การบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีกับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบล จังหวัดปัตตานี
คำสำคัญ:
การบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี, การมีส่วนร่วมของประชาชน, การจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของประชาชนที่มีต่อองค์การบริหารส่วนตำบล รวมทั้งศึกษากระบวนการ ภาพปัญหาและการจัดการสภาพปัญหาที่เกี่ยวกับการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วมขององค์การบริหารส่วนตำบลที่มีการบริหารจัดการที่ดีในจังหวัดปัตตานีเพื่อชี้ให้เห็นถึงการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นที่ส่งผลต่อการเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลที่มีการบริหารจัดการที่ดี รวมถึงปัจจัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องต่อการเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลที่มีการบริหารจัดการที่ดี โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ (interview) จากผู้มีหน้าที่เกี่ยวข้องในการจัดทำแผนพัฒนาขององค์การบริหารส่วนตำบล จำนวน 8 คน และกลุ่มที่เป็นประชาชนทั่วไปที่อาศัยอยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลเป้าหมาย จำนวน 15 คน รวมทั้งวิธีการสังเกต (observation) การจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลเป้าหมาย
ผลการศึกษาพบว่าการมีส่วนร่วมของประชาชนในชุมชนชนบทโดยภาพรวมอยู่ในระดับที่ดีกว่าประชาชนในชุมชนเมือง โดยพบว่าความรู้ความเข้าใจของประชาชนเกี่ยวกับการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วมและความรู้ความเข้าใจของประชาชนเกี่ยวกับองค์การบริหารส่วนตำบล และบทบาทหน้าที่ของตนเองที่มีต่อองค์การบริหารส่วนตำบลไม่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชน แต่สิ่งที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนคือทัศนคติของประชาชนที่มีต่อองค์การบริหารส่วนตำบลในพื้นที่ของตนเอง โดยทัศนคตินั้นเกิดจากสิ่งที่ประชาชนได้รับจากองค์การบริหารส่วนตำบลและส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในที่สุด โดยประชาชนไทยพุทธมาร่วมในการจัดประชุมประชาคมในจำนวนที่ใกล้เคียงกับประชาชนไทยมุสลิม แต่ประชาชนไทยพุทธจะมีความตื่นตัวในการนำเสนอโครงการมากกว่าประชาชนไทยมุสลิม ประชาชนในชุมชนเมืองจะมาร่วมในการจัดประชุมประชาคมน้อยกว่าประชาชนในชุมชนชนบท ปฏิกริยาของประชาชนระหว่างการประชุมประชาคมอยู่ในระดับดี เนื่องจากส่วนใหญ่เป็นประชาชนกลุ่มเดิมที่เคยเข้าร่วมประชุมประชาคม และอาจได้รับการสนองตอบตามข้อเสนอจึงมาเข้าร่วมประชุมอีกครั้งจึงสามารถปฏิบัติตามขั้นตอนได้ดี ทั้งนี้ ถึงแม้จะพบว่าการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นจะไม่มีผลโดยตรงต่อการเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลที่มีการบริหารจัดการที่ดี เนื่องจากมีตัวชี้วัดอื่นๆ อีกมากมายในการประเมินองค์การบริหารส่วนตำบลที่มีการบริหารจัดการที่ดี แต่การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นมีผลต่อความเหมาะสมในการเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลที่มีการบริหารจัดการที่ดี
เอกสารอ้างอิง
จุฑารัตน์ บุญญานุวัตร์. 2456. “การสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในโครงการสงขลาเมืองน่าอยู่ของเทศบาลนครสงขลา จังหวัดสงขลา” วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการสิ่งแวดล้อมมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (สำเนา)
เจมส์ แอล เครตัน. 2545. คู่มือการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตัดสินใจของชุมชน. แปลและเรียบเรียงโดย วันชัย วัฒนศัพท์. ขอนแก่น: ศิริภัณฑ์ออฟเซ็ท.
ดุสิดา แก้วสมบูรณ์. 2545. “การมีส่วนร่วมของประชาชนในโครงการพัฒนาตำบลขององค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดสงขลา” วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต คณะวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (สำเนา)
ทะนงศักดิ์ คุ้มไข่น้ำ. 2540. หลักการพัฒนาชุมชน, Principle Community Development. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ธีรวรรณ์ เทพรักษ์. 2543. “ปัญหาและอุปสรรคในกระบวนการวางแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนตำบล: ศึกษาเฉพาะกรณีองค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดสงขลา” วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (สำเนา)
นวลน้อย ตรีรัตน์ และคณะ. 2546. “การมีส่วนร่วมของประชาชนในการตรวจสอบการดำเนินงานของอบต.” โครงการวิจัยของสำนักงานป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ และ The United States Agency for International Development.
บุญเลิศ เลียวประไพ และคณะ. 2546. “การใช้การมีส่วนร่วมของประชาชนเป็นกลยุทธ์ในการบรรลุสภาวะการบริหารจัดการที่ดี ณ อบต. จ. กาญจนบุรี : การวิจัยเชิงปฏิบัติการ” โครงการวิจัยของสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล และศูนย์วิจัย มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. (สำเนา)
ปิยะนุช เงินคล้าย และคณะ. 2540. “การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน: ศึกษาเปรียบเทียบประชาชนในเขตเมืองกับประชาชนในเขตชนบท” โครงการวิจัยคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง. (สำเนา)
ปรีชา เรืองจันทร์. 2540. “องค์การบริหารส่วนตำบลในปี 2563”. วารสารเทศาภิบาล, 92(3), มีนาคม 2540. หน้า 37-44.
วิชยานี ชุมทอง. 2549. “การจัดทำแผนพัฒนา และโครงการขององค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดสุราษฎร์ธานี” วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิตมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (สำเนา)
วิชล มนัสเอื้อศิริ. 2547. “การบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี”. วารสารพัฒนาชุมชน, 43(1), มกราคม 2547. หน้า 21-25.
ศุภสวัสดิ์ ชัชวาล. 2545. การปกครองท้องถิ่นกับการมีส่วนร่วมของประชาชน. พิมพ์ครั้งที่ 1. ม.ป.ท: ม.ป.พ.
อลงกต วรกี. 2543. “การแก้ปัญหาความขัดแย้งในท้องถิ่น”. นิตยสารท้องถิ่น, 40(11), พฤศจิกายน 2543. หน้า 11-17.
อาริยา สิทธิวรรณวงศ์. 2542. “ปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติตามยุทธศาสตร์ขององค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดยะลา” วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิตคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (สำเนา)
อิบราเฮ็ม ณรงค์รักษาเขต และคณะ. 2548. “การมีส่วนร่วมขององค์กรมุสลิมในการส่งเสริมธรรมรัฐองค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดชายแดนภาคใต้” โครงการวิจัยมูลนิธิเอเชีย วิทยาลัยอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (สำเนา)