“กองบุญข้าวปันสุข” สวัสดิการชุมชนเพื่อครัวเรือนยากจน บ้านหนองทับม้า หมู่ 11 จังหวัดอำนาจเจริญ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บ้านหนองทับม้า หมู่ 11 ตำบลเสนางคนิคม อำเภอเสนางคนิคม จังหวัดอำนาจเจริญ มีครัวเรือนยากจนจำนวน 39 ครัวเรือน ในปี พ.ศ. 2564 เป็นครัวเรือนเปราะบางที่มีเพียงผู้สูงอายุและเด็ก และประสบปัญหาที่ดินสำหรับการทำนาไม่เพียงพอสำหรับการผลิตข้าวเพื่อการบริโภคทั้งปี ชุมชนมีการจัดตั้งธนาคารข้าวเพื่อเป็นแหล่งหมุนเวียนข้าวให้คนในชุมชนยืมและส่งคืนข้าว แต่ธนาคารข้าวต้องหยุดดำเนินการเนื่องจากประสบปัญหาการส่งคืนข้าวในช่วงภัยแล้งและสถานการณ์โควิด งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ปัญหาความยากจนระดับครัวเรือนและระดับชุมชนด้วยการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน โดยพัฒนาโมเดลแก้จนกองบุญข้าวปันสุข ซึ่งต่อยอดจากธนาคารข้าวสู่การเป็นหุ้นส่วนวิสาหกิจชุมชน ด้วยกระบวนการ ดังนี้ 1) การระดมความเห็นเพื่อค้นหาแนวทางแก้ไขปัญหาความยากจน 2) การพัฒนาระเบียบกองบุญข้าวปันสุข 3) การสร้างการมีส่วนร่วมของภาคี การยอมรับ และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ 4) การส่งเสริมอาชีพและการลงทุนในวิสาหกิจชุมชน 5) การปันข้าวในรอบปีและทบทวนตนเองเพื่อพัฒนาสู่ความยั่งยืน 6) การพัฒนาสู่ความมั่นคงของกองบุญข้าวปันสุข : จากความเท่าเทียมสู่ความเป็นธรรม จากการดำเนินงานในช่วงปี พ.ศ. 2564 - พ.ศ. 2566 พบว่า ครัวเรือนยากจนและครัวเรือนเปราะบางจำนวน 30 ครัวเรือน ได้รับประโยชน์จากการปันข้าว และกองบุญข้าวปันสุขได้รับปันผลจากการเป็นหุ้นส่วนในวิสาหกิจชุมชน 7,200 บาท และจัดสรรเงินปันผลอย่างน้อยปีละ 1,000 บาท เพื่อเพิ่มหุ้นในวิสาหกิจชุมชน เพื่อสร้างความยั่งยืนด้านสวัสดิการชุมชนอย่างต่อเนื่อง และแบ่งปันข้าวอย่างเป็นธรรมอย่างต่อเนื่องทุกปี นอกจากนี้ยังมีการขยายผลไปสู่การดำเนินงานกองทุนข้าวปันสุขตำบลเสนางคนิคม เพื่อช่วยเหลือสวัสดิการข้าวสำหรับครัวเรือนยากจนในระดับตำบล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Area Based Development Research Journal values copyright protection and licensing to safeguard author rights and facilitate the appropriate dissemination of research. Our policies ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY), allowing sharing, adaptation, and proper attribution. Authors have the freedom to publish under the CC BY license, granting broad reuse and distribution permissions. The journal supports posting articles on third-party repositories, adhering to institutional and funding restrictions. Author guidelines detail copyright and licensing requirements, empowering authors with knowledge about their rights and responsibilities. These policies cultivate an environment of collaboration, openness, and responsible sharing, benefiting authors and the research community while honoring intellectual property rights.
เอกสารอ้างอิง
Amnat Charoen Province. (2021). Amnat Charoen Province development plan. 2018-2022. (Revised edition 2022). Retrieved June 21, 2021, from: http://www.amnatcharoen.go.th/index.php/2017-10-02-06-58-
/plan2561-2565. (in Thai).
Arumwiroj, N. (2014). Decentralization in the form of self-governing province: A study on "The Amnat Charoen statute B.E. 2555. (Master’s thesis). National Institute of Development Administration, Graduate school of Law. (in Thai).
Bunthariksawasdi, T. (2018). Social innovation: Characteristics, processes, and forms in various fields. Retrieved July 15, 2021, from: https://www.youthinnovation.org/wp-content/uploads/2018/02/social innovation.pdf. (in Thai).
Community Organizations Development Institute. (2009). Program on community welfare operation manual. Retrieved January 6, 2024, from: https://web.codi.or.th/wp-content/uploads/2019/08/คู่มือสวัสดิการชุุมชน-2553.pdf. (in Thai).
Community Organizations Development Institute. (2020). Community welfare fund management manual. Retrieved January 6, 2024, from: https://web.codi.or.th/wp-content/uploads/2020/12/pdf. (in Thai).
Department of Health Service Support. (2024). 3 doctors system. Retrieved January 24, 2024, from: https://3doctor.hss.moph.go.th/main/. (in Thai).
Ganjanapan, A., Rakyutidharm, A., & Hengsuwan, P. (2022). Knowledge space and local power in area research and development. Chiang Mai: Chiang Mai University. (in Thai).
Laosombat, T. (2019). Innovation for society (social innovation). Retrieved July 15, 2021, from: https://social.nia.or.th/2019/article 0001/. (in Thai).
Manarath, P., & Tupmogkol, P. (2023). Cement pond rice cultivation for food security in Ta Muang sub-district, Ubon Ratchathani province. Area Based Development Research Journal, 15(3), 212-224. (in Thai).
Ministry of Social Development and Human Security. (2016). Interesting vocabulary about social development work. Bangkok: Academic Division, Office of the Permanent Secretary Ministry of Social Development and Human Security. (in Thai).
Mulgan, G., Tucker., S., Ali, R., & Sanders, B. (2007). Social innovation: What is it, why it matters, and how It can be accelerated. Retrieved July 15, 2021, from: http://www.youngfoundation.org/publications/reports/social-innovation-what-it-why-itmatters-how-it-can-be-accelerated-march-2007.
Murrey, R., Caulier-Grice, J., & Mulgan, G. (2010). The open book of social innovation. Retrieved July 15, 2021, from: https://youngfoundation.org/wp-content/uploads/2012/10/The-Open-Book-of-Social-Innovationg.pdf.
National Electronics and Computer Technology Center. (2020). TPMAP. In The framework of research to solve poverty problems in a comprehensive and precise manner project meeting, 18 February 2020, Sukosol Hotel. Bangkok. (in Thai).
National Electronics and Computer Technology Center-The National Science and Technology Development Agency. (2018). Thai People Map and Analytics Platform [TPMAP]. Retrieved December 15, 2022, from: https://www.tpmap.in.th/. (in Thai).
Office of the National Economic and Social Development Council. (2020). Report on analysis of the poverty and inequality situation in Thailand in 2019. Bangkok: Office of the National Economic and Social Development Council. (in Thai).
Phetmak, P. (2004). Community welfare to solve poverty in a sustainable way. Bangkok: Community Organization Development Institute (Public Organization). (in Thai).
Program Management Unit on Area Based Development. (2023). Practical poverty provincial connext: PPPconnext. Retrieved April 15, 2023, from: https://www.ppaos.com/. (in Thai).
Saenglimsuwan, K. (2012). Social innovation: More value than you can imagine. Executive Journal, 32(3), 12-15. (in Thai).
Senangkhanikhom Subdistrict Municipality. (n.d.). History of Senangkhanikhom sub-district municipality. Retrieved January 6, 2024, from: https://senangcity.go.th/public/list/data/index/menu/1142. (in Thai).
Social Innovation School. (n.d.). About SI school. Retrieved July 15, 2021, from: https://socialinnovation.school/about. (in Thai).
Social Innovation Foundation. (n.d.). Social problems. Retrieved July 15, 2021, from: https://www.sif.or.th/aboutus/. (in Thai).
The theoretical, empirical and policy foundations for building social innovation in Europe. (2014). Social innovation theory and research: a guide for researchers. Brussels: European Commission, DG Research.
The Working Group Supports the Movement of the People's Constitution of Amnat Charoen People towards Dhammakaset City. (2013). Driving the people's constitution of Amnat Charoen to Dhammakaset city. Nonthaburi: Office of the National Health Commission. (in Thai).
The World Bank. (2023). Overview. Retrieved January 1, 2024, from: https://www.worldbank.org/th/country/thailand/overview. (in Thai).
