การบริหารการจัดการระบบประปาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดชายแดนภาคใต้

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้ เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณ เพื่อศึกษาถึงปัจจัยความสำเร็จในการบริหารการจัดการน้ำประปา และเปรียบเทียบอัตราการเกิดโรคอุจาระร่วงในพื้นที่ที่มีและไม่มีระบบประปา กลุ่มเป้าหมายคัดเลือกแบบวิธีเจาะจง 3 ตำบลที่มีน้ำประปาและ 3 ตำบลที่ไม่มีระบบน้ำประปาในพื้นที่อำเภอเดียวกันและมี
อาณาเขตติดต่อ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ในผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลและเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบระบบประปา และข้อมูลรายงานการเฝ้าระวังโรคอุจจาระร่วง (รง.506) ปี พ.ศ.2561-2565
ผลการศึกษา พบว่า ปัจจัยความสำเร็จการบริหารการจัดการน้ำประปาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใน 4 ประเด็น ได้แก่ ประเด็นการมีแหล่งน้ำดิบที่เพียงพอในการผลิต, มีบุคลากรของอบต.ที่ดูแลระบบ, รูปแบบการจัดการด้วยคณะกรรมการหมู่บ้านที่มีความรู้ด้านระบบประปาโดยมีอบต. เป็นหน่วยสนับสนุนการดำเนินงาน และมีงบประมาณที่เพียงพอในการจัดการ สำหรับอบต.ที่ไม่มีระบบประปา พบปัญหาจากการไม่มีแหล่งน้ำดิบ ไม่มีพื้นที่สร้าง ขาดบุคลากรด้านช่าง และยังไม่เป็นปัญหาของชุมชนเนื่องจากยังไม่ขาดแคลนน้ำใช้ รูปแบบที่เหมาะสมในการบริหารระบบประปาหมู่บ้านที่ดีและมีประสิทธิภาพ พบว่า มี 2 แนวทาง คือ (1) มีระบบประปาใหญ่ 1 แห่ง มีการจ่ายน้ำครอบคลุมทั้งตำบลโดยที่อบต.เป็นผู้ดำเนินการ มีเทคนิคการทำงานไม่ซับซ้อน และต้องมีหน่วยงานด้านการประปามาสนับสนุน (2) มีระบบประปาอย่างน้อย 1 แห่งต่อหมู่บ้าน ควรมอบให้คณะกรรมการหมู่บ้านเป็นผู้ดูแลและผู้ปฏิบัติงานควรผ่านการอบรมด้านประปา โดยมีอบต.สนับสนุนการดำเนินงานและงบประมาณ และความสัมพันธ์ระหว่างอัตราป่วยด้วยโรคอุจจาระร่วง 5 ปีย้อนหลัง ของพื้นที่ที่มีและไม่มีระบบประปาในจังหวัดนราธิวาส, ยะลา และปัตตานี เท่ากับ 0.963, -0.577 และ-0.3671 ตามลำดับ