อนุญาโตตุลาการฉุกเฉินในประเทศไทย: ช่องว่างทางกฎหมายและข้อเสนอ ในการปฏิรูป

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้กล่าวถึงช่องว่างทางกฎหมายในระบบอนุญาโตตุลาการของประเทศไทย ซึ่งยังไม่มีบทบัญญัติรองรับการแต่งตั้ง “อนุญาโตตุลาการฉุกเฉิน” ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องขอความคุ้มครองชั่วคราวเร่งด่วนก่อนการแต่งตั้งคณะอนุญาโตตุลาการ แม้ว่าอนุญาโตตุลาการจะเป็นกระบวนการระงับข้อพิพาทที่มีความรวดเร็ว มีความเป็นส่วนตัว และเป็นกลางเมื่อเทียบกับกระบวนการของศาล แต่กระบวนการคัดเลือกคณะอนุญาโตตุลาการนั้นใช้เวลา
ซึ่งส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อคู่กรณีที่ประสบกับสถานการณ์เร่งด่วนหรือความเสียหายที่ไม่อาจรอการแก้ไขได้นาน

            หลายประเทศที่เป็นศูนย์กลางอนุญาโตตุลาการ เช่น สิงคโปร์ ฮ่องกง และอังกฤษ ได้จัดให้มีกลไกการแต่งตั้งอนุญาโตตุลาการฉุกเฉินเพื่อพิจารณาออกคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวในช่วงเวลาก่อนที่คณะอนุญาโตตุลาการจะได้รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการ บทความนี้ได้ศึกษากรอบกฎหมายของประเทศดังกล่าว โดยเปรียบเทียบในประเด็นการรับรองโดยกฎหมาย ขั้นตอนการยื่นคำร้อง การบังคับใช้คำสั่งชั่วคราว และกระบวนการคัดค้านอนุญาโตตุลาการฉุกเฉิน โดยการวิเคราะห์จากเอกสารทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องทั้งในและต่างประเทศ นอกจากนี้ บทความนี้นำเสนอแนวทางในการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 ของไทย เพื่อให้สามารถรองรับการแต่งตั้งอนุญาโตตุลาการฉุกเฉินได้อย่างเหมาะสม