การวิเคราะห์ทุนทางวัฒนธรรมจากเรื่องเล่าเกี่ยวกับนครปฐม ในฐานะวัตถุดิบสำหรับการออกแบบเกมเพื่อการเรียนรู้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้เป็นการประมวลข้อค้นพบจากการศึกษานำร่อง ในชุดโครงการวิจัยเรื่อง "บอร์ดเกม: กิจกรรมเรียนรู้เชิงหรรษาจากทุนศิลปะวัฒนธรรมของจังหวัดนครปฐม" โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. สำรวจและรวบรวมทุนทางวัฒนธรรมประเภทเรื่องเล่า ตำนาน และประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของจังหวัดนครปฐม และ 2. ศึกษาทุนวัฒนธรรมที่ปรากฏใน เรื่องเล่า ตำนาน และมุขปาฐะ ของจังหวัดนครปฐม เพื่อสังเคราะห์กรอบแนวคิดในการคัดเลือกและแปรรูปข้อมูลสู่การออกแบบเกม การศึกษานี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เอกสารและการลงพื้นที่ภาคสนาม รวบรวมตัวอย่างข้อมูลทุนวัฒนธรรมจำนวน 40 รายการ เพื่อทดลองจัดการข้อมูลวัฒนธรรมด้วยกรอบแนวคิดการออกแบบเกมเชิงพหุลักษณ์ โดยวิเคราะห์ข้อมูลผ่านกรอบแนวคิดในการและแปรรูปข้อมูล 5 ด้าน ประกอบด้วย ด้านเนื้อหา ด้านศักยภาพของเรื่องเล่า ด้านกลไก ด้านการสื่อสาร และด้านจริยธรรม ร่วมกับการเปรียบเทียบด้วยแผนภูมิเรดาห์ ผลการศึกษาพบว่า เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับองค์พระปฐมเจดีย์ มีศักยภาพในการนำมาสร้างสรรค์เกมมากที่สุด ได้แก่ เกมร่วมมือ (Cooperative Games) ซึ่งผู้เล่นทุกคนต้องช่วยกันเพื่อเอาชนะระบบของเกมแทนที่จะสู้กันเอง และ เกมแนวธีม (Thematic Games) หรือ เกมที่เน้นเนื้อเรื่องและบรรยากาศที่เข้มข้น เช่น เกมแนวผจญภัยหรือสืบสวน มีรูปแบบกลไกที่เหมาะสมสำหรับใช้เป็นวัตถุดิบในการออกแบบในการสร้างโครงเรื่องเพื่อสอดแทรกประสบการณ์การเรียนรู้ ทั้งนี้เพื่อให้สร้างสรรค์ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด สามารถทำการศึกษาวิจัยในเชิงลึกต่อไปในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ เรื่องเล่าเกี่ยวกับองค์พระปฐมเจดีย์ กลยุทธ์การสื่อสารผ่านภาพประกอบเกม และ การศึกษาปรัชญาที่เกี่ยวข้องกับการเล่น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2528). เรื่องพระปฐมเจดีย์ กรมศิลปากรตรวจสอบชำระใหม่ (พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ พระธรรมสิริชัย). กรุงเทพฯ: ยูนิตี้ โพรเกรส.
กรมศิลปากร. (2551). พระราชวังสนามจันทร์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.
ชาตรี ประกิตนนทการ. (2566). วัตถุศิวิไลซ์: 50 ศิลปะไทยสมัยใหม่กับความเปลี่ยนแปลงของสังคมทศวรรษ 2390-2470. กรุงเทพฯ: สถาบันพิพิธภัณฑ์ศิลปกรรมแห่งชาติ.
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. (2469). ตำนานพระพุทธเจดีย์. พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.
พัสวีสิริ เปรมกุลนันท์. (2558). ศิลปกรรมในพระราชประสงค์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พิริยะ ไกรฤกษ์. (2566). ศรีเทพ ทวารวดี ราชธานีแห่งแรกของสยาม (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มูลนิธิ พิริยะไกรฤกษ์.
พีระพัฒน์ สำราญ. (2547). คติและสัญลักษณ์ในการออกแบบสถาปัตยกรรมของพระปฐมเจดีย์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ผาสุข อินทราวุธ. (2542). ทวารวดี: การศึกษาเชิงวิเคราะห์จากหลักฐานทางโบราณคดี. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์อักษรสมัย.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2562). ศิลปะทวารวดี : วัฒนธรรมทางศาสนายุคแรกเริ่มในดินแดนไทย. นนทบุรี: เมืองโบราณ.
สฤษดิ์พงศ์ ขุนทรง. (2557). โบราณคดีเมืองนครปฐม : การศึกษาอดีตของศูนย์กลางแห่งทวารวดี. กรุงเทพฯ: ภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สมลักษณ์ คำตรง. (2564). พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2545). พระปฐมเจดีย์ ไม่ใช่เจดีย์แห่งแรก แต่เป็นมหาธาตุหลวงยุคทวารวดี. กรุงเทพฯ: มติชน.
สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ. (2533). พระปฐมเจดีย์ในความเหลื่อมแห่งมโนภาพทางประวัติศาสตร์. วารสารอักษรศาสตร์, 12(2), 132-155.
อภิลักษณ์ เกษมผลกูล. (2567). พญากง พญาพาน: จากนิทานพราหมณ์สู่ชื่อบ้านนามเมืองและเรื่องพระปฐมเจดีย์. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.
อารยะหญิง ศรัณพฤฒิ. (2534). ประวัติศาสตร์นิพนธ์เรื่อง "เมืองนครปฐม. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อิทธิพร ขำประเสริฐ. (2564).ยายหอม แห่งเมืองนครปฐม : การวิเคราะห์คุณค่าของตำนานและคติความเชื่อของชุมชน. วารสารข่วงผญา, 15(2), 30-54.
อังคณา ใจเหิม. (2567). ปฐมบทเจดีย์แห่งดินแดนสุวรรณภูมิ. วารสารกระแสวัฒนธรรม, 25(47), 96-108.
Brown, R. L. (1996). The Dvaravati Wheels of the Law and the Indianization of South East Asia. Leiden: E.J. Brill.
Gee, J. P. (2003). What Video Games Have to Teach Us About Learning and Literacy. New York: Palgrave Macmillan.
Nicholson, S. (2011). Making gameplay matter: Designing modern educational tabletop games. Knowledge Quest, 40(1), 60-65.
Mccall, J. (2016). Historical Games for Teaching and Learning. Journal of Educational Games, 8(1), 25.
