นวัตกรรมการผลิตเห็ดนางฟ้าแบบควบคุมปัจจัยการผลิตในโรงเรือนชุมชนผู้ผลิตเห็ด จังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

ชุมชนผู้ผลิตเห็ดใน 10 ตำบล ของจังหวัดอุตรดิตถ์ ผลิตเห็ดซึ่งจำหน่ายในราคา 40-50 บาทต่อกิโลกรัม เนื่องจากผลผลิตเห็ดไม่สมบูรณ์และมีแมลงรบกวน สาเหตุเกิดจากโรงเรือนผลิตเห็ดไม่สามารถควบคุมปัจจัยการผลิตที่สำคัญ 4 ด้าน ดังนี้ 1. อุณหภูมิ 28-32 องศาเซลเซียส 2. ความชื้นสัมพัทธ์ร้อยละ 70-90 3. ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ไม่เกิน 2,000 พีพีเอ็ม และ 4. ความเข้มแสงไม่เกิน 100 ลักซ์ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องปรับปรุงแต่ละโรงเรือนเพื่อป้องกันความร้อน ปรับความเข้มแสง ระบายก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และติดตั้งเทคโนโลยีเครื่องเพิ่มความชื้นสำหรับควบคุมความชื้นสัมพัทธ์ เพื่อควบคุมทั้ง 4 ปัจจัยหลักของการผลิตให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของเห็ด ด้วยกระบวนการดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การสร้างความตระหนักและความเข้าใจให้กับเกษตรกร ขั้นตอนที่ 2 การฝึกอบรมและการถ่ายทอดความรู้การผลิตเห็ดในโรงเรือน และ ขั้นตอนที่ 3 การปรับปรุงโรงเรือนผลิตเห็ดของเกษตรกร ส่งผลให้ทั้ง 10 โรงเรือน ใน 10 ตำบล สามารถควบคุมปัจจัยการผลิต ดังนี้ 1) อุณหภูมิ 28.6-31.7 องศาเซลเซียส 2) ความชื้นสัมพัทธ์ร้อยละ 78.2-81.3 3) ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ 285-1,365 พีพีเอ็ม และ 4) ความเข้มแสง 51-92 ลักซ์ ผลการทดลองผลิตเห็ดในโรงเรือน 3 แห่ง พบว่า ในช่วงระยะเวลา 30 วัน ผลผลิตเห็ดมีปริมาณเพิ่มขึ้นร้อยละ 25.6-26.4 เมื่อผลิตจนครบ 1 ฤดูกาล ทั้ง 10 โรงเรือน ใน 10 ตำบล มีผลผลิตเห็ดเพิ่มขึ้นร้อยละ 21.4-33.2 เฉลี่ยร้อยละ 26.2 ลดระยะเวลาการผลิตร้อยละ 13.5-28.0 เฉลี่ยร้อยละ 22.5 นอกจากนั้นสามารถจำหน่ายผลผลิตเห็ดในราคา 80 บาทต่อกิโลกรัม เพิ่มขึ้นร้อยละ 14.3-100.0 ส่งผลให้ชุมชนผู้ผลิตเห็ดมีรายได้เพิ่มขึ้นอย่างน้อยร้อยละ 40.5