การพัฒนาผลิตภัณฑ์ด้านการท่องเที่ยวทางเลือกแบบผสมผสานในชุมชน: กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนบ้านเขาดิน High Stay อ. ศรีราชา จ. ชลบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การท่องเที่ยวเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวทางเลือกแบบผสมผสานที่สอดคล้องกับทรัพยากรในพื้นที่ของวิสาหกิจชุมชนบ้านเขาดิน High Stay อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี และ 2) พัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ส่งเสริมการท่องเที่ยว โดยเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนและการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) ประกอบด้วย การเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม และการสังเกต ร่วมกับการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณผ่านแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยอ้างอิงหลักการพัฒนาเชิงพื้นที่แบบมีส่วนร่วม (Participatory Development) และแนวคิดการออกแบบประสบการณ์ (Experience Design) ผลการวิจัยพบว่า 1) การท่องเที่ยวทางเลือกแบบผสมผสานที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชนต้องอาศัยทรัพยากรท้องถิ่นอย่างยั่งยืน การมีส่วนร่วมของชุมชน และโครงสร้างพื้นฐานที่เอื้อต่อการท่องเที่ยว และ 2) การพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบในกิจกรรมต้นแบบ “Food & Fun @ Chaiyo Farm” ที่นำเสนอการเรียนรู้และสร้างประสบการณ์ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การทำผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น อาทิ การทำไวน์มัลเบอร์รี่ น้ำพริกกะปิ และน้ำพริกลุยสวนสมุนไพร ซึ่งช่วยเชื่อมโยงนักท่องเที่ยวเข้ากับวิถีชีวิตของชุมชน นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพผ่านการบริโภคผักออร์แกนิก และกิจกรรมสร้างสรรค์ศิลปะจากธรรมชาติ เช่น การทำผ้าย้อมสีจากใบไม้ ซึ่งส่งเสริมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่าและยั่งยืนนั้นช่วยเสริมสร้างประสบการณ์เชิงคุณค่าระหว่างนักท่องเที่ยวกับชุมชน จากการศึกษาพบว่าชุมชนสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ท่องเที่ยวที่มีคุณภาพและมีความหมาย ตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวที่มองหาประสบการณ์ที่แปลกใหม่และมีเอกลักษณ์ ส่งผลให้เกิดการสร้างงานและรายได้เสริมให้แก่คนในชุมชน โดยการประเมินความพึงพอใจจากผู้เข้าร่วมพบว่ามีระดับพึงพอใจในด้านต่าง ๆ อยู่ในระดับสูง ทั้งด้านสถานที่ บริการ และกิจกรรม แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์นี้สามารถสร้างความเข้มแข็งและความมั่นคงให้แก่ชุมชนในระยะยาว อีกทั้งยังสามารถเป็นต้นแบบและขยายผลสำหรับการพัฒนาการท่องเที่ยวทางเลือกแบบผสมผสานในชุมชนอื่น ๆ ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันได้อย่างเป็นรูปธรรม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศิลปกรรมบูรพา (Burapha Arts Journal) คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยบูรพา ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำเว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
เก็จกนก เอื้อวงศ์, & พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2556). การวิจัยทางการบริหารการศึกษา. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
จิตติ มงคลชัยอรัญญา. (2556). การท่องเที่ยวโดยชุมชน: จากแนวคิดสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
นฤมล เรืองสกุล. (2563). การท่องเที่ยวโดยชุมชนกับการสร้างอัตลักษณ์ในพื้นที่ท่องเที่ยวท้องถิ่น. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 15(2), 45–59.
วัชรินทร์ อินทพรหม. (2563). การทบทวนวรรณกรรมสำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 1(9)
สินธะวา คามดิษฐ์. (2556). แนวทางการสัมภาษณ์เชิงลึกเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
สุภางค์ จันทวานิช. (2549). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Asker, S., Boronyak, L., Carrard, N., & Paddon, M. (2010). Effective community based tourism:
A best practice manual. Sustainable Tourism Cooperative Research Centre.
Chambers, R. (1994). Participatory rural appraisal (PRA): Analysis of experience. World Development, 22(9), 1253–1268. https://doi.org/10.1016/0305-750X(94)90003-5
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1–55.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy: Work is theatre & every business a stage. Harvard Business School Press.
UNWTO. (2022). Tourism trends 2022. Retrieved from https://www.unwto-tourismacademy.ie.edu/2021/08/tourism-trends-2022
World Economic Forum. (2022). International travel levels tipped to soar again in 2022. Retrieved from https://www.weforum.org/agenda/2022/06/international-travel-2022-covid19-tourism
