การตีความสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ในศิลปะอิสลามผ่านกระบวนการสร้างสรรค์งานจิตรกรรม : กรณีศึกษาโดม มิมบัร และจันทร์เสี้ยว

Main Article Content

นาวาวี อารวรรณ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการตีความสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ในศิลปะอิสลามผ่านกระบวนการสร้างสรรค์งานจิตรกรรม โดยมุ่งเน้นกรณีศึกษาโดม มิมบัร และจันทร์เสี้ยว ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ปรากฏในสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมอิสลามตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ระเบียบวิธีวิจัยใช้แนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพร่วมกับการวิจัยเชิงสร้างสรรค์ ประกอบด้วยการศึกษาข้อมูลเอกสารทางประวัติศาสตร์ศิลปะ การวิเคราะห์เชิงสัญลักษณ์ และการสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมเป็นกระบวนการแสวงหาองค์ความรู้ ผลการวิจัยพบว่า สัญลักษณ์ทั้งสามมีพัฒนาการของความหมายตามบริบททางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของสังคมมุสลิมในแต่ละยุคสมัย โดยโดมสะท้อนแนวคิดเชิงจักรวาลวิทยาและความศักดิ์สิทธิ์ มิมบัรสะท้อนบทบาทของผู้นำทางศาสนาและการถ่ายทอดคำสอนในบริบททางสังคม ส่วนจันทร์เสี้ยวสะท้อนอัตลักษณ์และความสัมพันธ์กับระบบเวลาตามปฏิทินจันทรคติของอิสลาม การนำสัญลักษณ์ดังกล่าวเข้าสู่กระบวนการสร้างสรรค์งานจิตรกรรมร่วมสมัยก่อให้เกิดการตีความใหม่ที่เชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบัน และทำให้งานจิตรกรรมสามารถทำหน้าที่เป็นทั้งผลงานศิลปะและสื่อกลางในการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านศิลปะอิสลามในมิติทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อารวรรณ น. (2026). การตีความสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ในศิลปะอิสลามผ่านกระบวนการสร้างสรรค์งานจิตรกรรม : กรณีศึกษาโดม มิมบัร และจันทร์เสี้ยว. วารสารศิลปกรรมบูรพา, 29(2), 71–92. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/buraphaJ/article/view/286195
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการอิสลามประจำกรุงเทพมหานคร. (2022, กรกฎาคม). นิตยสารมุสลิมกรุงเทพมหานคร (ฉบับที่ 7). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการอิสลามประจำกรุงเทพมหานคร.

คณะกรรมการอิสลามประจำกรุงเทพมหานคร. (2023, พฤษภาคม). นิตยสารมุสลิมกรุงเทพมหานคร (ฉบับที่ 5). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการอิสลามประจำกรุงเทพมหานคร.

ธารินี ธาดาดุสิตา. (2547/2004). กระบวนการสื่อสารผ่านคุตบะฮ์วันศุกร์ของชาวไทยมุสลิม (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ฮูดียา บินหมัดหนี. (2561). โทรทัศน์มุสลิม: สี่ช่องดาวเทียมแห่งประเทศไทย. วารสารรูสมิแล, 39(2).The Cloud. (n.d.). ดาวกับจันทร์เสี้ยว : จากโลโก้ยุคเมโสโปเตเมีย ถึงสัญลักษณ์ศาสนาอิสลาม.

Blair, S., & Bloom, J. (2003). The art and architecture of Islam 1250–1800. Yale University Press.

Bloom, J. (2017). Architecture of the Islamic world: Its history and social meaning. Thames & Hudson.

Burckhardt, T. (1976). Art of Islam: Language and meaning. World of Islam Festival Publishing.

Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage.

D’Alleva, A. (2012). Methods and theories of art history. Laurence King.

Grabar, O. (1987). The formation of Islamic art. Yale University Press.

Hillenbrand, R. (1994). Islamic architecture: Form, function and meaning. Edinburgh University Press.

Nasr, S. H. (1987). Islamic art and spirituality. State University of New York Press.

Necipoğlu, G. (2005). The Topkapi scroll: Geometry and ornament in Islamic architecture. Getty Center.

Ruggles, D. F. (2011). The Stratigraphy of Forgetting: The Great Mosque of Cordoba and Its Contested Legacy. In H. Silverman (Ed.), Contested Cultural Heritage (pp. 51–67). Springer.

Schimmel, A. (1992). Aesthetic dimensions of Islamic culture. University of North Carolina Press.

Sullivan, G. (2010). Art practice as research: Inquiry in visual arts (2nd ed.). Sage.

Turner, B. S. (2011). Religion and modern society. Cambridge University Press.

Waines, D. (2003). An introduction to Islam. Cambridge University Press.Zelinsky-Cartledge, M. (2004). Rituals and symbols in Islam. Routledge.