การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมจริยธรรมสำหรับนักศึกษาวิชาชีพครู: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
คำสำคัญ:
รูปแบบการจัดการเรียนรู้, การให้เหตุผลเชิงจริยธรรม, แนวคิดจิตตปัญญาศึกษา, ทฤษฎีพัฒนาการทางจริยธรรมบทคัดย่อ
บทความนี้เป็นการดำเนินการระยะที่ 1 และ 2 ของการวิจัยเรื่องการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมจริยธรรมสำหรับนักศึกษาวิชาชีพครู : กรณีศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมจริยธรรมสำหรับนักศึกษาวิชาชีพครู: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา และ 2) ยืนยันรูปแบบการจัดการเรียนรู้ ผลการวิจัยพบว่า
1.รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นมี 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) แนวคิดและ
ทฤษฎีพื้นฐาน ได้แก่ แนวคิดจิตตปัญญาศึกษา และทฤษฎีพัฒนาการทางจริยธรรม 2) วัตถุประสงค์ เพื่อปรับเปลี่ยนความคิด จิตใจ การฝึกสติอยู่กับปัจจุบัน รู้เท่าทันจิตใจของตนเอง เกิดการเรียนรู้เพื่อเข้าใจตนเองและฝึกกำกับการคิด ตระหนักรู้ในตนเอง 3) ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การปรับความคิดและจิตใจ ขั้นตอนที่ 2 การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ขั้นตอนที่ 3 การฝึกปฏิบัติ และขั้นตอนที่ 4 การประยุกต์ใช้ 4) ระบบสังคม ได้แก่ ผู้สอนมีบทบาทเป็นผู้อำนวยความสะดวก ส่งเสริม สนับสนุนให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ ผู้เรียนแสดงความคิดเห็นแลกเปลี่ยนเรียนรู้มีทัศนคติที่ดีต่อการเข้าร่วมกิจกรรม 5) หลักการตอบสนอง ได้แก่ การเสริมแรงทางสังคม เสริมสร้างพฤติกรรมที่เหมาะสม และ 6) ระบบสนับสนุน ได้แก่ การจัดสิ่งแวดล้อมในการเรียน แหล่งเรียนรู้นอกห้องเรียน และการมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมต่างๆ ในมหาวิทยาลัย ในขั้นตอนต่างๆ มีกิจกรรมหลัก 3 กิจกรรมได้แก่ การน้อมสู่ใจอย่างใคร่ครวญ การรับฟังอย่างลึกซึ้ง และการเฝ้ามองเห็นตามที่เป็นจริง
- ผลการยืนยันรูปแบบ พบว่าทุกองค์ประกอบมีค่าเฉลี่ยความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย (X=4.22, S.D.=0.58)
เอกสารอ้างอิง
คณะอนุกรรมการพัฒนานิสิตนักศึกษานอกชั้นเรียน. บทความงานวิจัย. รูปแบบการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมนิสิตนักศึกษาด้วยกิจกรรมเสริมหลักสูตร. เครือข่ายสถาบันอุดมศึกษาเขตภาคกลางเพื่อพัฒนาบัณฑิตอุดมคติไทย, ออนไลน์.
จุมพล พูลภัทรชีวิน. ได้จาก http://jitwiwat.blogspot.com/2012/05/blog-post-22ht., 30 ตุลาคม 2557.
ธนา นิลชัยโกวิทย์ และอดิศร จันทรสุข. 2552. ศิลปะการจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง: คู่มือกระบวนการจิตตปัญญา. พิมพ์ครั้งที่ 1.นครปฐม: ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. 2554. กลยุทธ์การสอนตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระไพศาล วิสาโล. 2552. โครงการวิจัยและจัดการความรู้จิตตปัญญาศึกษา. (โครงการเอกสารวิชาการการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง) กรุงเทพฯ: ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการเสริมสร้างสุขภาพ,
วิจักขณ์ พานิช. 2550. เรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ: การศึกษาดั่งเส้นทางแสวงหาจิตวิญญาณ. พิมพ์ครั้งที่ 2. ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา: สำนักพิมพ์สวนเงินมีมา.
สุมน อมรวิวัฒน์. 25489.บทบาทของสถาบันการศึกษาต่อการพัฒนาจิตใจ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์และทำปกเจริญผล, สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา.
กรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ. พ.ศ. ๒๕๕๒ และแนวทางการปฏิบัติ. 2552. ประกาศคณะกรรมการการอุดมศึกษา เรื่อง แนวทางการปฏิบัติตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๒: เอกสารแนบท้าย
อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา. 2550. คุณธรรมนำความรู้: รูปแบบการเรียนการสอนแบบบูรณการคุณค่าความเป็นมนุษย์. คู่มือประกอบการอบรมโครงการคุณธรรมนำความรู้ : แนวทางเสริมสร้างคุณธรรมในระบบการศึกษา. กรุงเทพฯ : วิทีซี คอมมิวนิเคชั่น
Huffman, K..2002. Psychology in action. 6th ed. New York : John Wiley & Sons. Inc, 2002.
Linda Darling, Hammond, John Bransford. 2005. Preparing Teacher for a Changing World What Teacher Should Learn and Be Able to Do. Published by Jossey -Bass A Wiley Imprint United states of America. (P.346-347)
Joyce, B. Weil M. and Calhoun E. 2011. Models of Teaching. 8th ed. Pearson Education, Inc. Boston America,
Kohlberg, L. 2000. Development of Moral Character and Moral Ideology Review of Child Development Research. New York: Russell Sage Foundation
