ผลกระทบของการขยายการผลิตปาล์มน้ำมันต่อการใช้ประโยชน์ที่ดินทางการเกษตรในภาคใต้ของไทย
คำสำคัญ:
พืชพลังงาน, พืชอาหาร, การใช้ประโยชน์ที่ดิน, ภาคใต้ของประเทศไทยบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อคาดการณ์ผลกระทบของการขยายการผลิตพืชพลังงาน (ปาล์มน้ำมัน) ที่มีต่อราคาผลผลิตและการใช้ที่ดินทางการเกษตรในการผลิตพืชเศรษฐกิจอื่น (ยางพารา มะพร้าว ทุเรียน มังคุด และข้าว) ในภาคใต้ของไทย ภายใต้แผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก (Alternative Energy Development Plan : AEDP2015) โดยการพัฒนาแบบจำลองดุลยภาพบางส่วน (Partial Equilibrium Model) ของพืชแต่ละชนิดที่ประกอบด้วยแบบจำลองพื้นที่เพาะปลูก และแบบจำลองดุลยภาพพืชแต่ละชนิด และประมาณค่าด้วยวิธีกำลังสองน้อยที่สุดสองขั้นตอน (2SLS) และวิธี Seemingly unrelated regression (SUR) เพื่อคาดการณ์ผลกระทบในอนาคตภายใต้แนวโน้มปกติ ซึ่งไม่มีกำหนดเป้าหมายการเพิ่มพื้นที่เพาะปลูกปาล์มน้ำมัน และกรณีแบบจำลองอยู่ภายใต้เป้าหมายแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก ผลการศึกษาพบว่าในกรณีแนวโน้มปกติค่าพยากรณ์พื้นที่ให้ผลผลิตปาล์มน้ำมัน ทุเรียน และมังคุด มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยพื้นที่ให้ผลผลิตมังคุดเพิ่มขึ้นสูงสุด คิดเป็นร้อยละ 3.33 ต่อปี รองลงมา เป็นพื้นที่ให้ผลผลิตปาล์มน้ำมันร้อยละ 1.94 ต่อปี ขณะที่ค่าพยากรณ์พื้นที่ให้ผลผลิต ยางพารา มะพร้าว และข้าว มีแนวโน้มลดลง สำหรับกรณีแบบจำลองอยู่ภายใต้เป้าหมายแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก พบว่าพื้นที่ให้ผลผลิตของยางพารา มะพร้าว ทุเรียน มังคุด และข้าว ลดลง โดยพบว่าพื้นที่ให้ผลผลิตทุเรียนลดลงสูงสุดร้อยละ 15.83 ต่อปี รองลงมาเป็นพื้นที่ให้ผลผลิตมังคุด มะพร้าว และข้าว ร้อยละ 15.61, 2.71 และ2.13 ต่อปี ตามลำดับ นอกจากนี้ ในด้านราคาผลผลิตทั้งพืชพลังงานและพืชอื่นที่เกี่ยวของพบว่ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในระยะยาวทั้งสองกรณี จากการพยากรณ์ผลกระทบของการขยายพื้นที่ปลูกปาล์มน้ำมัน พบว่าการขยายพื้นที่ปลูกปาล์มน้ำมันส่งผลกระทบต่อพื้นที่เพาะปลูกและราคาผลผลิตพืชเศษฐกิจอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างชัดเจน โดยเฉพาะในกรณีที่แบบจำลองอยู่ภายใต้เป้าหมายแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก ดังนั้น ในการกำหนดแนวทางการส่งเสริมให้เกษตรกรขยายพื้นที่ปลูกปาล์มน้ำมัน จำเป็นต้องวิเคราะห์ความเพียงพอของพื้นที่ และความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่เพาะปลูก และมีการกำหนดโซนส่งเสริมอย่างชัดเจน เพื่อลดผลกระทบต่อการผลิตพืชเศรษฐกิจอื่นที่เกี่ยวข้อง
เอกสารอ้างอิง
2. กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. (2555). แผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก 25% ใน 10 ปี (2555-2564) AEDP. กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน กระทรวงพลังงาน.
3. กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. (2558). แผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก พ.ศ. 2558 – 2579 (Alternative Energy Development Plan : AEDP2015). กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน กระทรวงพลังงาน.
4. ขาลวิภา สุขใส และ เออวดี เปรมัษเฐียร. (2557). ผลกระทบของนโยบายควบคุมพื้นที่เพาะปลูกพืชพลังงานต่อการผลิตพืชอาหาร. ว. เกษตรศาสตร์ (สังคม) ปีที่ 35: 419-431.
5. สุทัศน์ ด่านสกุลผล สมยศ สินธุระหัส และนคร สาระคุณ. (2541). วิเคราะห์พื้นที่ปลูกปาล์มน้ำมันในภาคใต้ของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กรมวิชาการเกษตร.
6. เออวดี เปรมัษเฐียร. (2557). แบบจำลองการพยากรณ์การปรับตัวของภาคการเกษตรไทย: เมื่ออ้อยและมันสำปะหลังเป็นพืชพลังงานทดแทน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
7. Ajanovic, A. (2011). Biofuels versus food production: Does biofuels production increase food prices? Energy, 36(4), 2070-2076.
8. Banse, M., van Meijl, H., Tabeau, A. A., & Woltjer, G. B. (2008). Impact of EU Biofuel Policies on World Agricultural and Food Markets 107th Seminar, January 30-February 1, 2008, Sevilla, Spain: European Association of Agricultural Economists.
9. Banse, M., van Meijl, H., Tabeau, A., Woltjer, G., Hellmann, F., & Verburg, P. H. (2011). Impact of EU biofuel policies on world agricultural production and land use. Biomass and Bioenergy, 35(6), 2385-2390.
10. Drabik, D., de Gorter, H., & Timilsina, G. R. (2014). The effect of biodiesel policies on world biodiesel and oilseed prices. Energy Economics, 44, 80-88.
11. French, B. C., & Matthews, J. L. (1971). A Supply Response Model for Perennial Crops. American Journal of Agricultural Economics, 53(3), 478-490.
12. Fonseca, M. B., Burrell, A., Gay, H., Henseler, M., Kavallari, A., M'Barek, R., . . . Tonini, A. (2010). Impacts of the EU biofuel target on agricultural markets and land use: a comparative modelling assessment. Luxembourg: Publications Office of the European Union.
13. Fortenbery, T. R., & Park, H. (2008). The Effect of Ethanol Production on the U.S. National Corn Price. [Staff Paper No. 523]. University of Wisconsin-Madison.
14. Jean Vasile, A., Raluca Andreea, I., Popescu, G. H., Elvira, N., & Marian, Z. (2016). Implications of agricultural bioenergy crop production and prices in changing the land use paradigm-The case of Romania. Land Use Policy, 50, 399-407.
15. Kochaphum, C., Gheewala, S. H., & Vinitnantharat, S. (2013). Does biodiesel demand affect palm oil prices in Thailand? Energy for Sustainable Development, 17(6), 658-670.
16. Koo, w.w., and R. Taylor. (2008). An Economic Analysis of Corn-based Ethanal Production. Center for Agricultural Policy and Trade Studies. Department of Agribusiness and Applied Economics, North Dakota state university.
17. Malcolm, Scott A., M. Aillery, and M. Weinberg. (2009). Ethanol and a Changing Agricultural Landscape, Economic Research Report 86, U.S. Dept. of Agriculture, Economic Research Service.
18. Peri, M., & Baldi, L. (2013). The effect of biofuel policies on feedstock market: Empirical evidence for rapeseed oil prices in EU. Resource and Energy Economics, 35(1), 18-37.
19. Peter, W. H., Ignacio, P. D., Marc, M., Martin, B., Horst, G., Thomas, H., Andrea, Z. (2008). Modelling of Energy-Crops in Agricultural Sector Models - A Review of Existing Methodologies. [EUR - Scientific and Technical Research Reports].
20. Rathmann, R., Szklo, A., & Schaeffer, R. (2010). Land use competition for production of food and liquid biofuels: An analysis of the arguments in the current debate. Renewable Energy, 35(1), 14-22.
21. Salvatore, M. and Damen, B. (2010). Bioenergy and Food Security The BEFS analysis for Thailand. FAO, Rome 2010.
22. Susanto, D., P. Rosson and D. Hudson. (2008). Impacts of Expanded Ethanol Production on Southern Agricultural. Journal of Agricultural and Applied Economics, 40, 2(2008): 581-592.
23. Su, S., Zhou, X., Wan, C., Li, Y. and Kong, W. (2016). Land use changes to cash crop plantations: crop types, multilevel determinants and policy implications. Land Use Policy, 50, 379-389.
24. Tabeau, A., Banse, M., Woltjer, G., & Van Meijl, H. (2011). Impact of the EU Biofuels Directive on the EU Food Supply Chain. Journal of Food Products Marketing, 17(2-3), 373-385.
25. Ubolsook, A. (2010). Sustainable Energy Crops: An Analysis of Ethanol Production from Cassava in Thailand. 794. https://digitalcommons.usu.edu/etd/794
26. Xiao, R., Su, S., Mai, G., Zhang, Z., & Yang, C. (2015). Quantifying determinants of cash crop expansion and their relative effects using logistic regression modeling and variance partitioning. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 34, 258-263.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
All opinions and contents in the CMJE are the responsibility of the author(s). Chiang Mai University Journal of Economics reserves the copyright for all published materials. Papers may not be reproduced in any form without the written permission from Chiang Mai University Journal of Economics.
ข้อคิดเห็นที่ปรากฏและแสดงในเนื้อหาบทความต่างๆในวารสารเศรษฐศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ถือเป็นความเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้เขียนบทความนั้นๆ มิใช่เป็นความเห็นและความรับผิดชอบใดๆของวารสารเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
บทความ เนื้อหา และข้อมูล ฯลฯ ในวารสารเศรษฐศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ถือเป็นลิขสิทธิ์เฉพาะของคณะเศรษฐศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร จากวารสารเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
