การเยียวยาความเสียหายในคดีคอลเซ็นเตอร์ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542

บทคัดย่อ

การฉ้อโกงด้วยการหลอกลวงทางโทรศัพท์หรือคดีคอลเซ็นเตอร์ เป็นการกระทำความผิดที่มีผู้ตกเป็นผู้เสียหายเป็นจำนวนมาก ข้อมูลจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติในปี 2568 พบว่ามีผู้เสียหายในจากคดีคอลเซ็นเตอร์ กว่า 380,000 คดี คิดเป็นมูลค่าความเสียหายสูงถึง 2.5 หมื่นล้านบาท แต่สัดส่วนของผู้เสียหายที่ได้รับการเยียวยากลับมีจำนวนน้อยมากเมื่อเทียบกับจำนวนผู้ที่ได้รับความเสียหายทั้งหมด ซึ่งข้อมูลจากรายงานผลการดำเนินงานในกระบวนการยุติธรรมของสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ประจำปีงบประมาณ 2568 พบว่ามีผู้เสียหายที่ได้รับแจ้งให้มารับการคุ้มครองสิทธิหรือได้รับการเยียวยาความเสียหายเพียง 13 คดี ในขณะเดียวกัน คดีคอลเซ็น เตอร์กลับเป็นคดีที่ผู้เสียหายมักไม่กล้าไปแจ้งความร้องทุกข์และไม่กล้าเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นให้กับบุคคลอื่นฟัง เนื่องจากรู้สึกอับอาย เครียด คับแค้นใจ หรือกังวลใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเงินที่สูญเสียไปนั้นเป็นเงินจำนวนมาก แม้ในปัจจุบันจะมีการออกกฎหมายใหม่ขึ้นมาหลายฉบับเพื่อให้สอดคล้องกับสภาพปัญหาการดำเนินคดีคอลเซ็นเตอร์อันเป็นคดีที่มีลักษณะเฉพาะ ทั้งเรื่องการแปรสภาพทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดให้กลายเป็นทรัพย์สินดิจิทัลหรือทรัพย์สินมูลค่าสูงอื่นๆ การเปิดบัญชีม้า เพื่ออำพรางตัวตนของผู้กระทำความผิดและทำให้เส้นทางการเงินมีความยุ่งยากซับซ้อนและยากต่อการติดตาม รวมถึงการที่ตัวผู้กระทำความผิดมักอาศัยอยู่ในต่างประเทศ สิ่งเหล่านี้ล้วนแต่ส่งผลให้การนำตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษรวมถึงการนำทรัพย์สินมาชดใช้เยียวยาให้แก่ผู้เสียหายเป็นไปได้ยาก และแม้จะสามารถยึดหรืออายัดทรัพย์ดังกล่าวมาได้ก็จะประสบกับปัญหาการเฉลี่ยทรัพย์คืนให้แก่ผู้เสียหายทุกคนอย่างเท่าเทียมและได้สัดส่วนกับความเสียหาย สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการตัดสินใจของผู้เสียหายที่จะนำคดีเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม

            บทความฉบับนี้ ได้ศึกษาถึงปัจจัยต่าง ๆ ที่ส่งผลถึงการตัดสินใจในการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมของผู้เสียหายในคดีฉ้อโกงด้วยการหลอกลวงทางโทรศัพท์หรือคดีคอลเซ็นเตอร์นี้ว่ามีปัจจัยอะไรบ้าง รวมถึงอุปสรรคทั้งในทางกฎหมายและในทางความเป็นจริงที่ส่งผลต่อการเยียวยาความเสียหายให้แก่ผู้เสียหาย และยังเสนอให้รัฐสร้างกลไกในการให้ความช่วยเหลือผู้เสียหายแบบเบ็ดเสร็จ ณ จุดเดียว (One Stop Service) เพื่อเป็นการลดต้นทุน เวลา และขั้นตอนของผู้เสียหาย รวมถึงจัดตั้งกองทุนเยียวยาความเสียหายให้แก่ผู้เสียหายในเบื้องต้น เพื่อเป็นการเยียวยาความเสียหายให้แก่ผู้เสียหายโดยเฉพาะในกลุ่มเปราะบาง โดยไม่ต้องรอให้มีการฟ้องร้องดำเนินคดีก่อน