การจัดเก็บภาษีความหวานจากอาหารและเครื่องดื่มที่มีผลกระทบต่อสุขภาพ ในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โครงการวิจัยเรื่องการจัดเก็บภาษีความหวานจากอาหารและเครื่องดื่มที่มีผลกระทบต่อสุขภาพในประเทศไทย เป็นการวิจัยเชิงเอกสารร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยมุ่งเน้นศึกษาเอกสารต่าง ๆ เพื่อศึกษาถึงความเป็นมาและการจัดเก็บภาษีความหวานจากอาหารและเครื่องดื่มที่มีผลกระทบต่อสุขภาพในประเทศไทย ผ่านการวิเคราะห์หลักกฎหมายและมาตรการทางภาษีของการบังคับใช้ภาษีความหวานจากอาหารและเครื่องดื่มรสหวานที่มีผลกระทบต่อสุขภาพในประเทศไทยและต่างประเทศ ตลอดจนหามาตรการทางภาษีที่เหมาะสมต่อการจัดเก็บภาษีความหวานจากอาหารและเครื่องดื่มที่มีผลกระทบต่อสุขภาพในประเทศไทย โดยทำการสัมภาษณ์เชิงลึกกับประชากรเป้าหมายของการวิจัย กล่าวคือ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการบังคับใช้ภาษีความหวานในพื้นที่วิจัยโดยตรง ได้แก่ พ่อค้าแม่ค้าตามร้านข้างทาง ประชาชนที่สนใจเข้าร่วม ผู้ประกอบการกิจการโรงงานอุตสาหกรรมผลิตเครื่องดื่มรสหวานที่ใช้ส่วนผสมน้ำตาล รวมทั้งสิ้น 10 คน ภายในระยะเวลา 12 เดือน ผลการศึกษาพบว่า แม้ประเทศไทยจะเริ่มใช้มาตรการภาษีความหวานเพื่อลดอัตราการบริโภคน้ำตาลและป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่ยังคงมีข้อกังวลจากภาคธุรกิจเกี่ยวกับการบังคับใช้และผลกระทบทางเศรษฐกิจ ดังนั้น เพื่อให้การดำเนินนโยบายภาษีความหวานเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ควรมีบทบัญญัติทางกฎหมายที่ชัดเจนควบคู่กับการรณรงค์เชิงรุก เพื่อสร้างความตระหนักรู้ด้านสุขภาพในประชาชนอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution 4.0 International License.
O ความคิดเห็นใดๆ ที่ลงตีพิมพ์ใน CMU Journal of Law and Social Sciences เป็นของผู้เขียน (ความคิดเห็นใดๆ ของผู้เขียน กองบรรณาธิการ CMU Journal of Law and Social Sciences ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย)
O กองบรรณาธิการ CMU Journal of Law and Social Sciences ไม่สงวนสิทธิ์ในการคัดลอกแต่ให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. “ประวัติกรม.” สืบค้นเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2568, https://ddc.moph.go.th/history.php
ขนิษฐา อินทร์ประสิทธิ์. “อาหารขยะ.” สืบค้นเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2568, http://www.vchakarn.com/varticle/39132
คมชัดลึก ออนไลน์. “คลายข้อสงสัย หวานเท่าไหร่ถึงเสีย "ภาษีความหวาน" หลังแม่ค้าน้ำส้มถูกรีดค่าปรับ.” สืบค้นเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2568, https://www.komchadluek.net/news/ 470809
คลินิกภาษี กระทรวงการคลัง. “เครื่องดื่ม.” สืบค้นเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2568, http://taxclinic.mof. go.th/pdf/
ชัยยศ ยงศ์เจริญชัย. “การเก็บภาษีเพื่อสุขภาพกับความพยายามแก้ปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของคนไทย.” สืบค้นเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2568, https://www.bbc.com/thai/thailand-49115597
ชินภัทร วิสุทธิแพทย์. “การจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มจากธุรกรรมพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์.” สืบค้นเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2568, https://koha.library.tu.ac.th/cgi-bin/koha/opac- detail.pl?biblionumber=435472
ธนัชพร ทิพย์กาญจนกุล. ผลกระทบของภาษีความหวานต่อราคา : กรณีศึกษาเครื่องดื่มในประเทศไทย. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2562.
ธีระ วรธนารัตน์. “รู้เท่าทัน-ปรับพฤติกรรม-เสริมสร้างสุขภาวะ ป้องกันกลุ่มโรคไม่ติดต่อ NCDs.” สืบค้นเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2568, https://www.thairath.co.th/content/ 1374821.
นักสิทธิ์ ปัญโญใหญ่. อาหารและโภชนาการ (Food and Nutrition), (เอกสารวิชาการ. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, 2560).
ประเทือง กสานติกุล. ภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับสินค้าอาหารศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายไทยกับกฎหมายของประเทศสหราชอาณาจักร. สารนิพนธ์ สาขานิติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2551. (ไม่ได้ตีพิมพ์)
ประภาศ คงเอียด. คำอธิบายกฎหมายภาษีสรรพสามิต, กรุงเทพมหานคร : นิติธรรม, 2542.
พรปวีณ์ ใจกันทา. “มีอะไรเปลี่ยนแปลงในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560.” Tax Policy Journal Tax Policy Bureau, Fiscal Policy Office 6, ฉ. 2 (2561).
พีรเดช เดชคุ้ม. การจัดเก็บภาษีการบริโภคจากอาหารและเครื่องดื่มที่มีผลกระทบต่อสุขภาพ. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขานิติศาสตร์, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2558. (ไม่ได้ตีพิมพ์)
วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. “ความหมาย ความสำคัญ หลักการและวิวัฒนาการของกฎหมายภาษีสรรพสามิต.” รัฐสภาสาร 46, ฉ. 2 (2541).
สุดารัตน์ วุฒิเศรษฐไพบูลย์. ปัญหาบางประการเกี่ยวกับฐานในการคํานวณภาษีสรรพสามิต. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2552.
Badilas, Adriana. "Food Taxes: A Palatable Solution to the Obesity Epidemic?" Global Business & Development Law Journal 23, no. 2 (2010): 255–283.
AR GROUP. “ภาษีสรรพสามิตคืออะไร.” สืบค้นเมื่อวันที่ 9 เมษายน 2568, https://www.ar.co.th/kp/th/268
BBC News. "Mexico Passes 'Junk Food Tax' Reform." Accessed May 5, 2025. https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24766027
Bancroft, Carmen C., et al. “Successful Implementation of the Healthy Diné Nation Act in Stores on the Navajo Nation.” Accessed May 5, 2025. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8683936/
French, Simone A., et al. "Public Health Strategies for Dietary Change: Schools and Workplaces." The Journal of Nutrition 135, no. 4 (April 2005): 910–912.
Gutierrez, Madsen, et al. “The Berkeley Sugar-Sweetened Beverage Tax.” Accessed May 2, 2025. https://food.berkeley.edu/programs/research/seed-grants/berkeley-sugar-sweetened-beverage-tax/
Michels, Karin B., et al. "A Study of the Importance of Education and Cost Incentives on Individual Food Choices at the Harvard School of Public Health Cafeteria." Journal of American College of Nutrition 27, no. 1 (February 2008): 6–11.
Mexico passes. “junk food tax.” Accessed 5, May 2025, http://www.bbc.com/news/world-latin-america24766027.
MThai. “กรมสรรพสามิตชี้แจงเกี่ยวกับผลกระทบจากการขึ้นภาษีน้ำตาล.” สืบค้นเมื่อวันที่ 14 เมษายน 2568, https://mthai.com/news/15107. html#:~:text=%E0%B8%88
Navajo Epidemiology Center. TAXED JUNK FOODS, Healthy Diné Nation Act of 2014. Accessed May 2, 2025. https://nec.navajonsn.gov/Portals/0/Projects%20Webpage/HDNA%20Webpage/HDNA_TaxedFoods.pdf?ver=2020-01-31-155332-013.
World Health Organization. Global Status Report on Noncommunicable Diseases 2010. Accessed May 5, 2025. http://www.who.int/nmh/publications/ncd_report_summary_en.pdf?ua=1
