การศึกษาวิเคราะห์ความกตัญญูกตเวที ในพระพุทธศาสนาเถรวาท

  • อำนาจ สงวนกลาง 0983840083
คำสำคัญ: การวิเคราะห์, ความกตัญญูกตเวที, พระพุทธศาสนาเถรวาท

บทคัดย่อ

     บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์ความสำคัญเชิงสัมพันธ์ของความกตัญญูกตเวทีในพระพุทธศาสนาเถรวาท ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงเอกสาร โดยการศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลจากคัมภีร์พระไตรปิฎกเป็นหลัก จากการศึกษาพบว่า ความกตัญญูกตเวทีหรือกตัญญูกตเวทิตาธรรมเป็นคำสอนที่แสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลผู้มีอุปการคุณเรียกว่า บุพพการีชนกับบุคคลผู้รู้อุปการคุณของบุคคลอื่นแล้วตอบแทนเรียกว่า กตัญญูกตเวทีชน ความกตัญญูกตเวที จึงหมายถึง การสํานึกรู้ในบุญคุณหรืออุปการคุณของผู้อื่นหรือสิ่งอื่นที่มีแก่ตนและการทําตอบแทนคุณด้วยการแสดงออกทางกายและทางวาจาด้วยวิธีการอย่างใดอย่างหนึ่ง สรุปได้ว่า ความกตัญญูกตเวทีแบ่งออกเป็น 4 ประการ คือ 1. ความกตัญญูกตเวทีเป็นพื้นฐานของคนดี 2. ความกตัญญูกตเวทีเป็นเครื่องหมายของคนดี 3. กตัญญูกตเวทีบุคคลในฐานะบุคคลหาได้ยากในโลก 4. ความกตัญญูกตเวทีเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดมงคลแก่ชีวิต กล่าวได้ว่ามิติของความกตัญญูกตเวที ทั้ง 4 ประการนี้ จึงมีความสำคัญและเป็นหลักการทางพระพุทธศาสนาเถรวาทที่จะเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตที่ถูกต้องแก่คนในสังคม

Downloads

Download data is not yet available.

ประวัติผู้แต่ง

อำนาจ สงวนกลาง, 0983840083

อำนาจ  สงวนกลาง

คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

ต.ชมพู อ.เมือง จ.ลำปาง

52199

เอกสารอ้างอิง

• ภาษาไทย

_____1. พระไตรปิฎก

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.

_____2. หนังสือ

ธรรมสภา. พุทธศาสนสุภาษิต ฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ธรรมสภา, 2540.

ปิ่น มุทุกันต์. แนวสอนธรรมะ ตามหลักสูตรนักธรรมตรี. กรุงเทพมหานคร: สํานักพิมพ์คลังวิทยา, 2514.

พุทธทาสภิกขุ. พระคุณของแม่. กรุงเทพมหานคร: สํานักพิมพ์ดอกโมกข์, 2546.

_____3. พจนานุกรม

ประยุทธ์ หลงสมบุญ. พจนานุกรม มคธ - ไทย. กรุงเทพมหานคร: อาทรการพิมพ์, 2540.

พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์, พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2540.

ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คพับลิเคชั่นส์, 2546.

_____4. วิทยานิพนธ์

พระครูเกษมสุตคุณ (เขมวีโร). “การศึกษาเปรียบเทียบคำสอนเรื่องกตัญญูในพระพุทธศาสนาเถรวาทกับศาสนาฮินดู.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2558.

พระมหาวชิรพงษ์ ปญฺญาวชิโร (มะพารัมย์). “การศึกษาเปรียบเทียบคําสอนเรื่องกตัญญูในลัทธิขงจื้อกับในพระพุทธศาสนาที่มีต่อครอบครัว.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2550.

_____5. ข้อมูลจากเว็บไซต์

ธรรมะไทย. “ประวัติพุทธสาวก.” สืบค้นเมื่อ 23 ธันวาคม 2563. http://www.dhammathai.org/monk/monk32.php.

พลังจิต. “อานิสงส์ของผู้มีความกตัญญู.” 5 ตุลาคม 2553. https://palungjit.org/threads/อานิสงส์ของผู้มีความกตัญญู. 260473/.

เผยแพร่แล้ว
2021-01-27
การอ้างอิงบทความ
ประเภทบทความ
บทความวิจัยทางพระพุทธศาสนา
Bookmark and Share