“สวนครัวเรือน” ความมั่นคงทางอาหารในครัวเรือนชุมชนวัดบางอ้อยช้าง จังหวัดนนทบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจประโยชน์ของสวนครัวเรือน และแนวทางการอนุรักษ์พัฒนาเชิงพื้นที่ของชุมชนด้านการพึ่งพาตนเองเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารในครัวเรือนของพื้นที่ชุมชนวัดบางอ้อยช้าง ตำบลบางสีทอง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการทำสวนครัวเรือนและวิถีชีวิตของชุมชนวัดบางอ้อยช้าง โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่มจากผู้ให้ข้อมูลหลัก การจัดกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ และการประชุมกลุ่มชุมชน เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาด้วยการจัดเรียงข้อมูล รวมถึงวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของเหตุและผลที่เกิดขึ้นในกิจกรรมของกระบวนการมีส่วนร่วมในชุมชน มีการตัดสินใจร่วมกันถึงแนวทางการจัดการและนโยบายในการพัฒนาที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองในด้านความมั่นคงทางอาหาร ผลวิจัยพบว่าชุมชนวัดบางอ้อยช้างมีความสนใจร่วมกันในการคงอยู่ของสวนครัวเรือน เนื่องจากการกลายเป็นเมืองและวิถีการดำเนินชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไป ผู้ให้ข้อมูลหลักร่วมกันนำเสนอสถานการณ์สวนครัวเรือนในอดีตและปัจจุบัน รวมถึงได้นิยามสวนครัวเรือนว่าเป็นเสมือนตู้เย็นในบ้าน ในปัจจุบันบ้านที่มีสวนครัวเรือนมีขนาดที่ดินถือครองเฉลี่ย 3.2 ไร่ พืชพรรณที่นำมาใช้ประโยชน์ในครัวเรือนมีจำนวนมากกว่า 38 ชนิด สามารถลดค่าใช้จ่ายในการซื้ออาหาร จากการใช้ผลผลิตในสวนครัวเรือนคิดเป็นมูลค่า 7,096.63 บาทต่อปีต่อไร่ และมีความมั่นใจในการบริโภคและการใช้ประโยชน์จากผลผลิตของสวนครัวเรือน ทั้งด้านความสะอาด ปลอดภัย เพียงพอ มีคุณค่าตามหลักโภชนาการ และชุมชนร่วมกันเสนอแนวทางการจัดการและพัฒนาเชิงพื้นที่ของชุมชนด้านการพึ่งพาตนเองด้วยการทำสวนครัวเรือน ได้แก่ 1) การจัดทำบัญชีรายรับรายจ่ายและการแทนมูลค่าในการใช้ผลผลิตสวนครัวเรือน 2) การปลูกจิตสำนึกให้กับคนรุ่นใหม่ให้เห็นคุณค่าของพื้นที่สวนครัวเรือน 3) การให้ความรู้และทักษะด้านการเกษตร และ 4) การสร้างเครือข่ายสวนครัวเรือนในชุมชนเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารในครัวเรือนและชุมชนอย่างยั่งยืน
Article Details
Area Based Development Research Journal values copyright protection and licensing to safeguard author rights and facilitate the appropriate dissemination of research. Our policies ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY), allowing sharing, adaptation, and proper attribution. Authors have the freedom to publish under the CC BY license, granting broad reuse and distribution permissions. The journal supports posting articles on third-party repositories, adhering to institutional and funding restrictions. Author guidelines detail copyright and licensing requirements, empowering authors with knowledge about their rights and responsibilities. These policies cultivate an environment of collaboration, openness, and responsible sharing, benefiting authors and the research community while honoring intellectual property rights.