การยกระดับการเก็บน้ำผึ้งป่าและการสร้างมูลค่าเพิ่ม เพื่อการดำรงชีวิตของชุมชนอย่างยั่งยืน วิสาหกิจชุมชนสันทะรักษ์ผึ้งป่า จังหวัดน่าน

บทคัดย่อ

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนสันทะรักษ์ผึ้งป่า ตำบลสันทะ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน มีอาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้ด้วยการเก็บน้ำผึ้งป่า แต่เกิดปัญหาน้ำผึ้งป่าตกตะกอน มีรสเปรี้ยว และเกิดฟองแก๊สซึ่งทำให้ขวดบรรจุพลาสติกเกิดการระเบิด ส่งผลให้ไม่สามารถจำหน่ายน้ำผึ้งป่าได้ งานวิจัยนี้จึงยกระดับกระบวนการเก็บน้ำผึ้งป่าและการสร้างมูลค่าเพิ่ม เพื่อให้สมาชิกในกลุ่มวิสาหกิจสามารถสร้างรายได้ และรักษาระบบนิเวศชุมชนอย่างยั่งยืน โดยปรับใช้องค์ความรู้ด้านการเก็บน้ำผึ้งป่าและเครื่องสลัดน้ำผึ้ง โดยการมีส่วนร่วมของสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจ กลุ่มเลี้ยงผึ้ง องค์การบริหารส่วนตำบลและภาคีเครือข่าย จำนวน 27 คน ด้วยกระบวนการดังนี้ 1) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อระบุปัญหาที่แท้จริงของชุมชน 2) การส่งตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำผึ้งทางห้องปฏิบัติการ และ 3) การพัฒนากระบวนการเก็บน้ำผึ้งให้ได้มาตรฐานและแปรรูปน้ำผึ้งเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ส่งผลให้ สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจยกระดับการเก็บน้ำผึ้งป่าให้มีคุณภาพโดยการใช้งานเครื่องสลัดน้ำผึ้ง และสร้างมูลค่าเพิ่มน้ำผึ้งเกรดรองโดยการแปรรูปเป็นไซเดอร์กล้วยน้ำผึ้งพร้อมดื่ม ซึ่งน้ำผึ้ง 3 กิโลกรัม สามารถแปรรูปเป็นไซเดอร์กล้วยน้ำผึ้งพร้อมดื่ม จำนวน 40 ขวด สร้างรายได้มากกว่า 8,000 บาท มีการปรับรูปแบบของฉลากผลิตภัณฑ์และภาชนะบรรจุให้มีความทันสมัยและหลากหลายขนาด เพื่อเป็นของฝากและของที่ระลึก กลุ่มวิสาหกิจมีการแบ่งปันหุ้นตามจำนวนยอดเงินของสมาชิกและผลกำไรแต่ละปี สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจตระหนักถึงความสมดุลของระบบนิเวศชุมชน ลดการบุกรุกทำลายป่า เกิดโครงการปลูกป่าของตำบลภายใต้ชื่อ ป่าอยู่ได้ ผึ้งอยู่รอด และคนได้เก็บน้ำผึ้ง ซึ่งเป็นการสร้างความยั่งยืนให้ระบบนิเวศชุมชน