ประณามบทในคำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง : การศึกษารูปแบบด้านการประพันธ์และเนื้อหา

Main Article Content

ณัฐพล ใจเอี่ยม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบด้านการประพันธ์ ได้แก่ ฉันทลักษณ์และภาษา และศึกษารูปแบบด้านเนื้อหา ได้แก่ ความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือบุคคลที่เคารพของประณามบทในคำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างทั้งสิ้น 24 บทผลการศึกษาพบว่า ฉันทลักษณ์และภาษาจะใช้รูปแบบกาพย์ฉบัง อินทรวิเชียรฉันท์ และวสันตดิลกฉันท์ ในการประพันธ์และได้รับอิทธิพลจากภาษาต่างประเทศทั้งภาษาเขมร ภาษาบาลีสันสกฤต และภาษาอังกฤษ โดยเฉพาะภาษาเขมรและภาษาบาลีสันสกฤตซึ่งถือว่าเป็นภาษาศักดิ์สิทธิ์ใช้สื่อสารกับเทพเจ้า ส่วนความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือบุคคลที่เคารพปรากฏรูปแบบ 3 ประการด้วยกัน ได้แก่ พระรัตนตรัยเทพเจ้า และพระมหากษัตริย์ ทั้งนี้ รูปแบบบางประการอาจคล้ายคลึงกับประณามบทวรรณคดีไทยเรื่องอื่น ๆ แต่ก็มีความแตกต่างตามรูปแบบของวรรณคดีประเภทคำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงภูมิความรู้เกี่ยวกับวิชาคชศาสตร์และการเลือกใช้คำเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทิตาต่อผู้มีพระคุณของกวี

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ณัฐพล ใจเอี่ยม. (2022). ประณามบทในคำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง : การศึกษารูปแบบด้านการประพันธ์และเนื้อหา. วารสารฟ้าเหนือ, 12(2), 55–74. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/FaNJ/article/view/256465
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2545). คำฉันท์ดุษฎีสังเวย คำฉันท์กล่อมช้าง ครั้งกรุงเก่า และคำฉันท์ คชกรรมประยูร. กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

______. (2564). ตำราช้างในเอกสารโบราณ. กรมศิลปากร.

กุสุมา รักษมณี. (2547). สันสกฤตวิจารณา. แม่คำผาง.

คำยวง วราสิทธิชัย, หม่อมหลวง. (2549). มองวรรณกรรมพระราชพิธีในฐานะวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติ. วรรณวิทัศน์, 6(2), 31-71.

จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (ม.ป.ป.). ประชุมพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 4ภาคปกิณณกะ ภาค 1. ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ. shorturl.asia/Kq3E5.

ชัญธิกา มนาปี. (2553). การศึกษาเรื่องคติความเชื่อเรื่องพระเทวกรรมที่ปรากฏในดินแดนไทยตั้งแต่ก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 จนถึงสมัยปัจจุบัน. [สารนิพนธ์ปริญญาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ชาญชัย คงเพียรธรรม (2554). ขนบการประณามพจน์ในวรรณคดีเขมร. วารสารมนุษยศาสตร์วิชาการ, 18(2), 37-52.

ชุมนุมฉันท์ดุษฎีสังเวย. (2503). องค์การค้าของคุรุสภา.

ชุมนุมฉันท์ดุษฎีสังเวย เล่ม 2. (2503). องค์การค้าของคุรุสภา.

ณรงค์ชัย ปิฎกรัตน์ (2553). พิธีไหว้ครูดนตรีไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 1(2), 55-76.

ทำไม “พระศิวะ” จึงมีคอเป็นสีดำ ?. (ม.ป.ป.). ch3thailand.

https://www.ch3thailand.com/news/scoop/10020.

บรรจบ พันธุเมธา. (2517). พจนานุกรมเขมร-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธนเล่ม 1 ก-ต. จงเจริญการพิมพ์.

_______. (2521). พจนานุกรมเขมร-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน เล่ม 2 ถ-ผ.รุ่งเรืองสาส์นการพิมพ์.

_______. (2523). พจนานุกรมเขมร-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน เล่ม 3 พ-ร.รุ่งเรืองสาส์นการพิมพ์.

_______. (2528). พจนานุกรมเขมร-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน เล่ม 5 สร-อ.รุ่งเรืองสาส์นการพิมพ์.

บวรบรรณารักษ์ (นิยม รักไทย), หลวง. (2552). สํสกฤต-ไท-อังกฤษ อภิธาน (พิมพ์ครั้งที่ 4). แสงดาว.

พระมหาสุเมธ กิตฺติปญฺโญ. (2562). ปณามคาถา : แนวคิดและรูปแบบการไหว้ครูในคัมภีร์พระพุทธศาสนา. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 2 (2), 34-50.

มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2547). เทพเจ้าและสิ่งน่ารู้พระราชนิพนธ์ ร.6. ศรีปัญญา.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2552). พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.ราชบัณฑิตยสถาน.

_______. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (พิมพ์ครั้งที่ 2).ราชบัณฑิตยสถาน.

วรรณธิรา วิระวรรณ. (2557). ประณามบทในวรรณคดีไทย. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2561). พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรม ฉบับราชบัณฑิตยสภา(แก้ไขเพิ่มเติม) (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.

สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ. (2531). ชุมนุมฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างสำคัญในรัชกาลปัจจุบัน. ชวนพิมพ์.

The Oxford Advanced Learner's Dictionary. (n.d.).https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/