การใช้แบบจำลองและการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

Main Article Content

ศศิมน ศรีกุลวงค์
ลฎาภา ลดาชาติ

บทคัดย่อ

       การวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์โดยการเขียนคำอธิบายและการวาดภาพแบบจำลองของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 20 คน โดยใช้แบบวัดการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ซึ่งเป็นข้อคำถามปลายเปิด จำนวน 4 ข้อ โดยให้นักเรียนเขียนอธิบายคำตอบพร้อมทั้งวาดภาพแบบจำลอง จากนั้นวิเคราะห์เนื้อหาในการเขียนอธิบายตามองค์ประกอบของคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ 3 องค์ประกอบ คือ ข้อกล่าวอ้าง หลักฐาน และการให้เหตุผล และจัดกลุ่มตามเกณฑ์การประเมินความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ และในส่วนของการวาดภาพแบบจำลอง ผู้วิจัยได้วิเคราะห์ภาพแบบจำลองของนักเรียนว่ามีการแสดงถึงองค์ประกอบของคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ใด ผลการวิจัยพบว่านักเรียนมีความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์อยู่ในระดับสูง ปานกลาง และต่ำ คิดเป็นร้อยละ 6.66 26.67 และ 66.67 ตามลำดับ โดยเมื่อเปรียบเทียบทั้ง 3 องค์ประกอบพบว่านักเรียนมีการระบุองค์ประกอบข้อกล่าวอ้างมากที่สุด รองลงมาคือหลักฐาน และการให้เหตุผล ตามลำดับ และการวาดภาพแบบจำลองพบว่านักเรียนวาดภาพแบบจำลองที่แสดงถึงองค์ประกอบข้อกล่าวอ้างมากที่สุด รองลงมาคือองค์ประกอบหลักฐาน และไม่มีนักเรียนคนใดเลยที่วาดภาพแสดงถึงองค์ประกอบการให้เหตุผล จึงกล่าวได้ว่าการวาดภาพแบบจำลองสามารถใช้เพื่อสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ได้อีกรูปแบบหนึ่ง โดยเฉพาะการแสดงถึงองค์ประกอบข้อกล่าวอ้างและหลักฐาน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

การอ้างอิงบทความ
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และสาระ
ภูมิศาสตร์ ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนา และวัฒนธรรม (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่ง ประเทศไทย จำกัด.
กฤตกร สภาสันติกุล. (2559). ผลของกลวิธีการสอนเคมีโดยใช้การทำนาย การสังเกต การอธิบายอย่างมีขั้นตอนที่มีต่อ
ความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์และความมีเหตุผลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสาร
อิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 11(1), 219-237.
จงกล บุญรอด. (2558). ผลของการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์โดยใช้แบบจำลอง MORE ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียนวิทยาศาสตร์และความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น.
วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 10(2), 238-248.
ประสาท เนืองเฉลิม. (2558). การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พรเทพ จันทราอุกฤษฎ์. (2558). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนโดยบูรณาการรูปแบบการสืบสอบแบบโต้แย้งและ
แนวคิดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐาน เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการรู้วิทยาศาสตร์และความมีเหตุผลของ
นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารศิลปากร ศึกษาศาสตร์วิจัย, 7(2), 232-248.
พัณนิดา มีลา. (2560). การสืบเสาะหาความรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานและการอธิบายทางวิทยาศาสตร์: การส่งเสริมการ
สร้างความหมายในชั้นเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร, 19(3), 1-15.
พุทธริธร บูรณสถิตวงศ์. (2560, กรกฎาคม 20-21). การสำรวจสมรรถนะการอธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร์และ
สมรรถนะการแปลความหมายข้อมูลและหลักฐานในเชิงวิทยาศาสตร์ ตามกรอบการประเมินของ PISA 2015 ของ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 แห่งหนึ่งในจังหวัดพิษณุโลก. ในการประชุมวิชาการระดับชาติ นเรศวรวิจัย ครั้งที่ 13:
วิจัยและนวัตกรรมขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคม.การประชุมจัดโดยกองบริหารการวิจัย, มหาวิทยาลัยนเรศวร
จังหวัดพิษณุโลก.
ลฎาภา สุทธกูล และลือชา ลดาชาติ. (2556). แบบจำลองทางความคิดของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เกี่ยวกับแม่เหล็ก
และแรงแม่เหล็ก. วารสารมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์, 4(1), 90-105.
ลือชา ลดาชาติ และโชคชัย ยืนยง. (2559). สิ่งที่ครูวิทยาศาสตร์ไทยควรเรียนรู้จากโครงการประเมินผลนักเรียนนานาชาติ.
วารสารมหาวิทยาลัยทักษิณ, 28(2), 108-137.
สันติชัย อนุวรชัย. (2553). ผลของการเรียนการสอนชีววิทยาด้วยรูปแบบการเรียนการสอนสืบสอบร่วมกับกลวิธีการโต้แย้ง
ที่มีต่อความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์และความมีเหตุผลของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย
(วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). ภาควิชาหลักสูตร การสอนและเทคโนโลยีทางการศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สันติชัย อนุวรชัย. (2557). การจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ด้วยการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์. วารสารศึกษาศาสตร์
มสธ., 7(2), 1-14.
Berland, L. K., & Reiser, B. J. (2009). Making sense of argumentation and explanation. Journal of Science
Education, 93(1). 26-55.
Bayer, L. W., & Davis, H. T. (2008). Fostering second graders' scientific explanations: A beginning
elementary teacher's knowledge beliefs and practice. Journal of the Learning Sciences, 17(3),
381-414.
Hui, J. (2015). A US-China interview study: Biology students’ argumentation and explanation about
energy consumption issues. International Journal of Environmental & Science Education, 10(3),
301-318.
Ionas, I. G. (2012). Prior knowledge influence on self-explanation effectiveness when solving problems:
An exploratory study in science learning. International Journal of Teaching and Learning in
Higher Education, 24(3), 349-358.
Shemwell, J. T. (2015). Seeking the general explanation: A test of inductive activities for learning and
transfer. Journal of Research in Science Teaching, 52(1), 58-83.
Ruiz-Primo, M. A. (2008). Testing one premise of scientific inquiry in science classrooms: A study that
examines students’ scientific explanations. Journal of Research in Science Teaching, 47(5),
583-608.
Skoumios, M., & Hatzinikita, V. (2008). Investigating the structure and the content of pupils’ written
explanations during science teaching sequences focused on conceptual obstacles. Themes in
Science and Technology Education, 1(2), 135-155.
Gilmanshina, S. I. (2015). The feature of scientific explanation in the teaching of chemistry in the
environment of new information of school students’ developmental education. International
Journal of Environmental & Science Education, 11(4), 349-358.
Saglam, Y. (2014). Creating a taken-as-shared understanding for scientific explanation: Classroom norm
perspective. International Journal of Education in Mathematics Science and Technology, 2(2),
149-163.