยอบแห้งส่งออกที่กรุงเทพฯ ไม่มีการส่งผ่านราคากับผลิตภัณฑ์ใดๆ และส่วนใหญ่การส่งผ่านราคายังไม่มีประสิทธิภาพ ยกเว้นการส่งผ่านราคาซึ่งกันและกันของตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยสดที่ระดับสวนกับตลาดขายส่งผลิตภัณฑ์ลำไยสดขายส่งที่เชียงใหม่และการส่งผ่านราคาองตลาดขายส่งผลิตภัณฑ์ลำไยสดที่กรุงเทพฯ และตลาดลำไยสดส่งออกที่กรุงเทพฯ มายังตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยสดขายส่งที่เชียงใหม่และตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยสดระดับสวนซึ่งการส่งผ่านราคาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับความเสียงเนื่องจากความผันผวนของราคาเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลน้อยต่อการเปลี่ยนแปลงของราคาในตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยต่าง ๆ ผลการศึกษาข้างต้นนี้ชี้ให้ทราบว่าการจัดการในตลาดส่งออกทั้งด้านผลิตภัณฑ์ลำไยสดและลำไยสดหน้าสวนสูงได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะหากรัฐบาลมีความจำเป็นต้องแทรกแซงราคาที่ตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยสดหน้าสวนสูงได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะหากรัฐบาลมีความจำเป็นต้องแทรกแซงราคาในตลาดผลิตภัณฑ์ลำไยสดระดับสวนโดยตรงซึ่งจะส่งผลให้ราคาผลิตภัณฑ์ลำไยสดหน้าสวนสูงขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ