ปัญหาการฟ้องคดีอาญาและการเข้าร่วมเป็นโจทก์กับพนักงานอัยการ : ศึกษากรณีการบังคับบุคคลให้สูญหายจากข้อเท็จจริงในคำพิพากษาศาลฎีกาที่10915/2558
คำสำคัญ:
บังคับให้สูญหาย, หายสาบสูญ, อุ้มหาย,อุ้มฆ่า, enforced disappearance, disappearance, abduct, murderบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การบังคับบุคคลให้สูญหายเกิดจากการที่เจ้าหน้าที่ของรัฐ บุคคลหรือกลุ่มบุคคลซึ่งดำเนินการโดยได้รับการอนุญาต การสนับสนุน หรือการยอมรับโดยปริยายของรัฐ โดยบุคคลดังกล่าวได้ ทำการจับกุม กักขัง ลักพาตัว หรือกระทำในรูปแบบใดๆก็ตามที่เป็นการลิดรอนเสรีภาพ และตามมาด้วยการปฏิเสธที่จะยอมรับว่าได้มีการลิดรอนเสรีภาพ หรือ การปกปิดชะตากรรมหรือที่อยู่ของบุคคลที่หายสาบสูญ ทำให้บุคคลดังกล่าวตกอยู่ภายนอกการคุ้มครองของกฎหมาย ดังนั้น เมื่อเกิดการบังคับบุคคลให้สูญหายขึ้นทางครอบครัวผู้ถูกบังคับให้สูญหายมิอาจทราบชะตากรรมของผู้สูญหายว่ายังมีชีวิตอยู่หรือไม่ จึงเป็นเหตุให้ได้รับอุปสรรคต่างๆในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ได้แก่ การที่ไม่สามารถที่ฟ้องเจ้าหน้าที่รัฐเป็นคดีอาญาในความผิดฐานบังคับบุคคลให้สูญหาย และไม่อาจเข้าร่วมเป็นโจทก์กับพนักงานอัยการได้
เอกสารอ้างอิง
หนังสือ
เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์. 2551. คำอธิบายกฎหมายอาญาภาค1 บทบัญญัติทั่วไป. กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์พลสยาม พริ้นติ้ง (ประเทศไทย).
เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์. 2553. คำอธิบายหลักกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาว่าด้วยการดำเนินคดีในขั้นตอนก่อนการพิจารณา. กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์พลสยาม พริ้นติ้ง (ประเทศไทย).
คณะกรรมการนิติศาสตร์สากล. 2553. สิทธิที่จะได้รับการเยียวยาและการชดใช้ความเสียหายจากการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างรุนแรงและกว้างขวาง : คู่มือนักปฏิบัติ. กรุงเทพฯ. สำนักงานภูมิภาคเอเชีย แปซิฟิก.
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. 2556. คู่มือการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจตามหลักสิทธิมนุษยชน. กรุงเทพฯ .สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.
คณิต ณ นคร. 2549. กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา. กรุงเทพฯ. บริษัท สำนักพิมพ์วิญญูชน จำกัด.
จรัญ โฆษณานันท์. 2559. สิทธิมนุษยชนไร้พรมแดนปรัชญา กฎหมาย และความเป็นจริงทางสังคม.กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์นิติธรรม.
ทวีเกียรติ มีนะกนิษฐ. 2549. กฎหมายอาญาหลักและปัญหา?. กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์นิติธรรม.
ธานิศ เกศวพิทักษ์. 2551. คำอธิบายกฎหมายวิธีพิจารญาความอาญา เล่ม ๑. กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์เนติบัณฑิตยสภา.
ปกป้อง ศรีสนิท. 2556. คำอธิบายกฎหมายอาญาระหว่างประเทศ. กรุงเทพฯ. โรงพิมพ์เดือนตุลา.
วารสาร
คมกฤช หาญพิชาญชัย. 2552. “อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนให้พ้นจากการถูกบังคับให้หายสาบสูญ : ผลกระทบทาง กฎหมายของประเทศไทย”, วารสารกระบวนยุติธรรม. ฉบับที่3 (กรกฎาคมคม – ธันวาคม) หน้า 35.
เพลินตา ตันรังสรรค์. 2558. “หลักการและสาระสำคัญของร่างประราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการบังคับบุคคลให้สูญหายพ.ศ....”, จุลนิติ. ฉบับที่ 2 (มีนาคม-เมษายน)หน้า 81.
สารอิเล็กทรอนิกส์
กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ. สาระสำคัญอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุก คนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ. จากอินเตอร์เน็ต. https://www.rlpd.go.th/rlpdew/Images/rlpd_1/International_HR/2557/CED.pdf. (ค้นเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2561).
สราวุธ เบญจกุล. 2554. อภัยโทษกับนิรโทษกรรม. จากอินเตอร์เน็ต. https://www.manager.co.th/Crime/ViewNews.aspx?NewslD=9540000114946. (สืบค้นเมื่อวันที่ 27 มกราคม 2561)
กฎหมาย
ประมวลกฎหมายอาญา
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
ตามระเบียบคณะกรรมการยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาจังหวัดชายแดนใต้ ว่าด้วยการให้ความช่วยเหลือเยียวยาผู้ได้รับความเสียหายและผู้ได้รับผลกระทบจากการกระทำของเจ้าหน้าที่ของรัฐอันสืบเนื่องมาจากเหตุการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนใต้ พ.ศ. 2555
กฎหมายระหว่างประเทศ
อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ ค.ศ. 2006 (คำแปลไม่เป็นทางการของกระทรวงการต่างประเทศ)
