การประเมินระดับความสมบูรณ์ของกระบวนการกำกับดูแลองค์กรและการสร้างประโยชน์ให้สังคมในสถาบันอุดมศึกษาไทยด้วยกรอบ EdPEx–ADLI
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทยจำนวนมากยังคงพึ่งพากลไกการประเมินที่แยกส่วนหรือมุ่งเน้นเพียงการปฏิบัติตามข้อกำหนด ซึ่งส่งผลให้การพัฒนาภาวะผู้นำด้านการกำกับดูแลองค์กรและการสร้างประโยชน์ให้สังคมอย่างเป็นระบบและการเรียนรู้ขององค์กรในระยะยาวมีข้อจำกัด งานวิจัยนี้วิเคราะห์ระดับความสมบูรณ์ของกระบวนการกำกับดูแลองค์กรและการสร้างประโยชน์ให้สังคมในสถาบันอุดมศึกษาของไทย ผ่านการบูรณาการเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ (Education Criteria for Performance Excellence: EdPEx) ร่วมกับกรอบแนวคิด ADLI (Approach, Deployment, Learning, and Integration) โดยใช้การวิเคราะห์เชิงคุณภาพจากรายงานผลการประเมิน EdPEx ระหว่างปี พ.ศ. 2562–2567 งานวิจัยได้ศึกษาประเด็นย่อยด้านการกำกับดูแลองค์กรและการสร้างประโยชน์ให้สังคมทั้ง 7 ประการภายใต้หมวด 1: การนำองค์กร ของ EdPEx
ผลการวิจัย พบว่า สถาบันมีการกำหนดโครงสร้างและแนวทางการกำกับดูแลตามหลักธรรมาภิบาลค่อนข้างชัดเจน โดยเฉพาะด้านความผาสุกของสังคม ซึ่งมีการกำหนดแนวทางและการนำไปปฏิบัติในระดับหนึ่ง อย่างไรก็ตาม หลายกระบวนการยังขาดแนวทางเชิงระบบในการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของผู้นำระดับสูง การเชื่อมโยงผลการดำเนินงานของสถาบันกับระบบกำกับดูแล ตลอดจนการสนับสนุนชุมชนและการส่งเสริมจริยธรรมภายในสถาบัน นอกจากนี้ มิติด้านการเรียนรู้ และการบูรณาการ ยังปรากฏในระดับต่ำในหลายกระบวนการ ซึ่งสะท้อนถึงระบบการกำกับดูแลองค์กรและการสร้างประโยชน์ให้สังคมที่มีโครงสร้าง แต่ยังไม่ได้รับการพัฒนาอย่างสมบูรณ์ การก้าวไปสู่ระดับความสมบูรณ์ที่สูงขึ้นจำเป็นต้องเสริมสร้างขีดความสามารถด้านการเรียนรู้ขององค์กร และเพิ่มการบูรณาการเชิงระบบ เพื่อสนับสนุนความสำเร็จเชิงกลยุทธ์อย่างยั่งยืนในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ธิดาทิพย์ สุภาวงศ์. (2567). การพัฒนาศักยภาพบุคลากรในสถาบันการศึกษาด้วยระบบ EdPEx. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 50(2), 57–74.
สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2567). เกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ ฉบับปี 2567–2570. บริษัท ภาพพิมพ์ จำกัด.
Argyris, C., & Schön, D. A. (1996). Organizational learning II: Theory, method and practice. Addison-Wesley.
Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Psychology Press.
Bendermacher, G. W. G., Egbrink, M. G. A. O., Wolfhagen, I. H. A. P., & Dolmans, D. J. J. M. (2016). Unravelling quality culture in higher education: A realist review. Higher Education, 73, 39–60.
Boyer, E. L. (1996). The scholarship of engagement. Bulletin of the American Academy of Arts and Sciences, 49, 18–33.
Brown, M. E., & Treviño, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly, 17(6), 595–616.
Bryson, J. M., & George, B. (2020). Strategic management in public administration. In Oxford Research Encyclopedia of Politics. Oxford University Press.
Carney, S. (2022). Reimagining our futures together: A new social contract for education. Comparative Education, 58(4), 568–569.
Evans, J., & Lindsay, W. (2020). Managing for quality and performance excellence (11th ed.). Cengage.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2008). The execution premium: Linking strategy to operations for competitive advantage. Harvard Business School Press.
Kezar, A. (2018). How colleges change: Understanding, leading, and facilitating change (2nd ed.). Routledge.
Meyer, J. W., & Rowan, B. (1977). Institutionalized organizations: Formal structure as myth and ceremony. American Journal of Sociology, 83(2), 340–363.
Mourad, M., Ennew, C., & Kortam, W. (2011). Brand equity in higher education. Marketing Intelligence & Planning, 29(4), 403–420.
National Institute of Standards and Technology. (2023). 2023–2024 Baldrige excellence framework (Education): A systems approach to improving your organization’s performance. U.S. Department of Commerce.
OECD. (2020). Education at a glance 2020: OECD indicators. OECD Publishing.
Salmi, J. (2009). The challenge of establishing world-class universities. World Bank.
Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (Rev. ed.). Doubleday.
Tierney, W. G. (2009). Competing conceptions of academic governance: Negotiating the perfect storm. Johns Hopkins University Press.
Vasilescu, R., Barna, C., Epure, M., & Baicu, C. (2010). Developing university social responsibility: A model for the challenges of the new civil society. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 2(2), 4177–4182.
Worapongpat, N. (2026). Quality assessment guidelines and management strategies for the health and beauty OEM industry: An ADLI framework approach. Nakhon Ratchasima Journal of Humanities and Social Sciences, 2(1), 35–67.
