ประณามบทในคำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง : การศึกษารูปแบบด้านการประพันธ์และเนื้อหา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบด้านการประพันธ์ ได้แก่ ฉันทลักษณ์และภาษา และศึกษารูปแบบด้านเนื้อหา ได้แก่ ความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือบุคคลที่เคารพของประณามบทในคำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างทั้งสิ้น 24 บทผลการศึกษาพบว่า ฉันทลักษณ์และภาษาจะใช้รูปแบบกาพย์ฉบัง อินทรวิเชียรฉันท์ และวสันตดิลกฉันท์ ในการประพันธ์และได้รับอิทธิพลจากภาษาต่างประเทศทั้งภาษาเขมร ภาษาบาลีสันสกฤต และภาษาอังกฤษ โดยเฉพาะภาษาเขมรและภาษาบาลีสันสกฤตซึ่งถือว่าเป็นภาษาศักดิ์สิทธิ์ใช้สื่อสารกับเทพเจ้า ส่วนความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือบุคคลที่เคารพปรากฏรูปแบบ 3 ประการด้วยกัน ได้แก่ พระรัตนตรัยเทพเจ้า และพระมหากษัตริย์ ทั้งนี้ รูปแบบบางประการอาจคล้ายคลึงกับประณามบทวรรณคดีไทยเรื่องอื่น ๆ แต่ก็มีความแตกต่างตามรูปแบบของวรรณคดีประเภทคำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงภูมิความรู้เกี่ยวกับวิชาคชศาสตร์และการเลือกใช้คำเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทิตาต่อผู้มีพระคุณของกวี
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารฟ้าเหนือระบบ ThaiJO2 ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฟ้าเหนือระบบ ThaiJO2 ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารฟ้าเหนือระบบ ThaiJO2 หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อ หรือเพื่อกระทำการใดๆจะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารฟ้าเหนือระบบ ThaiJO2 ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2545). คำฉันท์ดุษฎีสังเวย คำฉันท์กล่อมช้าง ครั้งกรุงเก่า และคำฉันท์ คชกรรมประยูร. กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.
______. (2564). ตำราช้างในเอกสารโบราณ. กรมศิลปากร.
กุสุมา รักษมณี. (2547). สันสกฤตวิจารณา. แม่คำผาง.
คำยวง วราสิทธิชัย, หม่อมหลวง. (2549). มองวรรณกรรมพระราชพิธีในฐานะวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติ. วรรณวิทัศน์, 6(2), 31-71.
จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (ม.ป.ป.). ประชุมพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 4ภาคปกิณณกะ ภาค 1. ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ. shorturl.asia/Kq3E5.
ชัญธิกา มนาปี. (2553). การศึกษาเรื่องคติความเชื่อเรื่องพระเทวกรรมที่ปรากฏในดินแดนไทยตั้งแต่ก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 จนถึงสมัยปัจจุบัน. [สารนิพนธ์ปริญญาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ชาญชัย คงเพียรธรรม (2554). ขนบการประณามพจน์ในวรรณคดีเขมร. วารสารมนุษยศาสตร์วิชาการ, 18(2), 37-52.
ชุมนุมฉันท์ดุษฎีสังเวย. (2503). องค์การค้าของคุรุสภา.
ชุมนุมฉันท์ดุษฎีสังเวย เล่ม 2. (2503). องค์การค้าของคุรุสภา.
ณรงค์ชัย ปิฎกรัตน์ (2553). พิธีไหว้ครูดนตรีไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 1(2), 55-76.
ทำไม “พระศิวะ” จึงมีคอเป็นสีดำ ?. (ม.ป.ป.). ch3thailand.
https://www.ch3thailand.com/news/scoop/10020.
บรรจบ พันธุเมธา. (2517). พจนานุกรมเขมร-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธนเล่ม 1 ก-ต. จงเจริญการพิมพ์.
_______. (2521). พจนานุกรมเขมร-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน เล่ม 2 ถ-ผ.รุ่งเรืองสาส์นการพิมพ์.
_______. (2523). พจนานุกรมเขมร-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน เล่ม 3 พ-ร.รุ่งเรืองสาส์นการพิมพ์.
_______. (2528). พจนานุกรมเขมร-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน เล่ม 5 สร-อ.รุ่งเรืองสาส์นการพิมพ์.
บวรบรรณารักษ์ (นิยม รักไทย), หลวง. (2552). สํสกฤต-ไท-อังกฤษ อภิธาน (พิมพ์ครั้งที่ 4). แสงดาว.
พระมหาสุเมธ กิตฺติปญฺโญ. (2562). ปณามคาถา : แนวคิดและรูปแบบการไหว้ครูในคัมภีร์พระพุทธศาสนา. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 2 (2), 34-50.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2547). เทพเจ้าและสิ่งน่ารู้พระราชนิพนธ์ ร.6. ศรีปัญญา.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2552). พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.ราชบัณฑิตยสถาน.
_______. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (พิมพ์ครั้งที่ 2).ราชบัณฑิตยสถาน.
วรรณธิรา วิระวรรณ. (2557). ประณามบทในวรรณคดีไทย. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2561). พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรม ฉบับราชบัณฑิตยสภา(แก้ไขเพิ่มเติม) (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ. (2531). ชุมนุมฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างสำคัญในรัชกาลปัจจุบัน. ชวนพิมพ์.
The Oxford Advanced Learner's Dictionary. (n.d.).https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/