Mai2 Hăn-Ākāś : Origin and Development

Authors

  • Porpon Suksai Lecturer, Department of Oriental Languages, Faculty of Archaeology, Silpakorn University. email: suksai_p@su.ac.th
  • Dr. Chatupohn Khotkanok Lecturer, Department of Oriental Languages, Faculty of Archaeology, Silpakorn University. email: khotkanok_c@su.ac.th

Keywords:

The Mai2 Hăn-Ākāś, Diacritical Mark, Origin, Development

Abstract

This research aims to investigate the origin and development of Mai2 Hăn-Ākāś, the diacritic mark in the Thai language. The study employs an analytical approach using evidence from inscriptions and ancient manuscripts to examine and verify relevant hypotheses. The findings reveal that the use of Mai2 Hăn-Ākāś originated during the Sukhothai period. It was derived from the subscript form of the consonant ง or the character  -  from Khmer-Thai script, which corresponds to the Thai alphabet ง, and was initially employed to replace the reduplicated consonant form งง in Ăkṣar Hăn  (turned letter), representing syllables with the vowel /a/ and the final consonant /ŋ/. Subsequently, its application extended to syllable with /a/ followed by other final consonants, and to syllable with the vowel /ua/ without a final consonant. Evidence indicates that these developments occurred alongside the abandonment of writing conjoined consonants and the adoption of Mai2 Hăn-Ākāś as a substitute for the earlier n form in Thai orthography. The influence of Mai2 Hăn-Ākāś is also observed in the Fakkham script and Middle Khmer inscriptions.

References

กรมศิลปากร. 2561. จินดามณี เล่ม 1 และจินดามณีฉบับใหญ่บริบูรณ์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

________. 2565 อธิบายจินดามณี และจินดามณีฉบับนายมหาใจภักดิ์ ฉบับพญาธิเบศ. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

กรรณิการ์ ชินะโชติ. 2528. “เครื่องหมายไม้หันอากาศ.” วารสารของสมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย 18 (12): 35-40.

กรรณิการ์ วิมลเกษม. 2554. ตำราเรียนอักษรไทยโบราณ. พิมพ์ครั้งที่ 2. หจก. เชนปริ้นติ้ง: โครงการตำราภาษา-จารึก ลำดับ 3 ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.

กรัณย์กร ธิติเวศน์สกุล. 2566. “การศึกษาอักขรวิธีอักษรธรรมล้านนา ช่วงพุทธศตวรรษที่ 21 – 22: กรณีศึกษาคัมภีร์ใบลาน วัดไหล่หินหลวง จังหวัดลำปาง.” รายงานการค้นคว้าเฉพาะบุคคล ปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.

คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมและโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี, 2508. ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ 3: ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม มอญ, บาลีสันสกฤต. พระนคร: คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี.

จตุพร ศิริสัมพันธ์ และคณะ. 2548. ประชุมจารึก ภาคที่ 8 จารึกสุโขทัย. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

ฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), 2567. จารึกป้านางคำเยีย. เข้าถึงเมื่อ 15 สิงหาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://db.sac.or.th/inscriptions/inscribe/detail/92.

________, 2568. จารึกวัดเขาสุมนกูฏ. เข้าถึงเมื่อ 15 สิงหาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://db.sac.or.th/ inscriptions/inscribe/detail/201.

________, 2568. จารึกวัดป่ามะม่วง (ภาษาไทย) หลักที่ 2. เข้าถึงเมื่อ 15 สิงหาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https:// db.sac.or.th/inscriptions/inscribe/detail/196.

พอพล สุกใส. 2566. เอกสารประกอบการสอนรายวิชา จารึกและเอกสารโบราณ 1 (เอกสารอัดสำเนา).

ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร. ฐานข้อมูลสำเนาจารึกของภาควิชาภาษาตะวันออก. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 10 สิงหาคม 2568.

ยอร์ช เซเดส์. 2521. ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ 1 : เป็นจารึกกรุงสุโชทัยที่ได้พบก่อน พ.ศ. 2467. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการพิจารณาและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์, สำนักนายกรัฐมนตรี.

อิงอร สุพันธุ์วณิช. 2550. วิวัฒนาการอักษรและอักขรวิธีไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,

อุไรศรี วรศะริน. 2542. จารึกนครวัดสมัยหลังพระนคร ศ.ศ. 1566 – ค.ศ. 1747. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: จงเจริญการพิมพ์.

________, 2545. ប្រជុំអត្ថបទខ្មែរ ประชุมอรรถบทเขมร รวมบทความวิชาการของศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.อุไรศรี วรศะริน. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, จัดพิมพ์เนื่องในงานพระราชทานเพลิงศพศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.อุไรศรี วรศะริน วันอังคารที่ 8 ตุลาคม พ.ศ.2545.

Saveros Pou. 1981. “Inscriptions khmères K.144 et K. 177.” BEFEO (70): 101 - 120.

Downloads

Published

2025-12-29