กลวิธีการสร้างคำเรียกส่วนประกอบเรือนกาแลล้านนา

Main Article Content

กรชนก นันทกนก
สมประสงค์ แสงอินทร์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีไวยากรณ์การสร้างคำเรียกส่วนประกอบเรือนกาแลล้านนาตามแนวไวยากรณ์หน้าที่นิยมแบบลักษณ์ภาษาข้อมูลที่นำมาศึกษาได้จากตัวบทที่ปรากฏใช้ จำนวน 71 คำ ผลการศึกษาพบว่า คำเรียกส่วนประกอบเรือนกาแลแสดงให้เห็นถึงวากยสัมพันธ์ที่หลากหลาย โดยมีกลวิธีทางไวยากรณ์การสร้างคำ 4 กลวิธี ได้แก่ 1) กลวิธีคำมูล 2) กลวิธีกริยาวลี พบลักษณะกริยาเรียง และภาคแสดงกริยา 3) กลวิธีนามเรียง พบนามเรียงแบบนาม-นาม และนามเรียงแบบนาม-ส่วนขยาย และ 4) กลวิธีนามวลี พบนามวลีที่มีลักษณะแบบนามวลี-ภาคแสดงกริยา ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับลักษณะประโยคพื้นฐาน และลักษณะประโยคพื้นฐานแสดงกริยาซับซ้อน ซึ่งแต่ละกลวิธีมีความสัมพันธ์เชิงไวยากรณ์และความสัมพันธ์เชิงอรรถศาสตร์ที่สะท้อนระบบความคิดและวิธีที่คนไทยล้านนาเชื่อมโยงส่วนประกอบของเรือนกาแลกับการมองโลก วิถีชีวิต ความเชื่อ ค่านิยม วัฒนธรรม และสังคมที่เป็นเอกลักษณ์ของล้านนา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
นันทกนก ก., & แสงอินทร์ ส. (2026). กลวิธีการสร้างคำเรียกส่วนประกอบเรือนกาแลล้านนา. วารสารฟ้าเหนือ, 17(1), 41–60. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/FaNJ/article/view/285701
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เฉลียว ปิยะชน. (2552). เรือนกาแล. เมืองโบราณ.

ฐาปนีย์ เครือระยา. (2560). เรือนล้านนากับวิถีชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 2).มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, สำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม .

ธีรารัตน์ จับใจนาย และ อรทัย ชินอัครพงศ์. (2566). อรรถศาสตร์ปริชานของคำเรียกชื่อสัตว์ในภาษาไทยถิ่นเหนือ จังหวัดเชียงราย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(1), 95-105.

ยุพิน เข็มมุกด์, ประสิทธิ์ เลียวสิริพงศ์ และ อุบลพรรณ วรรณสัย (บรรณาธิการ). (2550). พจนานุกรมภาษาล้านนา (พิมพ์ครั้งที่ 2). มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, สถาบันภาษา ศิลปะและวัฒนธรรม.

วรรษพร อารยพันธุ์. (2562). ศัพท์สัมพันธ์กลุ่มชาติพันธุ์ไทในล้านนา. วารสารวิจัย สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทย, 12(2), 95-114.

วันชัย พลเมืองดี. (2564). พจนานุกรมไทย-ล้านนา (พิมพ์ครั้งที่ 2). ซีเอ็มกราฟิกกรุ๊ฟ.

ศราวุธ หล่อดี และ ผณินทรา ธีรานนท์. (2561). การเปรียบเทียบกลวิธีการสร้างคำเรียกสีไม่พื้นฐานในภาษาล้านนา 5 ช่วงสมัย. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 26(51), 118-114.

อัญชลี สิงห์น้อย วงศ์วัฒนา. (2561). การประสมสร้างคำในภาษาไทใหญ่: ไวยากรณ์ การสื่อสาร และการกลายเป็นคำไวยากรณ์. รายงานการประชุมวิชาการระดับชาติวลัยลักษณ์วิจัย ครั้งที่ 10. มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์.

อัญชลี สิงห์น้อย วงศ์วัฒนา. (2563). ระบบคำเรียกชิ้นส่วนและอะไหล่ยนต์ไทยในมุมมองภาษาศาสตร์ปริชาน. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 17(3), 31-48.

อัญชลี สิงห์น้อย. (2548). คำนามประสม: ศาสตร์และศิลป์ในการสร้างคำไทย. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อาภิสรา พลนรัตน์ และ ไกรสิทธิ์ จามรจันทร์สาขา. (2562). การตั้งชื่ออาหารพื้นบ้านล้านนาในจังหวัดเชียงราย. วารสารมังรายสาร, 7(1), 13-26.

Givon, T. (2001). Syntax. John Benjamins.