การออกแบบบรรจุภัณฑ์กิมจิมะระขี้นกโดยประยุกต์ใช้อัตลักษณ์ท้องถิ่น จังหวัดร้อยเอ็ด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาและวิเคราะห์ปัญหาและข้อจำกัดของบรรจุภัณฑ์กิมจิมะระขี้นกที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน และ ออกแบบบรรจุภัณฑ์กิมจิมะระขี้นกโดยประยุกต์ใช้อัตลักษณ์ท้องถิ่น จังหวัดร้อยเอ็ด ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยมีทฤษฎีอัตลักษณ์ทางสังคม (Social Identity Theory) ของ Tajfel และ Turner (1979) เป็นกรอบการวิเคราะห์ ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงหัวข้อ (Thematic Analysis) กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ได้แก่ ผู้ประกอบการกิมจิมะระขี้นกในอำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด จำนวน 3 ราย และผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบกราฟิกและบรรจุภัณฑ์ จำนวน 3 ท่าน ดำเนินการวิจัย 5 ขั้นตอน ได้แก่ การทบทวนวรรณกรรม การสัมภาษณ์เชิงลึก การออกแบบต้นแบบ 3 แนวคิด (Minimalism, Maximalism และ Organic & Handcrafted) การประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญโดยใช้เกณฑ์ 4 ด้าน และการปรับปรุงต้นแบบ ผลการวิจัยพบว่า ปัญหาสำคัญของบรรจุภัณฑ์ปัจจุบันคือฝาปิดที่ทำให้เกิดการรั่วซึมของน้ำกิมจิและรูปลักษณ์ที่ขาดอัตลักษณ์ท้องถิ่น ผู้ประกอบการรับรู้อัตลักษณ์ชุมชนเกษตรวิสัยในมิติของชุมชนเกษตรกรรมที่มีวิถีชีวิตเรียบง่าย ผูกพันกับธรรมชาติ และมีประเพณีวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง ผลการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญระบุว่าแนวคิด Organic & Handcrafted มีความเหมาะสมสูงสุด บรรจุภัณฑ์ต้นแบบที่ปรับปรุงแล้วผสมผสานแนวคิด Organic & Handcrafted กับ Minimalism โดยเลือกใช้ขวดโหลแก้วแบบฝาล็อกพร้อมวาล์วระบายก๊าซ โทนสีเอิร์ธโทน และองค์ประกอบกราฟิกที่สะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่น เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือและเพิ่มมูลค่าให้แก่ผลิตภัณฑ์ชุมชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศิลปกรรมบูรพา (Burapha Arts Journal) คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยบูรพา ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำเว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม. (ม.ป.ป.). การออกแบบบรรจุภัณฑ์และการใช้สี. https://www.dip.go.th/files/Cluster/15.pdf
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2566). สถานการณ์การค้าสินค้าเกษตรไทย ปี 2566. https://www.moac.go.th
ชญาน์นันท์ ศิริกิจเสถียร, อนุศักดิ์ ธัชยะพงษ์, และ ประพัสสร บัวเผื่อน. (2563). การออกแบบตราสัญลักษณ์และบรรจุภัณฑ์เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาร้าสับ. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
ฑิตยา ตันเจริญ. (2561). อิทธิพลของสีบรรจุภัณฑ์ที่มีผลต่อการตัดสินใจซื้อข้าวกล่องพร้อมรับประทาน (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณัฐณิชา อินทร์เพ็ญ. (2568). การศึกษากระบวนการขอมาตรฐานอาหารและยาผ่านการสื่อสารการตลาดบนบรรจุภัณฑ์ในกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารบัณฑิตศึกษา.
นงลักษณ์ โพธิ์ไพจิตร, กฤษณพร ประสิทธิ์วิเศษ, และ จารุณี วิเทศ. (2563). ความพึงพอใจการออกแบบบรรจุภัณฑ์เครื่องปรุงกับพฤติกรรมการตัดสินใจซื้อ. วารสารการตลาดและการสื่อสาร.
ปรีชญา รุ่งวิกรัยกานต์, และ ปุณณานันท์ พันธ์แก่น. (2566). การแปรรูปผลิตภัณฑ์กิมจิจากผักกาดขาวของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน. วารสารวิจัยและพัฒนาชุมชน.
ปัทมาพร ท่อชู. (2566). องค์ประกอบของการออกแบบบรรจุภัณฑ์. วารสารการออกแบบและเทคโนโลยี.
ปุ่น คงเจริญเกียรติ, และ สมพร คงเจริญ. (2543). บรรจุภัณฑ์อาหาร. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พจน์ธรรม ณรงค์วิทย์ และคณะ. (2564). การออกแบบมาสคอตสำหรับฉลากสินค้าและพัฒนาบรรจุภัณฑ์ (พริกแกงลั่นทุ่ง). วารสารวิจัยและพัฒนา.
ภาสุรี ฤทธิเลิศ และคณะ. (2566). การพัฒนาบรรจุภัณฑ์มะขามแช่อิ่มสด จังหวัดสระแก้ว. วารสารวิจัยและพัฒนา.
มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด. (2566). การพัฒนามะระขี้นกสายพันธุ์สาเกต 101. มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด.
รัตนวารี นันท์ชัยพฤกษ์. (2560). การพัฒนาและปรับปรุงบรรจุภัณฑ์กล่องเค้กของแบรนด์ Amery. วารสารวิจัยและพัฒนา.
รัตนวารี นันท์ชัยพฤกษ์. (2566). ทฤษฎีสีและการใช้สีในการออกแบบบรรจุภัณฑ์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
วิรุณ ตั้งเจริญ. (2539). การออกแบบบรรจุภัณฑ์. สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
วีณา จิรัจฉริยากูล. (2555). มะระขี้นก: สมุนไพรเพื่อสุขภาพ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหิดล.
ศิริวัฒน์ ชนะคุณ. (2560). กระบวนการตัดสินใจซื้อของผู้บริโภค. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
สกุลรัตน์ แก้วเพิ่มพูล. (2565). องค์ประกอบของการออกแบบบรรจุภัณฑ์. วารสารการออกแบบ.
สมพงษ์ เฟื่องอารมย์. (2550). บรรจุภัณฑ์กับการตลาด. สำนักพิมพ์ผู้จัดการ.
สุรีพร คลังพระศรี และคณะ. (2568). การออกแบบตราสินค้า บรรจุภัณฑ์ และการพัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำพริกเห็ดนรกบ้านแวงน่าง. วารสารวิจัยและพัฒนา.
หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ [บพท.]. (2566). การพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากจังหวัดร้อยเอ็ด. บพท.
Adobe Express. (2025). Design trends for 2026. https://www.adobe.com/express/learn/blog/graphic-design-trends-2026
Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. W. W. Norton & Company.
Everydaymarketing. (2025). 10 design trends 2026 from Canva. https://everydaymarketing.co
G2 Learning Center. (2025). Top 9 graphic design trends to watch in 2026. https://learn.g2.com/graphic-design-trends
Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field
Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson Education.
Marcos, B., Bueno-Ferrer, C., & Fernández, A. (2016). Innovations in packaging of fermented food products. In K. Ojha & B. Tiwari (Eds.),
Novel food fermentation technologies (pp. 349–387). Springer.
Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33–47). Brooks/Cole.
ThaiPBS. (2024). มะระขี้นกสมุนไพรไทยพร้อมส่งออก ตลาดโลกมีมูลค่ากว่า 28,000 ล้านบาท. https://www.thaipbs.or.th