ปัจจัยที่มีผลต่อการนำเข้าและการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ อำเภอฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ ของประชาชนในอำเภอฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง 500 คน ผ่านแบบสอบถาม Likert scale 4 ระดับ ตัวแปรตามคือ พฤติกรรมการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งครอบคลุมการคัดแยก การเก็บรวบรวม การนำส่ง และการกำจัดขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างถูกวิธี ทำการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณโดยการสำรวจ วิเคราะห์ทางข้อมูลสถิติ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 57.6) มีอายุมากกว่า 60 ปี (ร้อยละ 35.8) มีการศึกษาระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 68.6) ประกอบอาชีพเกษตรกร (ร้อยละ 68.6) และอาศัยอยู่ในเขตพื้นที่โคกสะอาด (ร้อยละ 90.6)  จากการวิเคราะห์ปัจจัย 4 ด้านที่ส่งผลต่อการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ พบว่า ด้านทัศนคติ มีค่าเฉลี่ยสูงสุด (2.25±0.77) ซึ่งบ่งชี้ว่าทัศนคติของประชาชนเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลมากที่สุด โดยประชาชนให้ความสำคัญกับการจัดการที่ไม่ก่อให้เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม รองลงมาคือ ด้านการปฏิบัติ (1.97±0.85) สะท้อนถึงพฤติกรรมที่เริ่มให้ความสำคัญกับการจัดการที่เหมาะสม ถัดมาคือ ด้านการรับรู้ (1.87±0.84) ซึ่งประชาชนตระหนักถึงผลกระทบของขยะอิเล็กทรอนิกส์ในระดับหนึ่ง และ ด้านความรู้ มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด (1.82±0.85) แสดงว่าความรู้เกี่ยวกับขยะอิเล็กทรอนิกส์ของประชาชนยังอยู่ในระดับต่ำเมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทางประชากรศาสตร์กับทัศนคติ พบว่า เพศ ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Sig.=0.900) กล่าวคือ ทัศนคติของเพศชายและหญิงต่อการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์มีแนวโน้มไม่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม เขตพื้นที่อาศัย มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F=3.775,Sig.=0.024) โดยการวิเคราะห์ด้วยวิธี Games-Howell พบว่า ค่าเฉลี่ยทัศนคติระหว่างพื้นที่โคกสะอาดกับโนนศิลาเลิง และพื้นที่โนนศิลาเลิงกับฆ้องชัย มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในขณะที่พื้นที่โคกสะอาดกับฆ้องชัยพัฒนาไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ