“สวนครัวเรือน” ความมั่นคงทางอาหารในครัวเรือนชุมชนวัดบางอ้อยช้าง จังหวัดนนทบุรี

Main Article Content

Natsiporn Sangyuan
Tanasi Samphantharak Petyim
Prapassara Naka Phanumphai

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจประโยชน์ของสวนครัวเรือน และแนวทางการอนุรักษ์พัฒนาเชิงพื้นที่ของชุมชนด้านการพึ่งพาตนเองเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารในครัวเรือนของพื้นที่ชุมชนวัดบางอ้อยช้าง ตำบลบางสีทอง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการทำสวนครัวเรือนและวิถีชีวิตของชุมชนวัดบางอ้อยช้าง โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่มจากผู้ให้ข้อมูลหลัก การจัดกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ และการประชุมกลุ่มชุมชน เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาด้วยการจัดเรียงข้อมูล รวมถึงวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของเหตุและผลที่เกิดขึ้นในกิจกรรมของกระบวนการมีส่วนร่วมในชุมชน มีการตัดสินใจร่วมกันถึงแนวทางการจัดการและนโยบายในการพัฒนาที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองในด้านความมั่นคงทางอาหาร ผลวิจัยพบว่าชุมชนวัดบางอ้อยช้างมีความสนใจร่วมกันในการคงอยู่ของสวนครัวเรือน เนื่องจากการกลายเป็นเมืองและวิถีการดำเนินชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไป ผู้ให้ข้อมูลหลักร่วมกันนำเสนอสถานการณ์สวนครัวเรือนในอดีตและปัจจุบัน รวมถึงได้นิยามสวนครัวเรือนว่าเป็นเสมือนตู้เย็นในบ้าน ในปัจจุบันบ้านที่มีสวนครัวเรือนมีขนาดที่ดินถือครองเฉลี่ย 3.2 ไร่ พืชพรรณที่นำมาใช้ประโยชน์ในครัวเรือนมีจำนวนมากกว่า 38 ชนิด สามารถลดค่าใช้จ่ายในการซื้ออาหาร จากการใช้ผลผลิตในสวนครัวเรือนคิดเป็นมูลค่า 7,096.63 บาทต่อปีต่อไร่ และมีความมั่นใจในการบริโภคและการใช้ประโยชน์จากผลผลิตของสวนครัวเรือน ทั้งด้านความสะอาด ปลอดภัย เพียงพอ มีคุณค่าตามหลักโภชนาการ และชุมชนร่วมกันเสนอแนวทางการจัดการและพัฒนาเชิงพื้นที่ของชุมชนด้านการพึ่งพาตนเองด้วยการทำสวนครัวเรือน ได้แก่ 1) การจัดทำบัญชีรายรับรายจ่ายและการแทนมูลค่าในการใช้ผลผลิตสวนครัวเรือน 2) การปลูกจิตสำนึกให้กับคนรุ่นใหม่ให้เห็นคุณค่าของพื้นที่สวนครัวเรือน 3) การให้ความรู้และทักษะด้านการเกษตร และ 4) การสร้างเครือข่ายสวนครัวเรือนในชุมชนเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารในครัวเรือนและชุมชนอย่างยั่งยืน 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
Sangyuan, N., Petyim, T. S., & Phanumphai, P. N. (2018). “สวนครัวเรือน” ความมั่นคงทางอาหารในครัวเรือนชุมชนวัดบางอ้อยช้าง จังหวัดนนทบุรี. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่, 10(6), 471–483. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/abcjournal/article/view/156247
ประเภทบทความ
บทความวิจัย