การพัฒนาทักษะการคิดและทักษะที่จำเป็นของนักเรียนในบริบทชั้นเรียนคณิตศาสตร์แนวใหม่โดยนักศึกษาครูใช้หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ฉบับแปลจากหนังสือเรียนคณิตศาสตร์ญี่ปุ่นเป็นเครื่องมือในการออกแบบสถานการณ์ปัญหา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเรียนรู้คณิตศาสตร์มีบทบาทที่ช่วยส่งเสริมการพัฒนาทักษะการคิดของนักเรียนในระดับลึกและหนังสือเรียนถือเป็น
เครื่องมือพื้นฐานในการวางแผนการจัดการเรียนรู้ของครู การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนาทักษะการคิด ได้แก่ การแก้ปัญหา การคิดวิเคราะห์ การคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม และทักษะที่จำเป็นของนักเรียน ได้แก่ การสื่อสารและการทำงานร่วมกับผู้อื่น โดยนักศึกษาครูใช้หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ฉบับแปลจากหนังสือเรียนคณิตศาสตร์ญี่ปุ่นเป็นเครื่องมือในการออกแบบสถานการณ์ปัญหา ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เน้นการปฏิบัติในชั้นเรียนตามกรอบแนวคิดการศึกษาชั้นเรียนด้วยวิธีการแบบเปิด (TLSOA) (Inprasitha, 2011; 2022) การพัฒนาทักษะการคิดและทักษะที่จำเป็นของนักเรียนในการวิจัยนี้ เป็นการเปลี่ยนแปลงบริบทชั้นเรียน ได้แก่ วัฒนธรรมการทำงานของครู การใช้หนังสือเรียนและวิธีการสอน ตามกระบวนการ TLSOA โดยทีมการศึกษาชั้นเรียนที่เข้าร่วมวิจัยระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – 6 ชั้นละ 1 ทีม ทีมละ 3 คน ได้แก่ ครูพี่เลี้ยง 1 คน นักศึกษาปฏิบัติการสอน 2 คน รวมผู้เข้าร่วมวิจัย 18 คน นักวิจัย 1 คน รวมทั้งสิ้น 19 คน กลุ่มเป้าหมายเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 - 6 จำนวน 120 คน ที่กำลังศึกษาในโรงเรียนร่วมผลิตครูโดยใช้นวัตกรรม TLSOA จำนวน 4 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ ชั้นละ 3 คาบเรียน รวม 18 คาบเรียน แบบบันทึกการสังเกตชั้นเรียน ใบกิจกรรม บันทึกวีดิทัศน์ ภาพนิ่ง ผู้วิจัยใช้วิธีวิเคราะห์แก่นสาระ (Thematic analysis) (Braun & Clarke, 2006) โดยจัดกลุ่มเป็นหัวข้อหลักและหัวข้อย่อยประกอบหลักฐาน จากนั้นสรุปข้อบ่งชี้เกี่ยวกับทักษะที่เกิดขึ้น ผลการวิจัย พบว่า ทีมการศึกษาชั้นเรียนเปลี่ยนแปลงบริบทชั้นเรียนโดยทำงานร่วมกันในรายสัปดาห์ตามกระบวนการ TLSOA ดังนี้ ขั้นการสร้างแผนการจัดการเรียนร่วมกัน ทีมใช้หนังสือเรียนฉบับแปลจากหนังสือเรียนคณิตศาสตร์ญี่ปุ่นเป็นเครื่องมือในการออกแบบสถานการณ์ปัญหาและสื่อ สัปดาห์ละ 2 ชั่วโมง การออกแบบสถานการณ์ปัญหา มี 2 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) บริบท ประกอบด้วย 1.1) บริบทจากหนังสือเรียน ทีมทำความเข้าใจเป้าหมายของหนังสือเรียนโดยใช้เนื้อหา ลำดับกิจกรรม แนวคิดของนักเรียนและสื่อเป็นแนวทางในการออกแบบ 1.2) บริบทในโลกชีวิตจริง ที่ซ้อนทับกับประสบการณ์และช่วงวัยของนักเรียนในระดับชั้นนั้น 2) คำสั่ง ใช้คำที่สั้น กระชับ เข้าใจง่าย ขั้นการสังเกตชั้นเรียนร่วมกัน ครูนำแผนไปใช้ในชั้นเรียนโดยสอนด้วยวิธีการแบบเปิด ให้โอกาสนักเรียนคิดด้วยตนเองอย่างอิสระ เปิดใจยอมรับแนวคิดที่แตกต่าง ทีมร่วมสังเกตตามตารางสอนและบันทึกหลักฐาน ขั้นการสะท้อนผลหลังการจัดการเรียนรู้ร่วมกัน ทีมสะท้อนผล สัปดาห์ละ 2 ชั่วโมง โดยใช้ข้อมูลจากการสังเกตระบุตำแหน่งในการพัฒนาทักษะการคิดและทักษะที่จำเป็นของนักเรียนเพื่อปรับปรุงแผนต่อไป การเปลี่ยนแปลงบริบทชั้นเรียนที่แตกต่างจากแนวปฏิบัติเดิม ทำให้เกิดวงจรการพัฒนาทักษะจากธรรมชาติการคิดของนักเรียนผ่านการปฏิบัติและปรากฏหลักฐานข้อบ่งชี้ที่แสดงทักษะการคิดและทักษะที่จำเป็นของนักเรียนในบริบท TLSOA
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
หากผู้เสนอบทความมีความจำเป็นเร่งด่วนในการตีพิมพ์โปรดส่งลงตีพิมพ์ในวารสารฉบับอื่นแทน โดยกองบรรณาธิการจะไม่รับบทความหากผู้เสนอบทความไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขและขั้นตอนที่กำหนดอย่างเคร่งครัด ข้อมูลของเนื้อหาในบทความถือเป็นลิขสิทธิ์ของ Journal of Inclusive and Innovative Education คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เอกสารอ้างอิง
Ball, D. L., & Cohen, D. K. (1996). Reform by the book: What is—or might be—the role of curriculum materials in teacher learning and instructional reform? Educational Researcher, 25(9), 6–14.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Chaiwan, S. (2017). Learning Management from Activities in Japanese Mathematics Book to Promote Analytical Thinking skills of Prathomsuksa 6 Students by Open Approach Method. JSN Journal, Special Edition 2017, 38–54. [in Thai]
Charalambous, C. Y., Delaney, S., Hsu, H.-Y., & Mesa, V. (2010). A comparative analysis of the addition and subtraction of fractions in textbooks from three countries. Mathematical Thinking and Learning,
(2), 117–151.
Facione, P. A. (2011). Critical Thinking: What It Is and Why It Counts. Insight Assessment, 1(1), 1-23.
Fan, L., Zhu, Y., & Miao, Z. (2013). Textbook research in mathematics education: Development status and directions. ZDM Mathematics Education, 45(5), 633–646.
Gravemeijer, K. (1994). Developing realistic mathematics education. Utrecht: CD-β Press.
Inprasitha, M. (2011a). One Feature of adaptive lesson study in Thailand: designing a learning unit. Journal of Science and Mathematics Education in Southeast Asia, 34(1), 47-66.
Inprasitha, M. (2011b). Mathematics for primary education: Grade 2, Book 1 (2nd ed.). Khon Kaen: Center for Research in Mathematics Education, Faculty of Education, Khon Kaen University. [in Thai]
Inprasitha, M. (2016). Classroom innovation and the Open Approach to enhance classroom quality and conduct “Kyozaikenkyu” in lesson study and the Open Approach [Slides]. Khon Kaen, Thailand: Center for Research in Mathematics Education. [in Thai]
Inprasitha, M. (2018). Mathematics for primary education: Grade 3, Book 1 (2nd ed.). Khon Kaen: Center for Research in Mathematics Education, Faculty of Education, Khon Kaen University. [in Thai]
Inprasitha, M. (2019a). 15 years of the Center for Research in Mathematics Education: Research and development of innovations for laying the foundation of national development. Khon Kaen, Thailand: Center for Research in Mathematics Education, Faculty of Education, Khon Kaen University. [in Thai]
Inprasitha, M. (2019b). Mathematics for primary education: Grade 1 (2nd ed.). Khon Kaen: Center for Research in Mathematics Education, Faculty of Education, Khon Kaen University. [in Thai]
Inprasitha, M. (2019c). Mathematics for primary education: Grade 4, Book 1 (2nd ed.). Khon Kaen: Center for Research in Mathematics Education, Faculty of Education, Khon Kaen University. [in Thai]
Inprasitha, M. (2019d). Mathematics for primary education: Grade 5, Book 1 (2nd ed.). Khon Kaen: Center for Research in Mathematics Education, Faculty of Education, Khon Kaen University. [in Thai]
Inprasitha, M. (2021). Mathematics for primary education: Grade 6, Book 1 (2nd ed.). Khon Kaen: Center for Research in Mathematics Education, Faculty of Education, Khon Kaen University. [in Thai]
Inprasitha, M. (2022). Lesson study and open approach development in Thailand: A longitudinal study. International Journal for Lesson & Learning Studies, 11(5), 1–15.
Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology. (2023). Press release on the results of PISA 2022 assessment. Bangkok: Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology.
Isoda, M., & Katagiri, S. (2012). Mathematical Thinking: How to Develop It in the Classroom. Singapore: World Scientific Publishing.
National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: NCTM.
Niss, M. (2003). Mathematical competencies and the learning of mathematics: The Danish KOM project. In A. Gagatsis & S. Papastavridis (Eds.), 3rd Mediterranean Conference on Mathematics Education (pp. 115–124). Athens, Hellenic Republic.
Office of the National Education Commission. (1999). National Education Act B.E. 2542 (1999) and Amendments (Second National Education Act B.E. 2545 [2002]). Bangkok, Thailand: Office of the National Education Commission.
Retrieved from https://bic.moe.go.th/images/stories/5Porobor._2542pdf.pdf [in Thai]
Partnership for 21st Century Learning. (2015). Framework for 21st Century Learning. Retrieved from
http://www.battelleforkids.org/networks/p21/frameworks-resources.
Plianram, S. and Inprasitha, M. (2012) Exploring Elementary Thai Teachers’ Use of Mathematics Textbook. Creative Education, 3, 692-695.
Remillard, J. T. (2005). Examining key concepts in research on teachers’ use of mathematics curricula. Review of Educational Research, 75(2), 211–246.
Schmidt, W. H., Wang, H. C., & McKnight, C. C. (2005). Curriculum coherence: An examination of US mathematics and science content standards from an international perspective. Journal of Curriculum Studies, 37(5), 525–559.
Schoenfeld, A. H. (1992). Learning to think mathematically: Problem solving, metacognition, and sense-making in mathematics. In D. Grouws (Ed.), Handbook of research on mathematics teaching and learning (pp. 334–370). New York: Macmillan.
Shimizu, Y. (2009). Characteristics of Japanese mathematics lessons. In Cai, J., et al. (Eds.), Approaches to Studying the Enacted Mathematics Curriculum (pp. 69–88). New York: Springer.
Stein, M. K., Remillard, J., & Smith, M. S. (2007). How curriculum influences student learning. In F. Lester (Ed.), Second handbook of research on mathematics teaching and learning (pp. 319–369). Gweenwich, CT: Information Age.
Watanabe, T. (2002). Content and organization of Japanese elementary mathematics textbooks: An analysis of fractions. School Science and Mathematics, 102(1), 32–42.
World Economic Forum. (2016). New Vision for Education: Fostering Social and Emotional Learning through Technology. Retrieved from https://www3.weforum.org/docs/WEF_New_Vision_for_Education.pdf
World Economic Forum. (2021). 10 essential skills the World Economic Forum emphasizes workers should have by 2025. Retrieved from
